ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ

2012-01-19T23:36:00.000+02:00

Το δημιουργικό γράψιμο ψυχαγωγεί, εκπαιδεύει, καλλιεργεί το πνεύμα, θεραπεύει την ψυχή. Το βιωματικό δημιουργικό γράψιμο έχει μια επιπλέον διάσταση. Αποτελεί έναν εναλλακτικό τρόπο αυτογνωσίας και αυτοβελτίωσης.
Αφήστε να ξεπηδήσει από μέσα σας ο συγγραφέας που κρύβεται και απολάυστε έναν καινούριο τρόπο ζωής.

Μετά από μια σειρά επιτυχημένων σεμιναρίων δημιουργικής γραφής αποφάσισα να βελτιώσω τη μέθοδό μου εισάγοντας νέα στοιχεία στην ψυχολογική προσέγγιση του χαρακτήρα των ηρώων (της γραφής) και των καταστάσεων που αυτοί βιώνουν.

Το σεμινάριο είναι τρίμηνο και μπορούν να το παρακολουθήσουν ενήλικες που ενδιαφέρονται να μάθουν τις ιδιαίτερες τεχνικές της γραφής για την απελευθέρωση της δημιουργικότητάς τους.

"Το γράψιμο απαιτεί γνώσεις,πειθαρχία και πολλή δουλειά. Αν υπάρχει και ταλέντο ακόμη καλύτερα".

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΚΟΝΔΥΛΙΑ ΚΑΙ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΟΠΛΟΙΑ

2012-01-03T12:32:00.000+02:00

Μήνες τώρα συζητιέται το θέμα της μη δυνατότητας απορρόφησης των κονδυλίων του ΕΣΠΑ. Σίγουρα σε ένα κράτος σχεδόν υπό διάλυση όπως αυτό στο οποίο αναπνέουμε, δεν υπάρχουν οι βάσεις και οι μηχανισμοί που θα συμβάλλουν στην χρησιμοποίησή τους. Τα κονδύλια καλύπτουν πολλές περιπτώσεις από τις οποίες μπορεί κάποια επιχείρηση ή συνεταιρισμός ή άλλος φορέας να αντλήσει τη δυνατότητα πραγματοποίησης ενός στόχου που ελλείψει χρημάτων δεν ευοδώνεται. Μέσα στις κρίσιμες ημέρες που διανύουμε σαν χώρα, αλλά ιδιαίτερα σαν πολίτες αυτής της χώρας, δεδομένου ότι οι πολίτες είναι η χώρα, θα ήταν ευχής έργο αν για κάποιους κοινωνικούς σκοπούς ή με προοπτική ανάπτυξης κοινωνικών δραστηριοτήτων απορροφώνταν κάποια κονδύλια.

Και ξαφνικά προχθές ακούω στις ειδήσεις στο ραδιόφωνο, σαν η καλή είδηση της ημέρας, ότι δόθηκαν κονδύλια ΕΣΠΑ. Επιτέλους αναφώνησα. Και ενέτεινα την προσοχή μου. Για να ακούσω ότι το λιμάνι του Πειραιά ήταν που απορρόφησε κονδύλια για τη δημιουργία 4 νέων θέσεων στην προβλήτα για μεγάλα κρουαζιερόπλοια! C’ est pas mal για τη Μαριωρή που μόνο ο φερετζές της έλειπε. Για μας όμως; Ας δούμε ποιος μπορεί να ωφεληθεί από τις 4 νέες θέσεις για μεγάλα κρουαζιερόπλοια στον Πειραιά. Κατ’ αρχήν όσοι εργάτες κληθούν να δουλέψουν εκεί. Μα θα είναι Έλληνες που έχουν ανάγκη από δουλειά; Ή θα είναι ενοικιαζόμενοι ξένοι εργάτες από τις εταιρίες που τους εκμεταλλεύονται; Κατόπιν θα κερδίζει βέβαια το λιμάνι του Πειραιά από το ενοίκιο των 4 θέσεων όποτε έρχονται τα κρουαζιερόπλοια. Μα είναι το λιμάνι του Πειραιά 100^%ελληνικό; Παρακάτω. Θα κερδίζουν οι εταιρίες των κρουαζιερόπλοιων που θα έχουν τη δυνατότητα του προορισμού στην Ελλάδα. Και βέβαια. Αλλά θα είναι αυτές οι εταιρίες ελληνικές με έδρα την Ελλάδα ώστε να φορολογούνται; Συνεχίζω. Θα κερδίζει, λέει, ο τουρισμός μας. Λοιπόν αν δεν έχεις κάνει κρουαζιέρα δεν ξέρεις ότι: α) Τα κρουαζιερόπλοια έχουν μέσα τα πάντα που μπορεί να θελήσει ο κρουαζιεροπόρος. Από σπίρτα και ταμπόν μέχρι καταστήματα πολυτελείας, πισίνα, εστιατόρια, μασσάζ, νυχτερινό κλαμπ, ρουλέτα, κλπ. β) Στα λιμάνια που πιάνουν κάθονται ελάχιστα και οι ταξιδιώτες βγαίνουν για λίγο ή και καθόλου, που σημαίνει ότι δεν σπαταλούν χρήματα στον τόπο που έφτασαν, παρά ελάχιστα και κατευθυνόμενα, ως γνωστόν και γ) Ο Πειραιάς δεν είναι από τα καλύτερα αξιοθέατα της χώρας.

Αν αναλογισθεί κανείς όλα αυτά φτάνει στο σημείο να αναρωτηθεί: Ποιος τελικά θα κερδίσει από αυτή τη μορφή επένδυσης που απορρόφησε τα κονδύλια του ΕΣΠΑ; Πάντως όχι το ελληνικό δημόσιο και όχι ο έλληνας πολίτης που ζει εδώ και καιρό εν κρίση.

Σίγουρα θα υπάρχουν και άλλα κονδύλια για απορρόφηση που θα έχουν σχέση με θέματα κοινωνικής πολιτικής ή με δραστηριοποίηση άνεργων πολιτών αλλά δεν ζητήθηκαν. Ποιος ενδιαφέρεται τελικά γι’ αυτή τη χώρα ή μάλλον για τους πολίτες αυτής της χώρας, δεδομένου ότι οι πολίτες είναι οι χώρα. Φαίνεται ότι ούτε καν οι ίδιοι οι πολίτες της.

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΡΕΙΕΣ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

2011-12-01T18:07:00.000+02:00

Θα μπορούσε κανείς να υποθέσει –και όχι χωρίς λόγο- ότι ο σημερινός Έλληνας πολίτης είναι μουδιασμένος από τις εξελίξεις, είναι τρομοκρατημένος από τις μελλοντικές «υποσχέσεις» λιτότητας που δεν δείχνουν να διαψεύδονται στο ορατό τουλάχιστον μέλλον. Θα μπορούσε κανείς –και όχι χωρίς λόγο- να θεωρήσει αυτό σαν μια πιθανή αιτία μη συμμετοχής στις απεργιακές σημερινές κινητοποιήσεις. Ενώ χτες στο Λονδίνο είχαμε μια από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις, εδώ μιλούν τα ΜΜΕ στις πρώτες ανακοινώσεις τους για 400 με 500 ανθρώπους που διαδήλωναν ειρηνικά. Ποια μπορεί να είναι η αλήθεια; Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί το μούδιασμα ή την τρομοκράτηση των πολιτών. Είναι όμως μόνο αυτά ικανά να υπονομεύσουν μια πορεία διαμαρτυρίας; Ή μήπως οι σημερινοί πολίτες γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να αλλάξουν τίποτα –όντας επαρκώς πληροφορημένοι για τις πραγματικές καταστάσεις που διανύουμε στην Ευρώπη αλλά και στον κόσμο ολόκληρο- έχουν αποποιηθεί πλέον το παραδοσιακό τρόπο διαμαρτυρίας που είναι οι πορείες; Καθόλου απίθανο και αυτό. Ίσως να χρειάζεται καινούρια αντιμετώπιση του θέματος και αυτό δεν είναι καθόλου άκαιρο. Πώς όμως δικαιολογείται στη χώρας μας, που έτσι κι αλλιώς πλήττεται σε μεγαλύτερο βαθμό από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, να μειώνεται συνεχώς ο αριθμός των συμμετεχόντων στις διαμαρτυρίες; Μία καθόλου ευκαταφρόνητη άποψη θα μπορούσε να ήταν ο ίδιος ο συνδικαλισμός, αυτός που πάντα οδηγεί στις πορείες και στα συνθήματα τον κόσμο του. Δηλαδή, θα μπορούσε να αντικρούσει κάποιος, ο συνδικαλισμός δεν υπάρχει πια; Πού βρίσκεται σήμερα η διαφορά από το πολύ πρόσφατο χτες; Θα μπορούσε η απάντηση να είναι και αυτή. Οι συνδικαλιστές ανήκουν –ως γνωστόν- σε κόμματα. Αν λοιπόν η μεγάλη μερίδα του συνδικαλιστικού κόσμου, αυτού που πριν λίγο καιρό έβγαινε στους δρόμους και προκαλούσε τις ταραχές, βρίσκεται πλέον στην κυβέρνηση, πώς μπορεί συγχρόνως να κυβερνά και αντιπολιτεύεται αυτό που κάνει ως κυβέρνηση. Ακόμη κι αν αυτό έχει παρατηρηθεί στους σημερινούς καιρούς και χρησιμοποιείται ως άλλοθι για τις μη φιλοκοινωνικές τροποποιήσεις του κράτους, δεν αποτελεί πάγια τακτική των κυβερνώντων. Ποια κόμματα λοιπόν είναι αυτή τη στιγμή έξω από την κυβέρνηση; Τα αριστερά κόμματα, οι οικολόγοι, κάποιοι ανεξάρτητοι και η Δημοκρατική Συμμαχία, όχι με τη θέλησή της υποθέτω. Και δεν μπορώ να υποθέσω ότι οι συνδικαλιστές που πρόσκεινται στην κα Μπακογιάννη –αν υπάρχει αυτό το είδος- βγήκαν στους δρόμους των οποίων το ιδεολογικό πιστεύω είναι κοντά –αν όχι εντελώς συνυφασμένο- με την πολιτική της τριαρχίας της σημερινής Βουλής. Οι ανεξάρτητοι δεν έχουν κάποιο ισχυρό αριθμό συνδικαλιστών. Μπορεί να μην έχουν και καθόλου. Ποιοι μένουν για να βγουν στους δρόμους; Οι συνδικαλιστές των αριστερών κομμάτων. Να λοιπόν οι επόμενες μαρκετινίστικες οδηγίες προς ναυτιλλόμενους: Προσελκύστε τα αριστερά κόμματα στην διακυβέρνηση. Ίσως δεν τα παρασύρετε όλα, αλλά σίγουρα υπάρχουν μέθοδοι σφετερισμού των ιδεολογιών τους –το έχουν διαπράξει με επιτυχία κάποια κυβερνητικά κόμματα στο παρελθόν, τώρα θα κολλήσουμε; Και μήπως σήμερα είναι ορατά τα περιθώρια πολιτικής των διαφόρων κομμάτων; Ο συνδικαλισμός στην Ελλάδα άρχισε ν’ αναπτύσσεται πριν ένα σχεδόν αιώνα. Σιγά σιγά απορροφήθηκε από τα κόμματα ή δημιούργησε κόμματα. Τώρα, σ’ αυτή τη μεγάλη στιγμή της στροφής του κόσμου, καιρός είναι να αναδείξει ένα νέο πρόσωπο, πέραν και υπεράνω κομμάτων. Αλλιώς δεν θα διαμαρτύρεται πλέον κανείς γι’ αυτά που συμβαίνουν. Και όλοι γνωρίζουμε ότι η διαμαρτυρία είναι η αντίσταση στην ισοπέδωση, όχι μόνο του κοινωνικοοικονομικού τομέα αλλά και του πολιτισμού γενικότερα. Και όχι μόνο στη χώρα μας. Διεθνώς.

«… Ἀντισταθεῖτε, σ᾿ ὅλους αὐτοὺς ποὺ λέγονται μεγάλοι

καὶ γράφουν λόγους πλάι στὴ θερμάστρα.

Στὶς φοβερὲς σημαῖες τῶν κρατῶν καὶ τὴ διπλωματία,

στὰ ἐργοστάσια πολεμικῶν ὑλῶν,

σ᾿ αὐτοὺς ποὺ λένε λυρισμὸ τὰ ὡραῖα λόγια,

στὰ γλυκερὰ τραγούδια μὲ τοὺς θρήνους,

στοὺς θεατές, στὸν ἄνεμο…»

(Μιχάλης Κατσαρός, ποιητής)

Αλλά πρώτα η αριστερά θα πρέπει να βρει τον νέο της λόγο για να αντισταθεί η ίδια στον σημερινό εαυτό της.

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ

Συνέντευξη στον "Θεατρόφιλο" για τον "Ενατο Γάμο".

2011-11-14T16:48:00.000+02:00

ΘΕΑΤΡΟΦΙΛΟΣ: Ποια ήταν η αφορμή για το τελευταίο σας έργο "Ο Ένατος Γάμος", που παρεμπιπτόντως έχει λάβει εγκωμιαστικά σχόλια; Μιλήστε μας λίγο γι’ αυτό.

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ: Η αφορμή είναι πάντα γύρω μας. Σ’ αυτό που ζούμε. Σήμερα ζούμε πρωτόγνωρες καταστάσεις όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Έναν πολιτικοποιημένο συγγραφέα δεν μπορεί παρά αυτά όλα να τον επηρεάζουν. Δεν ξέρω κατά πόσο ένα θεατρικό έργο μπορεί να διαμορφώσει συμπεριφορές αλλά σίγουρα μπορεί να αφυπνίσει συνειδήσεις. Αυτό δυστυχώς το πολεμάει το κατεστημένο και γι’ αυτό τα έργα με «ψαχνό» δεν είναι έργα μεγάλης προβολής. Υπάρχουν ωστόσο ευτυχώς μερικοί, ακόμη και μέσα σ’ αυτό το κατεστημένο, που τολμούν και τα εγκωμιάζουν. Παρ’ όλα αυτά η δουλειά του συγγραφέα είναι να επιμένει.

Θ: Γιατί το "σύγχρονο τέρας" είναι γυναίκα;

ΛΒ: Δεν είναι ακριβώς γυναίκα. Είναι γυναίκα που έχει υιοθετήσει αντρικές συμπεριφορές. Και στην πολιτική το βλέπουμε πολύ συχνά πλέον αυτό να συμβαίνει. Τότε το μείγμα γίνεται εκρηκτικό!

Θ: Σε κάποιο σημείο του έργου ακούγεται η φράση "η ανθρωπίλα φταίει για όλα...αυτή πρέπει να σκοτώσουμε..". Πόσο αλήθεια είναι αυτό τελικά;

ΛΒ: Μα αυτό δεν συμβαίνει γύρω μας; Το σύστημα σκοτώνει τον άνθρωπο γι’ αυτό λέμε ότι η κρίση είναι συστημική. Δεν μπορεί να υπάρξει κόσμος χωρίς τον άνθρωπο. Μου αρέσει να λέω τα πράγματα με το όνομά τους. Θεωρώ ότι το θέατρο με την αμεσότητα που το διακρίνει το δικαιούται αυτό. Αρκεί να μην πέφτεις στην παγίδα του βερμπαλισμού και του διδακτισμού, κάτι που το απεχθάνομαι γιατί θυμίζει παλιότερες εποχές. Σήμερα βέβαια τείνει αυτό να γίνει δυσκολότερο με τα πολλά κρούσματα λογοκρισίας που διαρκώς φανερά ή κρυφά διακρίνονται.

Θ: Μπορεί να επενδύσει κανείς στα παλιά; Κάτι τέτοιο υποστηρίζει η ηρωίδα σας, Κλάρα Τσαχανασιάν.

ΛΒ: Η ηρωίδα μου, σαν δεινή επενδύτρια που είναι, σχεδιάζει συνεχώς νέες μορφές επενδύσεων προσπαθώντας να εκμεταλλευτεί ακόμη κι αυτή την ανάγκη του ανθρώπου να έχει μνήμη και να νοσταλγεί το παρελθόν. Με λίγα λόγια επιδιώκει να βιάσει ακόμη και την πιο κρυφή γωνιά της ανθρώπινης υπόστασης μετατρέποντάς την σε πηγή παραγωγής κέρδους.

Θ: Πόσο "προφητικό" ήταν το έργο του Ντύρρενματ, που γράφτηκε πριν από 55 χρόνια;

ΛΒ: Οι μεγάλοι συγγραφείς προηγούνται της εποχής τους. Ο Ντύρρενματ περιέγραψε την απόλυτη εξαθλίωση του ατόμου με την υποταγή του στην εξουσία του χρήματος. Αυτό δεν συμβαίνει σήμερα;

Θ: Υπάρχουν αξιόλογες παραστάσεις και ταλαντούχοι ηθοποιοί σήμερα, μέσα στην πληθώρα ρόλων και θεατρικών σκηνών;

ΛΒ: Αναμφισβήτητα. Αλλά μη τις ψάχνετε αποκλειστικά εκεί που ρίχνονται τα φώτα της μεγάλης δημοσιότητας. Η δουλειά γίνεται αλλού.

Θ: Ποιος είναι ο αγαπημένος σας θεατρικός συγγραφέας και γιατί;

ΛΒ: Δεν μπορεί να είναι ένας. Είναι πάρα πολλοί. Ξεκινούν από τον Ευριπίδη με τα μεγάλα παγκόσμια θέματα και τη δύναμη των αρχετυπικών χαρακτήρων του. Κάθε σοβαρός συγγραφέας στην πορεία της ζωής του έχει γράψει έστω και ένα μεγάλο ή μικρό διαμάντι. Και μ’ αυτό μπορεί να συμβάλλει στην πορεία του πολιτισμού. Οπότε μην ψάχνετε τον συγγραφέα. Ψάξτε τα σπουδαία έργα.

Θ: Έχετε κάποιο άλλο έργο "στα σκαριά" ή κάποιο επερχόμενο μυθιστόρημα;

ΛΒ: Πάντα κάτι υπάρχει στην άκρη του μυαλού ενός συγγραφέα. Έτσι ζει άλλωστε, σκαρώνοντας ιστορίες.

Θ: Τι είναι αυτό που θέλετε να "περάσετε" στο ευρύ κοινό μέσα από τα έργα σας;

ΛΒ: Την κατανόηση για τις ανθρώπινες αδυναμίες. Την αποδοχή της ανάγκης του άλλου για την αγάπη μας. Και την ανάγκη της κριτικής σκέψης απέναντι στα πράγματα που συμβαίνουν. Είναι πολύ εύκολο ξέρετε να περάσει κανείς στην απέναντι όχθη και να γίνει ένα… τέρας χωρίς να το καταλάβει, όπως η Κλάρα Τσαχανασιάν στον «Ένατο Γάμο».

Θ: Τι προτιμάτε περισσότερο, τη συγγραφή ενός μυθιστορήματος ή ενός θεατρικού έργου;

ΛΒ: Δεν το προτιμώ εγώ. Τα θέματά μου συνήθως προτιμούν να γραφτούν ως μυθιστόρημα ή ως θεατρικό έργο. Δεν τα βιάζω αλλά και τους απαγορεύω να με… βιάζουν.

Θ: Θα μπορούσατε να σκηνοθετήσετε και κάποιο έργο που δεν έχετε γράψει εσείς;

ΛΒ: Το έχω δηλώσει ότι δεν είμαι σκηνοθέτης. Σε ό,τι έχω κάνει μέχρι στιγμής ακολουθώ τις σκηνικές οδηγίες του… συγγραφέα. Και τη φαντασία μου που προσπαθώ πάντα να την υποτάξω και δεν το κατορθώνω.

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ

(Συνέντευξη στον Παναγιώτη Ντούνια, στον Θεατρόφιλο)

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=319127218100838&set=a.174097039270524.47439.174093012604260&type=1

Συνέντευξη στην εφημερίδα ΕΠΟΧΗ

2011-11-01T11:32:00.001+02:00

«Ο συγγραφέας αγωνίζεται με όπλο του τις λέξεις»

Μια συζήτηση με την συγγραφέα Λεία Βιτάλη για το έργο της «Ένατος Γάμος»

και το σύγχρονο ελληνικό θέατρο.

Η στήλη συχνά παραπονιέται πως η σύγχρονη ελληνική δραματουργία ομφαλοσκοπεί, δεν ανοίγεται σε νέα θέματα, σε σύγχρονα κοινωνικά και πολιτικά φαινόμενα, δεν παρουσιάζει σε βάθος τις σχέσεις των ανθρώπων όπως διαμορφώνονται στην σημερινή ελληνική κοινωνία. Ωστόσο υπάρχουν συγγραφείς που τολμούν τέτοια ανοίγματα, ερευνούν τον πραγματικό κόσμο που τους περιβάλλει. Η Λεία Βιτάλη είναι ακριβώς μια τέτοια συγγραφέας. Με πλούσια εργογραφία πίσω της(«Το γεύμα», «Το μεγάλο παιχνίδι» “Addio del passato” κ.ά.), από πέρυσι παρουσιάζει στο θ. Αγγέλων Βήμα τον μονόλογο «Ένατος Γάμος» (σε δική της σκηνοθεσία και με ερμηνεύτρια τη Μαίρη Νάνου). Στον πρωτότυπο μονόλογο αυτό ξαναβρίσκει την ηρωίδα του Ντύρενμαντ από την «Επίσκεπψη της Γηραιάς Κυρίας» και την παρακολουθεί 50 χρόνια μετά –ως σύμβολο του καπιταλισμού και της διαφθοράς- με ειρωνεία, χιούμορ και γκροτέσκα, ευθύβολη υπερβολή.

Τη συνέντευξη πήρε η Μαρώ Τριανταφύλλου

Κα. Βιτάλη, ποιο είναι το κεντρικό ζήτημα που σας απασχολεί στην συγγραφική σας δουλειά;

Λεία Βιτάλη (Λ.Β.)Αυτό που με ενδιαφέρει κυρίως όταν γράφω , μυθιστόρημα είτε θέατρο, είναι η σχέση του ανθρώπου με τον κοινωνικό περίγυρο. Με ενδιαφέρουν οι ανθρώπινες σχέσεις και η αλληλεπίδραση του ανθρώπου και του περιβάλλοντός του. Επειδή είμαι πολιτικοποιημένη συγγραφέας, με την πιο βαθιά έννοια της λέξης, όχι ξύλινα και επιφανειακά, αυτή η αμφίδρομη σχέση είναι κεντρική στη δουλειά μου. Γι’ αυτό άλλωστε διαβάζω πολύ κοινωνιολογία και ψυχολογία.

Ασχολείστε με το ιστορικό μυθιστόρημα και τοποθετείτε τις ιστορίες που αφηγείστε κυρίως στο Βυζάντιο. Γιατί επιλέξατε αυτή την περίοδο, τι σας κεντρίζει στο Βυζάντιο;

Λ.Β.) Είναι μια σκοτεινή περίοδος που, όμως, βρίσκω πως έχει πολλά κοινά με την εποχή μας. Δεν θα έλεγα την εποχή μας σκοτεινή, ωστόσο όλες αυτές οι ίντριγκες, οι συγκρούσεις των αυτοκρατόρων, οι πόλεμοι, ο ρόλος της εκκλησίας, όλ’ αυτά θυμίζουν πολλές σύγχρονες καταστάσεις. Η ιστορία μοιάζει να επαναλαμβάνεται. Γι΄ αυτό ασχολούμαι με την ιστορία: ξέροντας το παρελθόν ίσως θα μπορούσαμε να διαμορφώσουμε διαφορετικά το παρόν μας.

Ας έρθουμε στον «Ένατο Γάμο». Ανεβάζετε στη σκηνή την Κλάρα Τσαχανασιάν, ηρωίδα του Ντύρενμαντ από το πολύ γνωστό έργο «Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας», και την παρακολουθείτε 50 χρόνια μετά από την μοιραία επίσκεψή της στο Γκίλεν, παρουσιάζοντάς την ως ένα τερατώδες σύγχρονο πια σύμβολο του καπιταλισμού. Γιατί επιλέξατε μια τέτοια αναφορά και δεν επινοήσατε ένα χαρακτήρα φορέα των απόψεων που εκφράζει η ηρωίδα σας;

Λ.Β. Μου κάνουν συχνά αυτή την ερώτηση. Ενδεχομένως θα μπορούσα αλλά αυτή η γυναίκα με απασχολεί από τα φοιτητικά μου χρόνια ακριβώς ως σύμβολο του καπιταλισμού και της διαφθοράς στην οποία οδηγεί το χρήμα. Το θεατρικό αυτό του Ντύρενμαντ ήταν πολύ σημαντικό γιατί έφερνε στη σκηνή τον θεό χρήμα με ένα τρόπο που σε ταρακουνούσε. Την σκεπτόμουν, λοιπόν, κι άρχισα να αναρωτιέμαι: αν ζούσε αυτή η γυναίκα, μια πόρνη του καπιταλισμού που κατάφερε να γίνει το μεγάλο αφεντικό και να κινεί τον κόσμο με σπαγκάκια, πού θα είχε φτάσει σήμερα;

Είναι πάντως ενδιαφέρον ότι αναφέρεστε συνέχεια στον Ντύρενμαντ, δεν αφήνετε το θεατή σας να ξεχάσει την αρχική έμπνευση…

Λ.Β. Ίσα-ίσα αυτός ο διάλογος με ενδιαφέρει πολύ. «Η γηραιά κυρία» γράφτηκε το 1956 αλλά εξακολουθεί να είναι δυναμικά παρούσα μέχρι σήμερα. Είναι ένα έργο δυνατό ακριβώς γιατί παρουσίασε με γκροτέσκο τρόπο τη δύναμη του χρήματος. Σήμερα έχουμε αποδεχτεί τη διαφθορά, δεν μας εξοργίζει και αυτό δεν είναι κάτι καινούριο, είναι κάτι που άρχισε πενήντα χρόνια πριν. Όσοι γνωρίζουν το έργο βλέπουν την υπόγεια σχέση αλλά και όσοι δεν το ξέρουν, το ανακαλύπτουν και το μελετούν.

Την αποκαλείτε «επιτομή των τεράτων» και την συνδέετε απερίφραστα με πολιτικούς όπως η Θάτσερ και η Μέρκελ, που εφάρμοσαν συντριπτικά για τον κόσμο νεοφιλελεύθερα μοντέλα οικονομίας και πολιτικής.

Λ.Β. Πιστεύω ότι βαθιά μέσα στον άνθρωπο δυνητικά υπάρχει ένα τέρας. Πιστεύω όμως ότι μπορεί κάποιος να πολεμήσει αυτό το τέρας με την παιδεία. Υπάρχουν πανεπιστήμια που εκπαιδεύουν πολιτικούς και ετοιμάζουν τους μελλοντικούς ηγέτες. Από την εκπαίδευση αυτή λείπει η αγάπη, ο αλτρουισμός και η αλληλεγγύη. Περισσεύει ένας κακώς νοούμενος ορθολογισμός, σκληρότητα… Αυτός είναι ο τύπος πολιτικού που προάγει το σύστημα.

Δείχνετε να πιστεύετε πολύ στη δύναμη της παιδείας…

Λ.Β. Ναι, μόνο που σήμερα, όπως όλες οι αξίες έχουν ανατραπεί, έχουμε μια παιδεία μακριά από τον ανθρωπισμό. Μιλάμε με αριθμούς, όλα είναι θέμα αριθμών, οι άνθρωποι μετατρέπονται σε νούμερα. Συζητούν οι πολιτικοί τη σωτηρία των τραπεζών, ενώ υπάρχει ανεργία και φτώχια. Για ποιον πολιτισμό μιλάμε;

Σε μια τόσο δύσκολη στιγμή, το μπορεί να προσφέρει η τέχνη;

Λ.Β. Δεν πιστεύω ότι η τέχνη μπορεί να αλλάξει τον κόσμο, όμως μπορεί να αφυπνίσει συνειδήσεις. Ειδικά το θέατρο, που ως τέχνη έχει μια ειδική σχέση με τη συλλογικότητα και έχει μεγάλη αμεσότητα, ναι, το θέατρο μπορεί να αφυπνίσει συνειδήσεις. Ο καλλιτέχνης δεν κρατά πιστόλι, οι λέξεις του όμως είναι πυροβολισμοί, λέει κάπου ο Πίντερ. Γι’ αυτό τους πολιτικοποιημένους συγγραφείς το σύστημα προσπαθεί να τους απομονώσει, επειδή λένε αλήθειες και επειδή ταρακουνούν συνειδήσεις.

Ποια είναι η άποψή σας για την σύγχρονη ελληνική δραματουργία;

Λ.Β. Κατ’ αρχάς να πω ότι δεν βλέπω να ανεβαίνουν όσα ελληνικά έργα θα έπρεπε μολονότι φέτος έχει γίνει ένα άνοιγμα προς ό,τι το ελληνικό. Με αυτό εννοώ ότι υπάρχει μια τάση για ελληνικά κείμενα, αλλά κυρίως διασκευές από το χώρο της πεζογραφίας, που είναι άλλο πράγμα. Είναι ψέμα ότι δεν υπάρχουν ελληνικά έργα. Προτιμάται όμως μια διασκευή από κείμενο κάποιου γνωστού συγγραφέα που σημαίνει μια πιο σίγουρη επιτυχία. Όμως δεν μπορεί να μετατραπεί εύκολα η πεζογραφία σε θέατρο. Ούτε η πολιτεία στηρίζει την σύγχρονη θεατρική δημιουργία. Ακόμα και στον θεσμό των βραβείων, οι επιτροπές λένε συνήθως ότι δεν βρίσκουν καλά ελληνικά έργα, αλλά θα έπρεπε να ψάχνουν προσεκτικότερα. Πρέπει να υπάρξουν κίνητρα για να τονωθεί η δραματουργία. Πρέπει επίσης ο Έλληνας θεατής να μη φοβάται το σύγχρονο έργο, με επίκαιρο θέμα ειδικά. Ξέρετε ένα γερμανικό έργο για τη Μέρκελ, ας πούμε, θα το δει και ο Γερμανός και ο Έλληνας θεατής. Ένα ελληνικό αντίστοιχο ο Έλληνας διστάζει να το δει

Ο «Ένατος γάμος» είναι ένα έργο που θα μπορούσε να ενδιαφέρει και τον ξένο θεατή…

Πράγματι, όμως τα ελληνικά θεατρικά έργα δεν παίζονται έξω, δεν είναι γνωστή η ελληνική δραματουργία στο εξωτερικό, η πολιτεία δεν φροντίζει την προβολή της, δεν διαθέτει κονδύλια και μηχανισμούς στήριξης. Κάποτε ένας Άγγλος μου ζήτησε το βραβευμένο έργο μου «Ροσμπήφ» και έτσι παίχτηκε με επιτυχία στο εξωτερικό. Μολονότι αφορά το μύθο της Κλυταιμνήστρας δεν έχει παιχτεί στην Ελλάδα. Νιώθω ότι όλα πρέπει να τα κάνω μόνη και μόνη μου πραγματικά δουλεύω μέχρι τώρα.

Εφημερίδα ΕΠΟΧΗ (30/10/2011)

http://www.epohi.gr/portal/politismos/2010-05-16-13-01-01/10543

Συνέντευξη στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

2011-10-24T14:26:00.003+03:00

Έντυπη Έκδοση Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 24 Οκτωβρίου 2011

«Ολοι είμαστε εν δυνάμει τέρατα»

Της ΕΛΕΝΑΣ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

«Στην Ελλάδα δεν είναι εύκολο να ανεβούν σύγχρονα ελληνικά έργα. Γι' αυτό το ανεβάζω μόνη. Αυτό το έργο δεν μπορούσα να το αφήσω στο συρτάρι. Είναι καυτό, μιλάει για σήμερα και ήθελα πάση θυσία να το μοιραστώ».

Η Λεία Βιτάλη υποστηρίζει με πάθος τον «Ενατο γάμο», το νέο θεατρικό της έργο, που παρουσιάζεται στο «Αγγέλων Βήμα», έπειτα από μια σύντομη πρώτη παρουσίαση την περασμένη σεζόν.

Πρόκειται για ένα έργο βασισμένο στην «Επίσκεψη της γηραιάς κυρίας» του Ντίρενματ. Βλέπουμε δηλαδή την 60χρονη Κλάρα Τσαχανασιάν στο σήμερα. Η ηρωίδα που της προέκυψε (την ενσαρκώνει η Μαίρη Νάνου) είναι 115 ετών και είναι αυτοπροσώπως «το σύγχρονο τέρας» όπως μας εξήγησε. «Πρόκειται για μια αδίστακτη γυναίκα που έχει συγκεντρώσει όλη την εξουσία στα χέρια της. Ανεβοκατεβάζει κυβερνήσεις, εξαγοράζει τράπεζες, διαχειρίζεται τα πετρέλαια, αγοράζει χώρες, δολοφονεί τους εραστές της και ετοιμάζεται να παντρευτεί για ένατη φορά και μάλιστα με έναν νεκρό».

«Αν ήθελα να παρομοιάσω την ηρωίδα μου με ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, θα ήταν η Μέρκελ. Αυτή τη στιγμή η Γερμανία είναι αυτή που κινεί τα σπαγκάκια». Και φυσικά πρόκειται για γυναίκα. Είναι τελικά πιο σκληρές στις διαπραγματεύσεις τους; «Ναι, όταν χρησιμοποιούν ανδρικά πρότυπα στη συμπεριφορά τους προκειμένου να επιβιώσουν. Πιστεύω πως ο κόσμος θα αλλάξει όταν εμφανιστεί το πραγματικά γυναικείο πρόσωπο».

Πρόκειται για ένα έργο-γέννημα της κρίσης. Γράφτηκε πέρυσι ως μια μαύρη φάρσα που θα περιγράφει τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα. Σύμφωνα με τη συγγραφέα, η απληστία είναι η πηγή των σημερινών δεινών μας. «Οσο πιο πολλά έχεις τόσο πιο επιτυχημένος θεωρείσαι. Αυτό όμως ήταν φυσικό να γυρίσει μπούμερανγκ. Ο Ντίρενματ ήταν ιδιοφυής γράφοντας το αριστούργημά του το 1956, όταν για πρώτη φορά το χρήμα θεωρήθηκε Θεός».

Μέσα από την εξωφρενική ηρωίδα του έργου, η συγγραφέας μάς προσκαλεί να ανακαλύψουμε «τις υπόγειες διαδρομές που μας οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση», αλλά και να διαπιστώσουμε όλους τους μηχανισμούς της σύγχρονης εξουσίας. Σε κάποιο σημείο λέει: "Μπορούσα να το κάνω και το έκανα". Ανακάλυψα γράφοντάς το πως είμαστε εν δυνάμει όλοι τέρατα.

» Παρ' όλα αυτά ψάχνοντας στην ψυχή αυτού του τέρατος ανακάλυψα μια τρυφερότητα και μια τεράστια ανάγκη για αγάπη».

Δεν θεωρεί τον εαυτό της σκηνοθέτη. «Το τόλμησα όμως επειδή είχα στο μυαλό μου ένα συγκεκριμένο όραμα που ήθελα να δω να υλοποιείται στη σκηνή. Καμιά φορά από δημιουργό σε δημιουργό αλλοιώνεται. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως δεν εμπιστεύομαι τους σκηνοθέτες». Αγαπάει το θέατρο, γι' αυτό και γράφει σε ίδια συχνότητα με το μυθιστόρημα, ενώ συνηθίζει να είναι παρούσα στις πρόβες των έργων της. «Ο πλουραλισμός δεν κάνει κακό», σχολιάζει για την Αθήνα των 400 παραστάσεων. «Μέσα από αυτόν θα ξεπεταχτούν και νέα πράγματα. Το πρόβλημα στην Ελλάδα είναι σε σχέση με τον πληθυσμό της. Ποιος θα δει όλες αυτές τις παραστάσεις. Ισως τελικά οι καλλιτέχνες να είμαστε περισσότεροι από το κοινό μας».

* Αγγέλων Βήμα (Σατωβριάνδου 36, Ομόνοια, τηλ.: 210-5242211) Παρ. - Σαβ. - Κυρ. έως 20 Νοεμβρίου.

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ "ΕΝΑΤΟ ΓΑΜΟ"

2011-10-17T16:14:00.000+03:00

Ο Ένατος Γάμος ***

της Λείας Βιτάλη,

σε σκηνοθεσία της ίδιας.

Απολαυστική είναι στον γκρανγκινιόλ μονόλογο της πολυβραβευμένης Λείας Βιτάλη η βετεράνος ηθοποιός Μαίρη Νάνου, η οποία υποδύεται μια γυναίκα-προϊστορικό καπιταλιστικό τέρας λίγες ώρες πριν από την τελική πτώση.

"Κάνε οούζα μικρή μου χώρα!" Η Κλάρα Τσα-χανασιάν ξέρει σίγουρα πώς να διατάζει. Πάμπλουτη και υπέργηρη, αυτή η γυναίκα-ηγέτις κρατάει τις τύχες του κόσμου στα χέρια της. Ανεβοκατεβάζει τις κυβερνήσεις και τις τιμές του χρηματιστηρίου, εξαγοράζει την κοινή γνώμη, επενδύει το μαύρο χρήμα της σε αγαθοεργίες και καταστρέφει χώρες για την πλάκα της. Στην ηλικία των 115 ετών, αυτό το προϊστορικό τέρας του καπιταλισμού ετοιμάζεται για τον ένατο γάμο του, τραγουδώντας παθιάρικα το «Αmando mio». Μόνο που ο υποψήφιος γαμπρός είναι ήδη νεκρός, κατόπιν δικής της διαταγής, πριν από 55 χρόνια, προκειμένου να τον εκδικηθεί γιατί την είχε προδώσει. Ή μήπως εκείνη η εκτέλεση δεν έγινε τελικά ποτέ; Αν όλα αυτά κάτι σας θυμίζουν, είναι γιατί η Ελληνίδα βραβευμένη συγγραφέας έγραψε τον «Ένατο Γάμο» σαν έναν γκρανγκινιόλ, παραισθησιογόνο και λοξό μονόλογο με κεντρικό πρόσωπο την Κλάρα Τσαχανασιάν από το έργο «Η επίσκεψη της Γηραιάς Κυρίας» (1965) του Φρίντριχ Ντίρενματ. Κι αν ο Ελβετός συγγραφέας είχε φανταστεί την ηρωίδα του ως σύζευξη τριών μεγιστάνων των '50s (Τσαχάροφ-Ωνάσης-Γκιουλ-μπεκιάν, εξ ου και το «Τσαχανασιάν»), η Λεία Βιτάλη αντιμετωπίζει το ίδιο πρόσωπο σαν ένα συνονθύλευμα της Θάτσερ, του Μπους και της Μέρκελ. Διατηρώντας ανέπαφη την εκκεντρική θεατρικότητα του έργου του '65 και προωθώντας τον διδακτικό μύθο του σε μια εσχατολογική συνθήκη μαύρης φάρσας, η Βιτάλη δίνει με σουρεαλιστικό οίστρο τη συνέχεια της υπόθεσης, σαν σχόλιο για την πτώση του (υπαρκτού) καπιταλισμού και την αντικατάσταση του από ένα νέο και ακόμη πιο τερατώδη (υπερ)καπιταλισμό. Το έργο της είναι διασκεδαστικό και επίκαιρο, εύληπτο ακόμη και από τον θεατή που δεν έχει ακούσει ποτέ για την «Γηραιά Κυρία». Και όλα αυτά σε ένα σκηνικό-αναπα-ράσταση μαυσωλείου στο Κάπρι, το οποίο αναδίνει θεατρικότητα και επικυρώνει τη σουρεαλιστική διάσταση του έργου (καλλιτεχνική διεύθυνση: Ν.-Αύγ. Γκέσκερ, επιμέλεια σκηνικών/κοστουμιών: Ελ. Μανωλοπούλου, φωτισμοί: Αλ. Αναστασίου, βίντεο: Δ. Μεϊμάρογλου). θυμίζοντας την Γκλόρια Σουάνσον από τη σινεφίλ «Λεωφόρο της Δύσης», η Μαίρη Νάνου, ντυμένη με νυφικό τύπου Σανέλ και πέπλα Ντιορ, με το πρόσωπο ψιμυθιωμένο κι ένα βιζόν στο λαιμό, ερμηνεύει πειστικά την αλαζονική πτώση της Κλάρα Τσαχανασιάν και την ίδια στιγμή λιώνει από έρωτα, υποστηρίζοντας το ρόλο της, άλλοτε με γκροτέσκους και άλλοτε με δραματικούς όρους. Προς το τέλος, βέβαια, η ηθοποιός φορτίζει την ερμηνεία της με μελοδραματικό ζήλο, ίσως όμως εκεί την οδηγεί ο ίδιος ο μονόλογος, ο οποίος συ-στρέφεται -φλυαρώντας από ένα σημείο και ύστερα- γύρω από ένα ψυχαναλυτικής φύσεως ψευτο-δίλημμα: τι είναι τελικά η Κλάρα; Μια ανήθικη πόρνη του καπιταλισμού ή μια αθώα ερωτευμένη, την οποία η ζωή μεταμόρφωσε σταδιακά σε τέρας, έστω κι αν εκείνη απλώς ήθελε «κάποιον να την αγαπάει» (όπως η ίδια εξομολογείται στο τέλος); Όποια απάντηση κι αν δώσουμε, δεν έχει μεγάλη σημασία. Η Κλάρα Τσαχανασιάν, είτε εκείνη του Ντίρενματ είτε η τωρινή της Βιτάλη, θα είναι πάντα ένα τέλειο σύμβολο της σαθρής ηθικής της απληστίας, η οποία δεν χρειάζεται καμία αιτία ή άλλοθι για να υπάρξει.

Ιλειάνα Δημάδη, κριτικός

ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ (13.10.2011)

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

«Στην πρώτη του παρουσίαση στην Ελλάδα το έργο του Ντίρενματ "Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας", δημιούργησε ένα μικρό σκάνδαλο. Θεωρήθηκε ως "ένα έργο ωμό και κυνικό" ….Μια προδομένη γυναίκα επιστρέφει ως ερινύα μετά από σαράντα χρόνια στον τόπο της για να καταστρέψει τον άπιστο εραστή της…Πληρώνει ένα δισεκατομμύριο δολάρια στους συμπατριώτες του για να τον σκοτώσουν και φεύγει για τη βίλα της στο Κάπρι, με το πτώμα του δολοφονημένου πρώην εραστή της μέσα σε ένα φέρετρο. Εδώ τελειώνει το έργο του Ντίρενματ, χωρίς άλλα σχόλια του συγγραφέα. Σαν μια απλή καταγραφή γεγονότων που θα μπορούσαν να είχαν συμβεί. Εξήντα χρόνια μετά, μια σημαντική Ελληνίδα συγγραφέας, η Λεία Βιτάλη, έρχεται να συνεχίσει την ιστορία από εκεί όπου την είχε αφήσει το Ντίρενματ, στο έργο της: "Ο ένατος γάμος".
Πρόκειται για μια γόνιμη συνάντηση της "θερμής" Ελληνίδας συγγραφέως με τον κάπως "ψυχρό" Ελβετό, που μας δίνει ένα εντελώς καινούργιο, πρωτότυπο, ενδιαφέρον έργο πλουτίζοντας έτσι τη νεοελληνική δραματουργία. Η Βιτάλη "βλέπει" στην ηρωίδα του Ντίρενματ Κλαίρη Τσαχανασιάν, ολόκληρη τη δομή του μεταλλαγμένου καπιταλιστικού συστήματος …Βλέπει την προέλευση του "μαύρου χρήματος" που προκάλεσε την υπερσυσσώρευση κεφαλαίου και την κρίση … "Με όλα όσα συμβαίνουν σήμερα, με τους γιάπις που ανέβηκαν ξαφνικά όλες τις κοινωνικές βαθμίδες, πλουτίζοντας από τις κρυφές και φανερές ευκαιρίες του συστήματος, με τα "γκόλντεν μπόις" που παγίδευσαν και τους πιο υποψιασμένους στα γρανάζια των τραπεζικών "μολυσμένων" προϊόντων. Ένα πρόσωπο - πολλά πρόσωπα που έχουν στα χέρια τους την ύψιστη δύναμη μετατρέποντας σε φτωχούς όσους δεν ανήκουν στα δικά της τραστ"… Η απληστία και η διαφθορά κυριαρχούν … Νέα επιθυμία γίνεται η ακόρεστη ανάγκη… Αντί για το απαγορευμένο επιθυμητικό: αμάρτησε ελεύθερα... καταλήξαμε στο εντεταλμένο, εξαναγκαστικό: αγόρασε ελεύθερα... Πληρώνουν αύριο τα παιδιά σου!
Αυτή είναι η "Γηραιά κυρία", το σύγχρονο πρώην τέρας, η άλλοτε Ευρώπη που καταλήγει να φοβάται και να τρέμει, φάντασμα του εαυτού της, σαν ένα τρομαγμένο κοριτσάκι την ίδια τη σκιά της. Όπως καθαρότατα την είδε και την περιέγραψε η Λεία Βιτάλη με πολιτικοποιημένη σκέψη στο πιο πάνω έργο της, που συνεχίζει και ολοκληρώνει λειτουργικά την ιστορία του Ντίρενματ … Σε πολύ προσεγμένη, αρμόδια σκηνοθεσία της συγγραφέως, που ξέρει καλά το έργο της και πιάνει σωστά στους "αρμούς" του. Σε καλλιτεχνική διεύθυνση του Νικόλα - Αύγουστου Γκέσκερ, με ωραίους φωτισμούς του Αλέκου Αναστασίου και άρτια βίντεο της Δέσποινας Μεϊμάρογλου, και με μια πολύ καλή πρωταγωνίστρια. Η ικανή Μαίρη Νάνου ως "Κλαίρη Τσαχανασιάν" δίνει τον σφυγμό και όλες τις αποχρώσεις του "τέρατος", διατηρώντας την ίδια στιγμή το ανθρώπινο "προφίλ" του…Μια παράσταση αξιόλογη, ενός έργου επίκαιρου που πρέπει να προσεχθεί.»

Λέανδρος Πολενάκης, κριτικός, Εφημερίδα Αυγή

http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=608247

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    «Σε μεταμοντέρνα επιχείρηση συνέχισης της Επιστροφής της γηραιάς κυρίας του Φρήντριχ Ντύρρενματ εξελίχθηκε η συγγραφή ενός δραστικού γυναικείου μονολόγου από την φερέλπιδα σύγχρονη ελληνίδα θεατρική συγγραφέα Λεία Βιτάλη ... Aπόλαυσα μια μαύρη φάρσα, όπου 54 χρόνια μετά η γηραιά κυρία καταφεύγει σε ένα μαυσωλείο στο Κάπρι με το φέρετρο του πρώτου βιαστή-εραστή της. Και μονολογεί ασύλληπτα για το χρήμα, την εξουσία και την αγάπη. Αυτό το «τέρας», όπως αυτοαποκαλείται, ζητάει με τα χρήματα να εξαγοράσει την ανθρωπότητα ολόκληρη… Βεβαίως η τραγική «καταστροφή» παραφυλάει… Τελικά, η συγγραφέας με σπουδές ψυχολογίας Λεία Βιτάλη βάζει την πληγωμένη αντι-ηρωίδα της να μετατρέπεται σε χιονάτη, σε ένα μαρασμένο και μαραμένο κοριτσάκι που το μόνο που θέλει είναι να την αγαπούν ΌΛΟΙ οι άνθρωποι ...
     Ιδιοφυές το σκηνικό, τα κοστούμια και τα requisites που σχεδίασε η Ελένη Μανωλοπούλου. Φωτισμένα από τον Αλέκο Αναστασίου μακραίνουν τη μικρή σκηνή δίνοντάς της συμπαντικές διαστάσεις …     «Σε μεταμοντέρνα επιχείρηση συνέχισης της Επιστροφής της γηραιάς κυρίας του Φρήντριχ Ντύρρενματ εξελίχθηκε η συγγραφή ενός δραστικού γυναικείου μονολόγου από την φερέλπιδα σύγχρονη ελληνίδα θεατρική συγγραφέα Λεία Βιτάλη ... Aπόλαυσα μια μαύρη φάρσα, όπου 54 χρόνια μετά η γηραιά κυρία καταφεύγει σε ένα μαυσωλείο στο Κάπρι με το φέρετρο του πρώτου βιαστή-εραστή της. Και μονολογεί ασύλληπτα για το χρήμα, την εξουσία και την αγάπη. Αυτό το «τέρας», όπως αυτοαποκαλείται, ζητάει με τα χρήματα να εξαγοράσει την ανθρωπότητα ολόκληρη… Βεβαίως η τραγική «καταστροφή» παραφυλάει… Τελικά, η συγγραφέας με σπουδές ψυχολογίας Λεία Βιτάλη βάζει την πληγωμένη αντι-ηρωίδα της να μετατρέπεται σε χιονάτη, σε ένα μαρασμένο και μαραμένο κοριτσάκι που το μόνο που θέλει είναι να την αγαπούν ΌΛΟΙ οι άνθρωποι ...
αγνά και τρυφερά ΜΕ το σώμα της ζωντανό κι εν εγγρηγόρσει. Αυτή η διάσταση απομακρύνει το πρόσωπο από ρομαντικά ή χριστιανικά ανθρωπιστικά μοτίβα και το αναγάγει σε βαθιά τραγικό. Ο άνθρωπος είναι συνολική ύπαρξη και δεν μπορεί να γαληνέψει η ψυχή του παρά μόνο μέσα από την υγιή ικανοποίηση των σωματικών του αναγκών και ορέξεων. Οποιοσδήποτε ακρωτηριασμός είναι θανατηφόρος για την ακεραιότητα της ψυχής. «Νους υγιής εν σώματι υγιεί». Ο ιερωμένος πελάτης της πόρνης τη δέρνει αλύπητα πληρώνοντας κάθε βουρδουλιά με τα λεφτά που σούφρωσε από το παγκάρι … Το έργο κινείται πιο κοντά στον παγανισμό παρά στον χριστιανισμό. Η αφήγηση της γηραιάς πόρνης θυμίζει τις ανάλογες αφηγήσεις από την ταινία Σαλό-120 μέρες στα Σόδομα του Πιερ-Πάολο Παζολίνι. Έχει επίσης δραματουργικά στοιχεία από τους Νταντάδες του Γιώργου Σκούρτη, ενώ επαναλαμβάνει εξελιγμένα όλα τα μοτίβα τής μέχρι σήμερα δραματουργίας της Λείας Βιτάλη … Εκπληκτικά λιτό και καίριο το video-art που δημιούργησε η Δέσποινα Μεϊμάρογλου.
     Μια παράσταση που αξίζει να δει κανείς για την πρωτοτυπία και την ενδιαφέρουσα σκηνοθεσία της. Έτσι, για να μη γκρινιάζουμε ότι δεν υπάρχουν σύγχρονοι έλληνες θεατρικοί συγγραφείς. Υπάρχουν λίγοι και καλοί. Ή πολλοί, που δεν βρήκαν ακόμα το δρόμο τους για τα φώτα της ράμπας. Ας σπεύσουμε όλοι μαζί να τους ανακαλύψουμε και να τους βοηθήσουμε. Όταν ο Ευριπίδης έγραφε μόνος του τα έργα στη σπηλιά της Σαλαμίνας δεν φανταζόταν ποτέ ότι αιώνες μετά θα παίζονταν σε όλα τα θέατρα του κόσμου, δοξάζοντας την Αθήνα και τον πολιτισμό της. Αγκαλιάστε τους ζώντες συγγραφείς. Οι νεκροί δεν σας χρειάζονται. Έχουν αποσυρθεί στη Νήσο των Μακάρων, ευδαίμονες…»

Κωνσταντίνος Μπούρας, κριτικός, θεατρολόγος, diavasame.gr
http://www.diavasame.gr/news.cfm?itemID=299

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Η Λεία Βιτάλη είναι από τους πιο χαρισματικούς συγγραφείς αυτού του τόπου.

Δεν είναι μόνο συγγραφέας. Είναι μια μάγισσα του λόγου. Μια νεράιδα των λέξεων. Πώς τις μαγεύει! Πώς τις μαυλίζει!

Κι οι λέξεις υποτάσσονται στο αίσθημα και στο συναίσθημά της.

Απόψε έζησα μιαν ιερή στιγμή! Μιαν από κείνες τις στιγμές που λες «Γεννήθηκα για να τη ζήσω!»

Η Βιτάλη έγραψε και σκηνοθέτησε τον «Ένατο Γάμο», ένα θεατρικό έργο που βασίζεται στο έργο «Η επιστροφή της γηραιάς κυρίας» του Ντύρενματ. Ένα έργο που διαλέγεται με το παλαιότερο, αλλά και που το προχωράει…

Η Βιτάλη ανατέμνει την ανθρώπινη μη-ύπαρξη του αιώνα μας. Απογυμνώνει τη γύμνια μας. Ντύνει με λόγο τη γυμνότητά μας…

Το έργο είναι μια ισορροπία πάνω σε μια γραμμή χωρίς αρχή και δίχως τέλος. Είναι μια απεγνωσμένη προσπάθεια –γιατί μόνο τέτοια μπορεί να είναι– να μιλήσει κανείς για τον καιρό μας. Για τον αιώνα. Για το νυν και το αεί! Η πρωταγωνίστρια, «Η γηραιά κυρία» του Ντύρενματ, που εξακολουθεί να ζει, είναι η συμπύκνωση όλων όσων ζούμε, επιθυμούμε, ευχόμαστε, μισούμε…

Η Βιτάλη στήνει έναν έξοχο καμβά από βελονιές (μια στο έγο του Ντύρενματ, δηλαδή στο παρελθόν, μια στον καιρό μας, στο απόλυτο παρόν) που όλες μαζί συνθέτουν ένα συμπυκνωμένο σήμερα!

Η ερμηνεία της Μαίρης Νάνου ήταν υποδειγματική για τη λιτότητα και την ακρίβειά της!

Είναι κρίμα που η αποψινή παράσταση στο θέατρο Θεμέλιο ήταν η τελευταία για φέτος!

Ευτυχώς όμως το έργο θα επαναληφθεί και την επόμενη θεατρική περίοδο!

Γρηγορείτε!...

Γιάννης Ευθυμιάδης φιλόλογος ποιητής

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Είδαμε τον «Ένατο Γάμο» απόψε στο θέατρο «Αγγέλων βήμα». Θα μπορούσε να ονομαστεί «Play Dürrenmatt», κατά το «Play Strindberg» του Άρθουρ Σνίτσλερ. Με τη βασική διαφορά ότι ο Σνίτσλερ συνομιλεί με όλο το έργο του Στρίντμπεργκ, ενώ η Λεία Βιτάλη μόνο με την «Επίσκεψη της γηραιάς κυρίας» του Friedrich Dürrenmatt. Συγκεκριμένα η Βιτάλη συνεχίζει το έργο εκεί που το αφήνει ο Ντύρενματ. Η γηραιά κυρία, υπεραιωνόβια, συνομιλεί με το πτώμα του Άλφρεντ που βρίσκεται μέσα σε ένα φέρετρο. Η πληγωμένη κοπέλα (ο Άλφρεντ την γκάστρωσε και την παράτησε) που έχει γίνει αλαζονική δισεκατομμυριούχα, αποκαλύπτεται όχι συγχρονικά, όπως στο έργο του Ντύρενματ, όπου απαιτεί το θάνατο του Άλφρεντ με αντάλλαγμα τα εκατομμύριά της που θα σώσουν την πόλη, αλλά με τις αναμνήσεις της. Όποιος αγνοεί το έργο του Ντύρενματ θεωρεί την ηρωίδα ως τυπική ηρωίδα του Στρίνμπεργκ ο οποίος, πληγωμένος από τις γυναίκες, ξερνάει τη χολή του πάνω στις ηρωίδες του. Στο τέλος αποκαλύπτεται η τραγική της διάσταση (σκηνοθετικά με τα φώτα να χαμηλώνουν), και βέβαια με την τελική ατάκα του έργου: «Εγώ το μόνο που ήθελα ήταν να με αγαπούν».

Η Βιτάλη παραλαμβάνει το γκροτέσκο της ιστορίας του Ντύρενματ και το προωθεί περισσότερο: Η γηραιά κυρία κάνει τις ετοιμασίες για να παντρευτεί το πτώμα του βρίσκεται στο φέρετρο, ενώ δίνει παράλληλα οδηγίες σε έναν υπάλληλό της για το πώς να χειριστεί τις μετοχές της στο χρηματιστήριο. Τον βρίζει πατόκορφα για τις αδέξιες ενέργειές του. Στο τέλος αποκαλύπτεται ότι ο Άλφρεντ είναι ζωντανός, της έπαιξε κάποιο κόλπο με το χρηματιστήριο, και μέσα από το φέρετρο, που το ανοίγει επί τέλους, προβάλει η ουρά μιας τίγρης ή κάτι τέτοιο, δεν θυμάμαι. Έτσι μειώνεται τόσο το γκροτέσκο του Ντύρενματ (τελικά τη γηραιά κυρία την κοροϊδεύουν για να της πάρουν τα λεφτά, τον Άλφρεντ δεν τον σκοτώνουν), όσο και το δικό της, με την προετοιμασία ενός γάμου με ένα πτώμα το οποίο στην πραγματικότητα είναι ανύπαρκτο. Στο σημείο του έργου που η γηραιά κυρία ανακαλύπτει ότι την κορόιδεψαν, ότι ο γάμος δεν μπορεί να γίνει γιατί δεν υπάρχει πτώμα, ακούγεται παρωδιακά η μουσική του Πουτσίνι από την Μαντάμ Μπατερφλάι, μιας άλλης απατημένης και εγκαταλειμμένης γυναίκας.

Ένα μονοπρόσωπο έργο δεν είναι ακριβώς όπως μια συναυλία με έργα πιάνου. Το έργο πρέπει να είναι άρτιο, και ο ηθοποιός με εξαιρετικές ικανότητες, για να διατηρηθεί αδιάπτωτο το ενδιαφέρον του θεατή. Η Λία Βιτάλη μας έδωσε ένα τέτοιο έργο, και η Μαίρη Νάνου είναι μια τέτοια ηθοποιός.

Μπάμπης Δερμιτζάκης φιλόλογος

http://hdermi.blogspot.com/2011/10/blog-post_3883.html?spref=fb

"Ο ΕΝΑΤΟΣ ΓΑΜΟΣ" στο ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ

2011-02-28T15:26:00.000+02:00

Συνέντευξη: Λεία Βιτάλη 15/2/2011

από τη Μαρία Κρύου

«Όταν η φρεσκάδα συνδυάζεται με την ωριμότητα, σπάει κόκαλα»

Η Λεία Βιτάλη είναι μία από τις αειθαλείς γυναικείες φωνές του σύγχρονου ελληνικού θεάτρου. Με αφορμή το νέο της έργο «Ένατος Γάμος», που οι αναγνώστες του «α» θα δουν αυτή την εβδομάδα σε avant premiere μίλησε στη Μαρία Κρύου για τη ζωή, το θέατρο και την περίεργη εποχή μας.

- Στο νέο σας έργο για ένα πρόσωπο με τίτλο «Ένατος Γάμος» πρωταγωνιστεί η Κλάρα Τσαχανασιάν, η ηρωίδα του Φρίντριχ Ντίρενματ στην «Επίσκεψη της Γηραιάς Κυρίας». Τι είναι αυτό που σας τράβηξε στην προσωπικότητα αυτής της γυναίκας;

«Έχω διαβάσει εδώ και πάρα πολλά χρόνια το έργο του Ντίρενματ και πάντα είχα στο μυαλό μου την Κλάρα ως μια αδυσώπητη γυναίκα, η οποία για εμένα –στην εποχή μας– θα μπορούσε να ταυτιστεί με τη Θάτσερ, τον Μπους και τη Μέρκελ. Έχω φέρει την Κλάρα στο σήμερα, εξετάζοντας τη μορφή που παίρνει το «τέρας» της εξουσίας, και της έχω δώσει μιαν άλλη διάσταση, κάνοντας μια μείξη από τα τρία πρόσωπα που προανέφερα. Συγχρόνως προσπάθησα να εξετάσω τα αίτια της δημιουργίας αυτού του «τέρατος», τα ψυχολογικά και τα κοινωνιολογικά. Κάθε εποχή δημιουργεί το τέρας για τους δικούς της λόγους. Ο Ντίρενματ δημιούργησε ένα «τέρας» όταν τελείωσε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, όταν οι άνθρωποι προσπαθούσαν να κλείσουν τις πληγές τους. Η «Επίσκεψη της Γηραιάς Κυρίας» μας δείχνει τον εξευτελισμό του ανθρώπου για το χρήμα. Σήμερα που δεν υπάρχει αυτό – ή μάλλον το ξέρουμε πια κι έχουμε προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα. Ο κόσμος έχει χρήματα και το «τέρας» άλλαξε όψη, κρύβεται πίσω από τράπεζες που διαλύουν τις χώρες ως μια άλλη κρυφή δύναμη».

- Θα δούμε και μιαν άλλη, πιο ανθρώπινη διάσταση της Κλάρα;

«Μπόρεσα να δω βαθιά μέσα της και ανακάλυψα έναν πυρήνα Χιονάτης. Ανακάλυψα ότι ένα «τέρας» μπορεί να έχει ανάγκη από αγάπη που αν την είχε εισπράξει, πιθανώς δεν θα ήταν «τέρας». Ανακάλυψα, όμως, και μια μεγάλη αλήθεια: αν κοιτάζαμε λίγο προς τον συνάνθρωπό μας, για να καταλάβουμε την ανάγκη του, χωρίς να μας νοιάζει πώς θα γεμίσουμε την τσέπη μας, τότε ο κόσμος θα μπορούσε να είναι διαφορετικός».

- Πιστεύετε πως οι «κακοί» άνθρωποι γεννιούνται ή διαμορφώνονται;

«Ο άνθρωπος κινείται πρώτα απ’ όλα από ένα ένστικτο επιβίωσης που τον οδηγεί να αρπάζει πράγματα προκειμένου να επιβιώσει. Ο πολιτισμός είναι αυτός που θα τον διδάξει την προσέγγιση του άλλου. Πάντα υπήρχαν πόλεμοι, αρπακτικά όρνεα, υπήρχε η εξουσία που καταδυναστεύει τους πάντες. Αυτό, όμως, που ζούμε τώρα είναι το χειρότερο: η απληστία και η διαφθορά έχουν γίνει αποδεκτές από τον σύγχρονο άνθρωπο».

- Υπάρχει τρόπος να αλλάξει αυτή η νοοτροπία και τι μπορεί να δώσει η τέχνη σε αυτήν τη δύσκολη φάση που ζούμε;

«Εδώ που έχουν φτάσει τα πράγματα, μπροστά στον γκρεμό, για να γίνει μια ανατροπή, πρέπει να αφουγκραστούμε την ανάγκη του άλλου. Η τέχνη, πάντως, δεν μπορεί να αναλάβει το ρόλο του σωτήρα της ανθρωπότητας, ούτε μπορεί να δώσει απαντήσεις. Μπορεί να προβληματίσει και να ξυπνήσει τον άνθρωπο από το λήθαργο. Να ανοίξει το πηγάδι και να σε βάλει να κοιτάξεις μέσα: να σου τραβήξει το μαύρο πανί του καθρέφτη και να σε βάλει να κοιτάξεις τον εαυτό σου. Δείχνει ένα δρόμο για να συνειδητοποιήσεις την πραγματικότητα και να προβληματιστείς γι’ αυτήν. Από κει και πέρα, ο καθένας κάνει ό,τι μπορεί για τον εαυτό του και τους άλλους. Πιστεύω ότι όταν τα πράγματα έχουν φτάσει στο έσχατο σημείο του ευτελισμού, πάντα γίνεται μια ανατροπή. Μετά την ευημερία έρχεται η ύφεση και ακολουθεί η ανατροπή.»

- Μέσα από τα έργα σας εκφράζεται μια ανθρωποκεντρική, κοινωνική και πολιτική οπτική.

«Με ενδιαφέρει πάρα πολύ η ψυχολογία των χαρακτήρων, αλλά δεν μπορεί να λειτουργήσει το άτομο μόνο του. Επηρεάζεται από τον κοινωνικό περίγυρο και η κοινωνία έχει πολύ μεγάλη σχέση με την πολιτική. Τα έργα μου, χωρίς να είναι επικαιρικά με την αυστηρή έννοια, είναι απόλυτα σύγχρονα. Εξακολουθώ να βρίσκομαι στον παλμό των γεγονότων και να προσπαθώ να τα καταγράψω με τη δική μου κριτική ματιά.»

- Είναι η πρώτη φορά του σκηνοθετείτε;

«Έχω κάνει άλλες τρεις σκηνοθεσίες στο θέατρο, ωστόσο δεν θεωρώ τον εαυτό μου σκηνοθέτη, δηλαδή δεν θα έπαιρνα ποτέ ένα έργο άλλου συγγραφέα για να το σκηνοθετήσω. Πιστεύω ότι ο συγγραφέας μπορεί να διδάξει τους ρόλους που έχει γράψει. Συνεργάζομαι με μια πάρα πολύ καλή ηθοποιό, με πολύ μεγάλη ευαισθησία και ικανότητες, τη Μαίρη Νάνου, με την οποία έχουμε ξανασυνεργαστεί στο παρελθόν σε ένα έργο μου που έχει μεταφερθεί στην τηλεόραση, το «Άννα Χ». Ο ρόλος της Κλάρα στον «Ένατο Γάμο» εμπεριέχει ουσιαστικά τρεις ρόλους – της γυναίκας που καταδυναστεύει τον κόσμο, της επιχειρηματία η οποία ζει στο σήμερα και συγχρόνως μιας τρυφερής ρομαντικής ύπαρξης που θέλει να παντρευτεί τον άντρα που είχε αγαπήσει στα νιάτα της. Αυτός είναι ο ένατος γάμος που ετοιμάζει.»

- Θα λέγατε πως τα έργα σας αφορούν κυρίως τις γυναίκες;

«Δεν πιστεύω ότι υπάρχουν έργα για γυναίκες ή άντρες, όπως δεν πιστεύω ότι υπάρχει γυναικεία ή αντρική γραφή. Η καλή γραφή είναι μία. Έχω δει άντρες να κλαίνε στο «Addio del Passato», που μιλούσε για μια γυναίκα και τη σχέση με τη μητέρα της.»

- Σας έχω δει πολλές φορές να παρακολουθείτε παραστάσεις…

«Πηγαίνω στο θέατρο και κυνηγώ περισσότερο τις νέες ομάδες, γιατί με ενδιαφέρει να δω τι είναι αυτό το καινούργιο που πάλλεται. Δεν πιστεύω, ωστόσο, στις ταμπέλες της ηλικίας, γιατί μπορεί να είσαι σκουριασμένος στα δεκαοκτώ και να λάμπει το μυαλό σου στα ογδόντα. Πιστεύω στα νέα παιδιά, αλλά επειδή το μυαλό δεν έχει ηλικία, μπορεί να δω παραστάσεις και με μεγαλύτερους ανθρώπους που έχουν φρεσκάδα. Όταν η φρεσκάδα συνδυάζεται με την ωριμότητα, σπάει κόκαλα».

- Ποια είναι η τάση που παρατηρείτε στο σημερινό θέατρο;

«Βλέπω να κυριαρχεί η τάση προς το θέαμα. Δεν μπορούμε, όμως, να μείνουμε μόνο σε αυτές τις νέες μεθόδους και τεχνικές θεάτρου που τοποθετούν σε δεύτερη μοίρα το κείμενο. Αν το θέατρο καταλήξει να είναι θέαμα, τότε παύει να λειτουργεί με τρόπο ουσιαστικό. Αυτήν τη στιγμή είναι το μόνο πράγμα που έχει απομείνει και μπορεί να ενεργοποιήσει το μυαλό μας, γιατί είναι κάτι ζωντανό. Αν καταργήσουμε το λόγο κατά ένα πολύ μεγάλο ποσοστό και τον αντικαταστήσουμε με το θέαμα, τότε το θέατρο γίνεται ανώδυνο».

http://www.athinorama.gr/theatre/articles/?id=10098

http://www.youtube.com/watch?v=i0cq4t712Og

Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

2010-10-13T16:14:00.000+03:00

Ο Πολιτισμός προέρχεται από τη λέξη Πολίτης. Πολιτισμός είναι όλες οι κοινές εμπειρίες που έχουν οι πολίτες ενός τόπου. Αυτές οι κοινές εμπειρίες στον τομέα της παιδείας, των τεχνών, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των εθίμων και των ηθών, τους ενώνει και τους δημιουργεί την ασφάλεια που είναι απαραίτητη για να ζουν από κοινού και να μπορούν να δημιουργούν σχέσεις που να διέπονται από εμπιστοσύνη. Αν σε έναν τόπο δεν συμβαίνουν κοινά πράγματα μεταξύ των πολιτών δεν μπορούν ν’ αναπτυχθούν σχέσεις εμπιστοσύνης και επομένως δεν μπορεί να υπάρξει καλή ζωή. Στα μέρη που ο κόσμος δεν συγχρωτίζεται μεταξύ τους σε κοινές εκδηλώσεις οι πολίτες αποξενώνονται. Αυτό πρέπει να ξεκινάει από τις πολύ μικρές ηλικίες, όπου τα παιδιά καλούνται να κάνουν μαζί κοινά πράγματα.

Η Ραφήνα μοιάζει ένας τόπος διερχομένων. Στην πόλη οι κάτοικοι δεν έχουν την ευκαιρία να κάνουν κοινά πράγματα και να νιώσουν ότι αυτός είναι ο τόπος τους. Αυτά τα κοινά πράγματα που μπορεί να είναι οι τέχνες, ο πολιτισμός, η παιδεία και η ψυχαγωγία θα τους ενώσουν και θα τους κάνουν να αποκτήσουν μια συλλογική συνείδηση που θα συμβάλει στην εξέλιξη του τόπου. Και αυτό θα είναι όφελος για όλους. Στις μικρές τοπικές κοινωνίες, πέραν του κέντρου της πρωτεύουσας, αυτό είναι απαραίτητο ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που έχει μετακομίσει πολύς νέος κόσμος και επομένως δεν υπάρχει ο συνδετικός ιστός των οικογενειακών σχέσεων και της μακρόχρονης τριβής μεταξύ των μελών του ίδιου τόπου. Σ’ αυτό το σημείο μπορεί να βοηθήσει η τοπική αρχή ώστε να δοθούν τα κίνητρα για ανάπτυξη τέτοιων πολιτιστικών κέντρων ή κέντρων ψυχαγωγίας όπου τα άτομα να μπορούν να συγχρωτίζονται, να γνωρίζονται και να απολαμβάνουν κοινές εμπειρίες που θα τους δημιουργήσουν τη διάθεση για περαιτέρω ανάπτυξη της πόλης τους. Το Θέατρο, ο Κινηματογράφος, οι Συναυλίες, η Βιβλιοθήκη, το Μουσείο, ο Αθλητισμός σε κάθε ηλικία, είναι μερικές από τις εκδηλώσεις που χρειάζονται για την ενίσχυση της τοπικής κοινωνίας στον τομέα του Πολιτισμού, παράλληλα φυσικά με όλα τα άλλα μεγάλα θέματα που βοηθούν στην καλύτερη ποιότητα της ζωής μας.

Λεία Βιτάλη

Συγγραφέας

Τα τελευταία της βιβλία είναι: Το μυθιστόρημα «Ιερή Παγίδα» από τις εκδόσεις Πατάκης και οι 2 τόμοι με τα «Άπαντα Θεατρικά» της από τις εκδόσεις Αιγόκερως, που περιλαμβάνουν και τα βραβευμένα παιγμένα και άπαιχτα θεατρικά της έργα.

ΜΠΟΡΕΙ Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΝΑ ΜΑΣ ΣΩΣΕΙ ;

2010-06-15T16:08:00.000+03:00

Με αφορμή όλα αυτά που συμβαίνουν στη χώρα σε σχέση με τον πολιτισμό, τις μειώσεις χορηγιών προς ορισμένα Κέντρα, τις επιχορηγήσεις και τις διαμαρτυρίες πολλών θεατρανθρώπων και άλλων, έκανα ορισμένες σκέψεις σχετικά με τον πολιτισμό που ίσως τις έχει κάνει και ο καθένας μας κατ’ ιδίαν. Πριν ξεκινήσω τις σκέψεις μου θα ήθελα να διευκρινίσω ότι δεν έχω κάνει πρόσφατα καμία πρόταση για κινηματογραφική ταινία, δεν έχω στείλει θεατρικό έργο μου στο Εθνικό και δεν έχω βγάλει τελευταία κάποιο λογοτεχνικό βιβλίο. Αυτές οι διευκρινίσεις ίσως είναι αναγκαίες για να μη θεωρηθούν οι απόψεις μου προσωπική γκρίνια.

Στη σημερινή εποχή της κρίσης και των απρόβλεπτων εξελίξεων ο πολιτισμός θα μπορούσε να μας βοηθήσει. Θα μπορούσε να βοηθήσει σαν εσωτερική κατανάλωση και δικαίωμα όλων των πολιτών στη δημιουργία αλλά και στην απόλαυση των πολιτιστικών προϊόντων. Θα μπορούσε να βοηθήσει όμως και σε μεγάλο βαθμό στην ενίσχυση της εικόνας της χώρας μας στο εξωτερικό. Το διπλό αυτό όφελος μπορεί να μην αναχαίτιζε την υπάρχουσα κρίση αλλά σίγουρα θα μείωνε σε προσωπικό επίπεδο τη βαριά ατμόσφαιρα και σε διεθνές τη μιζέρια της εμφάνισής μας.

Ανέκαθεν από τους πολιτικούς και τους υπεύθυνους στις προεκλογικές εκστρατείες τους ακούγονταν μεγαλεπίβολα σχέδια για τον πολιτισμό. Που αμέσως μετά ματαιώνονταν από άλλές προτεραιότητες και δεινά. Ωστόσο ο πολιτισμός παραμένει πρωταρχικό αίτημα για την εικόνα μιας χώρας. Για τη θετική προσέλκυση της προσοχής του παγκόσμιου κοινού και τον σεβασμό του. Ο πολιτισμός απαιτεί μακρόπνοο σχεδιασμό και δεν μπορούμε να αρκεστούμε πλέον στα αρχαία μνημεία μας και στα Μουσεία μας. Παρόλο που είναι σημαντικά και αποδεκτά από την παγκόσμια κοινότητα, είναι πλέον σε όλους μας γνωστό ότι διαχωρίζουν εμάς τους νεότερους Έλληνες από τους αρχαίους προγόνους μας στη συνείδηση της παγκόσμιας κοινωνίας. Αυτό σε συνδυασμό με τη σημερινή πραγματικότητα της «διαφθοράς» και της «κρίσης» μας τοποθετεί στον πάτο της εκτίμησης του παγκόσμιου κοινού. Τώρα περισσότερο από ποτέ χρειάζεται μια ισχυρή πολιτιστική πολιτική. Που θα αναχαιτίσει την πελατειακή σχέση μέσα στους κόλπους των ανθρώπων που ασχολούνται με τον πολιτισμό και παράγουν πολιτιστικό έργο. Που θα τονώσει αυτούς τους ανθρώπους να υπερβούν την κακομοιριά της εσωστρέφειας και θα αναδείξουν τα ταλέντα τους. Που θα οδηγηθούν να κατακτήσουν το παγκόσμιο κοινό και να καταφέρουν την αποδοχή της ελληνικής πνευματικότητας.

Δεν θα γκρινιάξω για την έλλειψη ουσιαστικών επιχορηγήσεων -σε καιρό κρίσης βρισκόμαστε άλλωστε και είναι εν γνώσει μας. Δεν θα μιλήσω για τα βιβλία μας που δεν προωθούνται προς μετάφραση στο εξωτερικό. Ούτε για τα Ελληνικά θεατρικά έργα που θα μπορούσαν άνετα να σταθούν στις παγκόσμιες σκηνές με επιτυχία και δεν έχει κανείς ενδιαφερθεί για την προώθησή τους. Θα μιλήσω κυρίως για την απαξίωση των Ελληνικών πολιτιστικών προϊόντων σ’ αυτούς τους τομείς. Γιατί η απαξίωση αλλά και η αδιαφορία είναι το συστηματικό εργαλείο για το πνίξιμο κάθε καλλιτεχνήματος. Έχουμε δει Ελληνικά κινηματογραφικά έργα να βραβεύονται στο εξωτερικό και να έχουν απορριφθεί στη χώρα μας. Έχουμε δει το Εθνικό και Κρατικό Θέατρο να απαξιώνει στην ουσία εδώ και χρόνια τα Ελληνικά έργα μη εντάσσοντάς τα στον προγραμματισμό τους προσπαθώντας να ονομάσει θεατρικά έργα άλλου είδους προσπάθειες. Έχουμε δει οργανισμούς με σκοπό την προώθηση της Ελληνικής λογοτεχνίας να διολισθαίνουν σε κακομοιριές και σε ελλειμματικά έργα. Και έχουμε όλοι αντιληφθεί τις σχέσεις που κρύβονται πίσω από τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας και το παρασκηνιακό σκεπτικό των απονομών τους. Θα μου επιτρέψετε να πω ότι σε όλες αυτές τις παραπάνω περιπτώσεις το θέμα ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ. Το θέμα αφορά τις νοοτροπίες που αναπαράγονται χρόνια τώρα μέσα στους κόλπους του πολιτισμού. Όπου οι εκάστοτε κυβερνήσεις πετάνε ένα κόκαλο για να γλείφουν όσοι φωνάζουν πιο πολύ, όσοι έχουν «δόντι» και όσοι εξυπηρετούν τις «σωστές» επιλογές. Και η ιστορία συνεχίζεται με τους ημέτερους και τις παρέες. Τι κερδίζει η χώρα μ’ αυτόν τον τρόπο; Κερδίζει αυτό που τη διαλύει. Μηχανορραφίες, αντιδικίες, αρμοδιολειχίες. Κι αν πεις χέστηκα για τη χώρα βρε αδερφέ, τότε ας αναρωτηθούμε τι κερδίζει το άτομο. Εμείς, εσείς, εγώ αυτός κι αυτή. Ένας μπελάς λιγότερος. Δεν έχουμε σύγχρονο πολιτισμό.

Έχουμε ταλαντούχους ανθρώπους! Αυτό είναι αποδεδειγμένο. Με ελάχιστα χρήματα θα μπορούσαν να αναδείξουν έργο. Κι αυτό να ταξιδέψει σ’ όλο τον κόσμο. Ίσως τώρα να το έχουμε πιο πολύ ανάγκη από ποτέ. Πώς να το ονομάσω; Ίσως διπλωματική πολιτιστική πολιτική. Και θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί όχι με χρήματα της πολιτείας -αφού δεν υπάρχουν- αλλά με ιδιωτικά χρήματα. Το ερώτημα που αναβλύζει σ’ αυτήν την περίπτωση είναι ένα και καυτό. Ποιοι και γιατί θα δεχτούν να χρηματοδοτήσουν πολιτιστικές δραστηριότητες που η ίδια η πολιτεία απαξιώνει; Πώς θα διαχωρίσουν το συμβατικό από το καινούριο; Με τι παιδεία; Με τι σθένος για αντίσταση στο ρεύμα; Φυσικά και υπάρχουν καλλιεργημένοι άνθρωποι στη χώρα που όλα θα μπορούσαν να τα βάλουν σε τάξη, αν δεν υπήρχε η γαμημένη νοοτροπία της αρπαχτής, της παρέας και του φόβου για τον καλύτερο.

Να γιατί η Ελλάδα τρώει συνέχεια τα καλύτερα παιδιά της.

Αλλά έστω και θεωρητικά μιλώντας θα άξιζε πραγματικά τον κόπο μια ιδέα υστερόβουλης αγάπης προς τον πολιτισμό. Θα λειτουργούσε σαν το πιο ισχυρό όπλο μας και θα δημιουργούσε καλύτερους όρους για την κατανόηση και τη θετική αντιμετώπιση της χώρας από τη διεθνή κοινότητα. Αλλά και στο εσωτερικό της χώρας ίσως θα σήμαινε ανάκαμψη του πεσμένου ηθικού.

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΙΝΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ

2010-05-13T21:43:00.000+03:00

Είμαστε ρομαντικοί! Μεγαλώσαμε με κάτι ρόδινα όνειρα ότι μπορεί η εξουσία μιας χώρας να αποτελίται από τον ... μπαμπά μας και τη... μαμά μας. Αυτό δεν είναι κάτι που δεν μπορεί να συμβεί, ιδιαίτερα στη χώρα μας όπου υπάρχουν οι λεγόμενες πολιτικές δυναστείες. Αλλά όπως καταλαβαίνετε δεν εννοώ αυτό. Υπάρχουν μερικοί από μας που ακόμη -σαν αιθεροβάμωνες που είμαστε- περιμένουμε από την εξουσία -την όποια εξουσία- να μας φροντίσει, να μας αγαπήσει, να μας δικαιώσει αλλά και να μας μαλλώσει, αν είμαστε κακά παιδιά. Αλλά πάντα για το καλό μας. Έτσι μας μεγάλωσαν και μας γαλούχησαν μερικούς από μας. Και ξαφνικά μια ωραία ημέρα ξυπνάμε από το όνειρο. Μαθαίνουμε ότι υπάρχουν σχολεία που εκπαιδεύουν, από τις τάξεις του Γυμνασίου ακόμη, τα παιδιά τους για να γίνουν ηγέτες του κόσμου. Αυτά τα παιδιά δεν είναι από τις τάξεις των λαϊκών ηρώων που ακόμη κάπου -σαν παραμύθι μιας παλιότερης εποχής- κρύβονται στο πίσω μέρος του μυαλού μας και δεν μας αφήνουν να πάψουμε να ονειρεύομαστε ότι θα φροντίσουν για το καλό μας. Όμως η εκπαίδευση αυτών των ανθρώπων είναι απόλυτα συγκεκριμένη. Το να είσαι ηγέτης ενός κράτους δεν σε κάνει "πατερούλη". Από αυτή την άποψη ευτυχώς. Κάποιος "πατερούλης" εξολόθρευε τα παιδιά του. Βέβαια το κράτος, σαν περίπλοκη οντότητα, έχει τους δικούς του μηχανισμούς, τις δικές του παγκόσμιες διαπλοκές, τις δικές του φιλοδοξίες. .. Και ξαφνικά, εμείς οι ρομαντικοί, καταλάβαμε ότι άλλο είναι το κράτος κι άλλο είμαστε εμείς. Δεν υπάρχουν κοινοί στόχοι. Και επομένως δεν υπάρχει αυτή η "σχέση στοργής" που ονειρεύομαστε. όσοι την ονειρευόμαστε. Οι ηγέτες έχουν άλλα προβλήματα να λύσουν και γι' αυτά έχουν εκπαιδευτεί στα σπουδαία σχολεία. Μαθαίνουν οικονομικά, πολιτικές επιστήμες, διεθνές δίκαιο, τραπεζικό δίκαιο και άλλα σημαντικά. Μαθαίνουν ακόμη επικοινωνιακή πολιτική, δημόσιες σχέσεις, μάρκετινγκ και τρόπους χειρισμού των μαζών. Και ξαφνικά, εμείς οι ρομαντικοί, καταλαβαίνουμε ότι για όλους αυτούς τους πατερούληδες είμαστε "μάζες". Σκέτες, απλές, απρόσωπες μάζες! Εντάξει αυτό δεν το ανακαλύψαμε τώρα, απλώς τώρα, εμείς οι ρομαντικοί, το νιώθουμε στο πετσί μας. Γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί, επιχειρηματίες, νοσοκόμοι, καλλιτέχνες, δημιουργοί, διανοούμενοι, έμποροι, τεχνίτες είμαστε απλώς μάζες. Σπουδάσαμε να είμαστε μάζες. Αλλά τι μπορούν να κάνουν και οι πολιτικοί; Αυτό είναι το επάγγελμά τους. Και ελέγχονται αν το κάνουν καλά. Από τις απρόσωπες εκείνες αγορές και τους απρόσωπους εκείνουν κερδοσκόπους. Σαν κάτι από Καφκικό τοπείο δηλαδή. Αλλά το λάθος είναι δικό μας. Ορισμένων δηλαδή που πιστεύαμε ότι η εξουσία θα ήταν ...πατρική! Και γι' αυτό απογοητεύομαστε. Βέβαια μερικοί άλλοι, λιγότερο ρομαντικοί από μας, που έχουν καταλάβει και ξέρουν απ' αυτά, δεν ιδρώνει το αυτί τους. Αλλά τι ξέρουν αυτοί από ζωή; Χωρίς ψευδαισθήσεις, χωρίς απογοήτευση, χωρίς απόρριψη, χωρίς διαψεύσεις, χωρίς ταπεινώσεις, χωρίς αγάπη και μίσος, τι καταλαβαίνουν; Οι επαγγελματίες είναι εκπαιδευμένοι έτσι κι αλλιώς να μη νιώθουν. Κι όσο λιγότερο νιώθουν τόσο πιο επιτυχημένοι είναι. Αχ, πόσο τους λυπάμαι, που θα φύγουν απ' τη ζωή χωρίς να την έχουν ζήσει...

ΚΑΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ 3

2010-04-27T21:00:00.000+03:00

Η Ελλάδα αλλάζει. Δεν είναι και τόσο δύσκολο πια να το συνειδητοποιήσει κανείς. Η Ελλάδα μετατρέπεται σε κάτι άλλο που δεν το γνωρίζουμε ακόμη, υβριδικό, και ίσως πρωτόγνωρο. Φοβάμαι πως αυτό που πρόκειται να συμβεί στην ελληνική κοινωνία δεν θα μοιάζει με καμία άλλη κοινωνία της Ευρώπης ή άλλου κόσμου, πρώτου, δεύτερου, τρίτου. Εδώ και χρόνια, ξενόφερτα επιτεύγματα όταν εισάγονται στη χώρα μας, μεταποιούνται σε κάτι διαφορετικό. Λειαίνονται με τις δικές μας νοοτροπίες και αφομοιώνονται στη ζωή μας με τον δικό μας τρόπο. Αυτό δεν ήταν πάντα κατ' ανάγκην κακό. Ενσωματώναμε πράγματα καινούρια, βολεύομασταν συγχρόνως με τα γνώριμα, πορευόμασταν αναλόγως. Καλώς ή κακώς ή και μετρίως επιβιώναμε. Φυσικά μέσα σ' αυτό ενυπήρχε και το "δαιμόνιο της φυλής", η "μαγκιά", η χαλαρότητα, η "τσαχπινιά". Κι ίσως η διαφθορά μας να έπαιζε μαζί μ' αυτά. Και εξ αιτίας τους. Το λάθος πάντα βρίσκεται στο μακρινό παρελθόν. Σ΄αυτό που διαιωνίζεται. Αυτό δεν είχαμε τα κότσια, τη γνώση, τη θέληση, τον μακρόπνοο σχεδιασμό να το αλλάξουμε. Και δεν θα το έχουμε ποτέ νομίζω. Οι τεχνοκράτες μας δεν ήταν "δικοί" μας. Δούλευαν, λένε κάποιοι, για άλλα αφεντικά. Και έμπαζε η χώρα από παντού. Ωστόσο αυτό που έρχεται ολοταχώς και τίνει να ανατρέψει τα πάντα, σε ποια υποδομή θα στηριχτεί; Και πώς θα φτιαχτούν τα θεμέλια αυτής της υποδομής; Μπορεί κανείς αυτό να μου το εξηγήσει σαν απλός πολίτης με απορίες για να το καταλάβω που δεν ξέρω απ' αυτά; Φοβάμαι ότι κάτι τρίζει δυνατά και ανατριχιαστικά κάτω από τα πόδια μας. Και αν όλα αυτά τα "φοβερά" της κας Μέρκελ δεν είναι παρά δηλώσεις για δική της εσωτερική κατανάλωση καθώς βρίσκεται προ εκλογών, μπορούμε και να την ανεχθούμε περιμένοντας να ξεμπερδέψει μ' αυτές. Αλλά αν σοβαρολογούν κάποιοι δικοί της, ότι χρειάζεται να στηριχτεί η Ελλάδα γιατί μ' αυτόν τον τρόπο κρατιούνται οι θέσεις εργασίας στη χώρας της, τότε ίσως δεν βγούμε από αυτό το τούνελ ποτέ. Ακόμη κι αν δεν θέλαμε πλέον να αγοράζουμε γερμανικά όπλα, καφέδες, αυτοκίνητα, μπίρες, κλπ, θα τα αγοράζουμε υποχρεωτικά με το πιστόλι στον κρόταφο; Ο Θεός να σε φυλάει όταν έχεις ανάγκη αυτούς που σε έχουν ανάγκη... .

ΚΙ ΑΛΛΕΣ ΚΑΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ

2010-04-22T21:10:00.002+03:00

"Μα γιατί το κάνεις αυτό Λεία;" με ρώτησε μια αγαπημένη φίλη. "Ποιό;" της λέω. "Να δημοσιεύεις δωρεάν ένα μυθιστόρημά σου!" Α, αυτό. Και κάποια άλλη αγαπημένη: "Λεία, θα σε φάνε οι εκδότες!" Α, είναι κι αυτό. Σκέψου τώρα όλοι οι συγγραφείς να άρχιζαν να δημοσιεύουν τα παλιά τους δωρεάν. Μπορεί να μειώνονταν οι πωλήσεις. Δεν πιστεύω ότι αυτό μπορεί να παίξει ρόλο σε μειώσεις πωλήσεων των βιβλίων. Κάποια στιγμή μπορεί να παίξει ρόλο βέβαια η αρκετά υψηλή τιμή των βιβλίων αλλά αυτό πάντα σε σχέση με την ποιότητα που προσφέρεται. Αν είναι χαμηλή η ποιότητα κατ' επανάληψιν τότε θα υπάρξει μείωση πωλήσεων. Όπως ισχύει γενικότερα στην αγορά. Ο κόσμος πλέον θα απαιτεί ποιότητα πριν δώσει τα χρήματά του, εάν έχει. Ας πούμε λοιπόν πως είναι μια χειρονομία προς τους αναγνώστες σε περίοδο οικονομικής κρίσης. Αλλά αν θέλετε υπάρχει και μια άλλη αιτία. Τα μέσα όλο και περισσότερο μειώνουν την έκταση που δίνουν στις κριτικές και τις παρουσιάσεις των βιβλίων. Μπορεί για κάποια βιβλία -που ίσως είναι εξαιτερικά- να μη γραφτεί ποτέ τίποτα. Μ' αυτόν τον τρόπο δεν θα τα μάθουν ποτέ οι τελικοί αποδέκτες τους. Για το δίτομο έργο των Θεατρικών μου Απάντων δεν έχει γραφτεί τίποτα μέχρι στιγμής. Δεν παραπονιέμαι. Έχουν γραφτεί τόσα πολλά στο παρελθόν. Και να τώρα μια απάντηση γιατί δημοσιεύω δωρεάν το μυθιστόρημά μου. Να μη πάρω χώρο δημοσιότητος από άλλα νέα βιβλία!...Παρόλα αυτά κάποιοι εξετίμησαν την πράξη. Διαβάστε .

"Λεία Βιτάλη on line

Είναι από τις λίγες γυναικείες φωνές του σύγχρονου ελληνικού θεάτρου με συνεπή δημιουργική πορεία. Αυτήν την περίοδο, ενώ άπαντα τα θεατρικά της έργα -από το «Ροστμπίφ» που μεταφέρει τα πάθη του οίκου των Ατρειδών σ' ένα βιτριολικό σήμερα μέχρι το πρόσφατο «Rock Story» (φωτό) με ήρωα έναν ροκ τροβαδούρο που θυμίζει τον Παύλο Σιδηρόπουλο- κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Αιγόκερως, η ίδια διαθέτει ελεύθερα στο Διαδίκτυο ένα παλιότερο μυθιστόρημά της, την «Κοιλιά της μεταφράστριας» (1988). Αντί δηλαδή να το επανεκδώσει, προτίμησε τη δωρεάν διάθεσή του στο blog www.ikiliatismetafrastrias.blogspot.com ως μια συμβολική χειρονομία κόντρα στην κρίση. Μακάρι να την ακολουθήσουν κι άλλοι συγγραφείς... "

ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ 22 αΠΡΙΛΊΟΥ 2010

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ - ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ

2010-04-15T12:58:00.002+03:00

Χθες, Τετάρτη, ανάρτησα το πέμπτο κεφάλαιο από το μυθιστόρημά μου "Η ΚΟΙΛΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑΣ" στο blog της. Είναι κάτι που μου αρέσει που το κάνω και το θεώρησα σαν μια χειρονομία καλής θέλησης προς τους αναγνώστες μου. Είναι ένα βιβλίο 22 ετών, που έχει κάνει την πορεία του στον εκδοτικό χώρο, έχει αποσπάσει θετικές αντιδράσεις από κοινό και ειδήμονες και έχει εξαντληθεί στα βιβλιοπωλεία. Προτίμησα να το διαθέσω δωρεάν στο διαδίκτυο αντί να το επανεκδόσω παρά τις τιμητικές για μένα προτάσεις που είχα. Η επιθυμία μου ήταν πέρα από την προσφορά να έχω και μια κοντινή επαφή με τους αναγνώστες, να συζητήσω το θέμα μαζί τους, να αισθανθούμε ο ένας πιο κοντά τον άλλον. Αυτό με μεγάλη μου χαρά πέτυχε. Το ραντεβού της Τετάρτης για μερικούς από τους φίλους μου είναι κανονικό ραντεβού. Για μένα είναι κάτι περισσότερο. Δεν μετριούνται όλα στη ζωή μας, παιδιά, με τις οικονομικές απολαβές. Η κρίση μας δίνει ένα μάθημα γι' αυτό. Κάποιες μεγαλύτερες αξίες κυκλοφορούν μέσα μας και ίσως χρειάζεται να τις αφουγκραστούμε. Ξέρω ότι αυτό ίσως ενοχλήσει μερικούς. Ήδη ακούω τα πρώτα ειδοποιητήρια. Νικά αυτός που επιμένει. Έστω κι αν νιώθει ηττημένος. Καλή συνέχεια σε όλους.

Κακές σκέψεις

2010-04-06T17:07:00.000+03:00

Μετά τις εφημερίδες που ξεκοκάλισα εκεί που πήγα το Πάσχα, έπεσαν στα χέρια μου 2 βιβλία πρόσφατης εσοδείας. Κι αφού δεν μπορώ να κρατηθώ χωρίς να διαβάζω, είπα να τους ρίξω μια ματιά. Δεν λέω τίτλους και ονόματα. Δεν λέω εκδοτικούς οίκους. Δεν τα παράτησα στη μέση εντελώς. Άντεξα μέχρις ενός σημείου. Μετά χαλάρωσα κι άρχισα να σκέφτομαι. Άλλη κακή συνήθεια που την έχω από παιδί και δεν ξέρω πώς να την κόψω. Σκέφτηκα λοιπόν ότι δεν υπάρχει πλέον, όπως υπήρχε παλιότερα, το "απολαμβάνω την τέχνη". Έχει αντικατασταθεί κατά ένα τεράστιο ποσοστό από το "κάνω τέχνη". Μα πότε έγινε αυτό και δεν το κατάλαβα; Ίσως από τότε που η αμερικάνικη νοοτροπία της εισαγωγής νέων καλλιτεχνών στον στοίβο για την μαζικοποίηση και εκβιομηχάνιση της τέχνης με σκοπό την ανάπτυξη μιας νέας αγοράς: της κατανάλωσης του πολιτισμού. Έτσι μπορεί ο κάθε πικραμένος να παράγει πολιτισμό. Και το "κάνω τέχνη" μετατράπηκε σε "παράγω πολιτισμό". Όπου παραγωγή εκεί και η κατανάλωση. Έτσι η μπρουτάλ Αμερική πήρε την εκδίκησή της από την κουλτουριάρα Ευρώπη. Κι αντί αυτό να οδηγήσει στο "τέχνη για όλο τον κόσμο" είχε σαν αποτέλσμα "καλέ, κάνω τέχνη κι εγώ". Έτσι φτάσαμε στη συρρίκνωση της τέχνης ως τέχνη. Μπροστά μας απλώνεται ένας ωραίος, παχύς, άμορφος και άγευστος χυλός. Ο καλλιτέχνης αποδυναμώθηκε. Η πρωτοτυπία και η βαθύτητα που ήταν τα χαρακτηριστικά της τέχνης εξανεμίστηκαν. Ποιος θα εκτιμήσει τον καλλιτέχνη και θα επηρεαστεί από τη σκέψη και τους προβληματισμούς του; Εδώ σας θέλω. Κανείς. Αφού κολυμπάνει η τέχνη στο χυλό. Το αποτέλσμα; Ο καλλιτέχνης έπαψε να είναι επικίνδυνος. Δώστε τροφή στους καλλιτέχνες, σαν ακούω να ψιθυρίζει πλέον η εξουσία. Αυτούς θέλουμε. Είναι ωραία εκεί μέσα στον χλιαρό μας πολτό. Κι αν σκάσει κανείς μύτη κάποτε κάπου, ε τότε παίρνουν θέση μηνύσεις, ντομάτες, γιαούρτια και εσπεριδοειδή. Κατά τα άλλα όλοι περιμένουμε τα κονδύλια για τον πολιτισμό!.. Συγχωρείστε τις κακές μου σκέψεις μέρες που 'ναι.

ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ

2010-03-31T21:46:00.000+03:00

...όπως την αντιλαμβάνεται και την περιμένει ο καθένας μας.

ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

2010-03-24T13:55:00.000+02:00

Συνεχίζω την δημοσίευση του μυθιστορήματος ''Η κοιλιά της μεταφράστριας'' και καλή ανάγνωση. Ευχαριστώ τους φίλους για τις ευχές και τα καλά τους λόγια. Για την ανάγνωση πατήστε ΕΔΩ

AΡΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

2010-03-17T16:45:00.000+02:00

Είναι Τετάρτη απόγευμα. Το σκανάρισμα έχει πετύχει. Η ανάρτηση του πρώτου κεφαλαίου από το μυθιστόρημα "Η κοιλιά της μεταφράστριας" είναι γεγονός. Όσοι δεν έχετε τίποτα καλύτερο να κάνετε πάμε μαζί ΕΔΩ.

Η κοιλιά της μεταφράστριας

2010-03-16T00:02:00.001+02:00

Την Τετάρτη το απόγευμα θα αναρτηθεί στο μπλογκ "Η κοιλιά της μεταφράστριας" το πρώτο κεφάλαιο του μυθιστορήματος. Θα σας περιμένω εκεί.

Μια συνέντευξη στο Αίθριο του Πανδοχείου

2010-03-12T12:22:00.001+02:00

Στο αίθριο του Πανδοχείου, 21. Λεία Βιτάλη

Αγαπημένοι σας διαχρονικοί και σύγχρονοι συγγραφείς.

- Όλοι όσοι γράφουν με το αίμα τους και δεν φοβούνται την αλήθεια όσο κι αν πονάει. Σ’ όσους μπορείς να διακρίνεις τις υπόγειες διαδρομές του νου και της σκοτεινής επιθυμίας. Όσοι κατορθώνουν να ξεφύγουν από τα όρια. Ντοστογιέφσκι. Καζαντζάκης. Άμος Οζ. Και πόσοι άλλοι.

Αγαπημένα σας διαχρονικά και σύγχρονα βιβλία.

- Έγκλημα και τιμωρία. Ο τελευταίος πειρασμός. Η ιστορία του ματιού. Ιστορία αγάπης και σκότους…

Αγαπημένα σας διηγήματα.

- Όλα του Βιζυηνού.

Σας έχει γοητεύσει κάποιος σύγχρονος νέος έλληνας λογοτέχνης;

- Τελευταία ο Νίκος Δαββέτας.

Αγαπημένος ή/και ζηλευτός λογοτεχνικός χαρακτήρας;

- Ο Ρασκόλνικοφ καθόρισε την εφηβεία μου.

Σας ακολούθησε ποτέ κανένας από τους ήρωες των βιβλίων σας; Μαθαίνετε τα νέα τους;

- Κάποτε ένας φίλος με ρώτησε αν έχω κάνει έρωτα μ’ έναν ήρωά μου, τον Ιουβενάλιο. Απάντησα αυθόρμητα: Ναι! Νομίζω ότι το ίδιο συμβαίνει με όλους τους ήρωές μου. Ο ένας εμπεριέχεται μέσα στον άλλον αφού καθένας προέρχεται από τον άλλον όντας καρπός ενός έρωτα. Έτσι είναι όλοι τους πάντα πλάι μου και τα λέμε.

Έχετε γράψει σε τόπους εκτός του γραφείου σας/σπιτιού σας;

- Μ’ αρέσουν τα πάρκα, η θάλασσα, τα σκοτεινά υπόγεια, τα καράβια… Κι όταν είμαι στο γραφείο μου δεν κοιτάζω ποτέ έξω απ’ το παράθυρο. Μ’ αρέσει ο χώρος να με περιβάλλει ολοκληρωτικά, να μην έχω τρόπο διαφυγής.

Αγαπημένοι σας διαχρονικοί και σύγχρονοι συγγραφείς.

Αγαπημένα σας διαχρονικά και σύγχρονα βιβλία.

- Έγκλημα και τιμωρία. Ο τελευταίος πειρασμός. Η ιστορία του ματιού. Ιστορία αγάπης και σκότους…

Αγαπημένα σας διηγήματα.

- Όλα του Βιζυηνού.

Σας έχει γοητεύσει κάποιος σύγχρονος νέος έλληνας λογοτέχνης;

- Τελευταία ο Νίκος Δαββέτας.

Αγαπημένος ή/και ζηλευτός λογοτεχνικός χαρακτήρας;

- Ο Ρασκόλνικοφ καθόρισε την εφηβεία μου.

Σας ακολούθησε ποτέ κανένας από τους ήρωες των βιβλίων σας; Μαθαίνετε τα νέα τους;

Έχετε γράψει σε τόπους εκτός του γραφείου σας/σπιτιού σας;

Ποιος είναι ο προσφιλέστερός σας τρόπος συγγραφής; Πώς και πού παγιδεύετε τις ιδέες σας;

- Στο κρεβάτι πριν κοιμηθώ έρχονται σκέψεις που με κρατούν ξύπνια μέχρι το πρωί. Αν συμβεί αυτό, έχω μια καλή ιδέα.

Επιλέγετε συγκεκριμένη μουσική κατά την γραφή ή την ανάγνωση; Γενικότερες μουσικές προτιμήσεις;

- Ακούω πολύ σιγανούς ήχους όταν γράφω, σαν να υπάρχουν και να μην υπάρχουν την ίδια στιγμή. Δεν ακούω μουσική. Στην πραγματική μου όμως ζωή λατρεύω το ροκ, την κλασσική μουσική, και τα ρεμπέτικα.

Μια μικρή παρουσίαση/εισαγωγή στο κάθε σας βιβλίο χωριστά [ή για όσα κρίνετε]. Είτε σε μορφή επιγραμματικής παρουσίασης, είτε γράφοντας για το πότε, πώς, υπό ποιες συνθήκες και ποιους πόθους συνεγράφησαν. Τυγχάνει κάποιο περισσότερο αγαπημένο των άλλων;

- Στο «Παραμύθι του Μεγάλου Φόβου» ο Ιουβενάλιος, ένας Βυζαντινός τρομοκράτης, πηγαίνοντας κόντρα στο ρεύμα του μεσαιωνικού σκοταδισμού και της εκκλησίας, καταλήγει παγιδευμένος στον πάτο της θάλασσας με μια πέτρα δεμένη στο κορμί του. Ένα βιβλίο από τα πιο αγαπημένα μου. Στην «Κοιλιά της Μεταφράστριας» μια γυναίκα, η Μαρία, στη σύγχρονη Αθήνα εγκυμονεί το παιδί που περιμένει να… υιοθετήσει. Έχω ματώσει μαζί της. Στην «Ιερή Παγίδα» με παρέσυρε ένας 14χρονος πανέμορφος πρίγκιπας που έγινε το ερωτικό αντικείμενο του πόθου του Μωάμεθ του Πορθητή. Το χαρακτήρισαν αιρετικό και λάγνο, εγώ απλώς ήθελα να γράψω για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης.

Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα του τελευταίου σας βιβλίου;

- «Ο μικρός μου αδελφός δολοφονήθηκε πριν από πέντε χρόνια, δυο μήνες μετά που έγινε στην πατρίδα το κακό. Τώρα είναι πάλι ζωντανός!

Βενετία, το έτος 6966 από κτίσεως κόσμου». Έτσι ανοίγει η θύρα της «Ιερής Παγίδας» και υποδέχεται τον αναγνώστη της.

Τι διαβάζετε αυτό τον καιρό;

- Πάνω στο γραφείο μου, στις καρέκλες, και στο πάτωμα είναι ανοιχτά καμιά εικοσαριά βιβλία, ελληνικά και ξένα, που αφορούν τον Βενιζέλο και την εποχή του.

Τι γράφετε τώρα;

- Προετοιμάζομαι για τον καινούριο μου έρωτα.

Ασχοληθήκατε με την συγγραφή θεατρικών έργων. Μπορείτε να ορίσετε με λέξεις τυχόν διαφορετικές ηδονές που προσφέρουν σε σχέση με των μυθιστορημάτων;

- Η ηδονή είναι μια: Δημιουργείς ανθρώπους! Κι όσο πιο πολύ ρουφάνε το αίμα σου, τόσο πιο ζωντανοί γίνονται. Και τότε έχεις την πιο μεγάλη ηδονή.

Θεατρικό έργο Rock Story. Περί τίνος πρόκειται; Με ποιο τρόπο αγκαλιάζει το ροκ;

- Είναι ένα έργο για το ροκ. Όχι απλώς το μουσικό είδος αλλά τη στάση ζωής. Η ροκ στάση ζωής είναι αντισυμβατική έτσι κι αλλιώς. Πρότυπό μου ήταν ο Παύλος Σιδηρόπουλος, αλλά μεγάλωσε σε διαστάσεις και ακολούθησε υπόγειες διαδρομές. Έτσι συναντηθήκαμε. Το ROCK STORY είναι το δέκατο θεατρικό μου έργο, αλλά είναι αυτό που αγάπησα πιο πολύ και που θα ‘θελα να το ξαναδώ στη σκηνή για ν’ αποκτήσει τις αληθινές του διαστάσεις. Μια φορά δεν ήταν αρκετή.

Οι εμπειρίες σας από το ιστολογείν.

- Μμμ… Έχω περάσει ωραίες στιγμές. Υπάρχουν μοναδικοί άνθρωποι εκεί έξω. Αλλά δεν βγαίνουν εύκολα οι μάσκες. Κατά τα άλλα ακολουθείται το πρότυπο της παραδοσιακής κοινωνίας με τα καλά της και τα κακά της αλλά σε γρήγορες ταχύτητες.

19/12/2009

Ποιος είναι ο προσφιλέστερός σας τρόπος συγγραφής; Πώς και πού παγιδεύετε τις ιδέες σας;

Επιλέγετε συγκεκριμένη μουσική κατά την γραφή ή την ανάγνωση; Γενικότερες μουσικές προτιμήσεις;

Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα του τελευταίου σας βιβλίου;

Τι διαβάζετε αυτό τον καιρό;

Τι γράφετε τώρα;

- Προετοιμάζομαι για τον καινούριο μου έρωτα.

Θεατρικό έργο Rock Story. Περί τίνος πρόκειται; Με ποιο τρόπο αγκαλιάζει το ροκ;

Οι εμπειρίες σας από το ιστολογείν.

19/12/2009

Mια καινούρια αρχή αναγνώσεων

2010-03-10T19:47:00.000+02:00

Από την ερχόμενη εβδομάδα κάνω μια καινούρια αρχή σε ένα καινούριο ιστολόγιο. Δημοσίευση στο διαδίκτυο ενός μυθιστορήματός μου δωρεάν για τους αναγνώστες. Ναι, το αποφάσισα!
Για λεπτομέρειες ΕΔΩ.

Συνέντευξη στο ιστολόγιο varelaki

2010-03-07T21:37:00.000+02:00

ARTMANIAC 23-ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ-ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΛΕΙΑΣ ΒΙΤΑΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ

VARELAKI: Για αρχή, θα ήθελα μια σύντομη αναφορά, ένα σχόλιο, για κάθε ένα βιβλίο σου...

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ: 1985, «Άννα Χ.», ένα βιβλίο με θέμα μια νέα γυναίκα που ψάχνει την ταυτότητά της μέσα από τη ρευστή αλήθεια του έρωτα και την προσπάθεια της επιβίωσης μετά από ένα επώδυνο διαζύγιο. Τότε που όλα έμοιαζαν απλούστερα και συγκεκριμένα.

1988, «Η Κοιλιά της Μεταφράστριας», ένα ψυχογράφημα με μορφή θρίλερ για μια υιοθεσία που παίρνει τη θέση της πραγματικής γέννας. Τότε που θυμώναμε με όλα γύρω μας.

1993, «Η Τρομοκρατία της Μνήμης», μια απόπειρα κατάθεσης των γεγονότων του Πολυτεχνείου από διαφορετική σκοπιά, όπου η μνήμη παίζει… τρομοκρατικά παιχνίδια. Τότε που όλα έμοιαζαν ότι μπορούσαν να αλλάξουν.

1995, «Η Μυρωδιά του Μαύρου», μια συλλογή διηγημάτων, με άξονα τις φαντασιώσεις ιδιαίτερων ανθρώπων. Τότε που άρχισε να μπαίνει στο παιχνίδι της γραφής μου το υπέρ-ρεαλιστικό.

1996, «Το Παραμύθι του Μεγάλου Φόβου». Μια ιστορία για έναν υπέροχο Βυζαντινό τρομοκράτη. Τότε που ανακάλυψα τις ρίζες του κακού στο βάθος της Ιστορίας.

1998, «Σκοτεινές Μητέρες», τέσσερα διηγήματα που αποκαλύπτουν την άλλη πλευρά της τρυφερότητας. Μητέρα ήδη ενός αγοριού ενός έτους ίσως ξόρκιζα τη σκοτεινή πλευρά του εαυτού μου.

2000, «Ιερή Παγίδα», η ιστορία ενός 14χρονου αγοριού που τον ερωτεύτηκε ο Μωάμεθ ο Κατακτητής και πήρε για χάρη του την Κωνσταντινούπολή! Αληθινό; Ό,τι πιστεύει κάποιος είναι η αλήθεια. Το χαρακτήρισαν αιρετικό. Από τότε άρχισα να αποδέχομαι τη διαφορετική ματιά μου στα πράγματα χωρίς να νιώθω ενοχές…

VARELAKI: Θυμάμαι κάποια στιγμή ,πριν χρόνια, την συνεργασία σου με τον δάσκαλό μου, τον Τάσο τον Μπαντή...Ηταν το «Addio del passato», έτσι; Για πες λεπτομέρειες...

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ: Ο Τάσος ήταν πολύ καλός μου φίλος. Μπορούσα να του μιλήσω για όλα. Το «Addio del passato» ήταν στην αρχή ένας μονόλογος μιας κόρης προς τη νεκρή μητέρα της. Όταν του τον διάβασα μείναμε μέχρι το πρωί να μιλάμε ώρες. Το κείμενο ήταν πολύ προσωπικό. Θέλησε να το ανεβάσει. Και τότε του έδωσα άλλες διαστάσεις. Ήταν η περίοδος της υπερ-ρεαλιστικής μου γραφής. Έβαλα πάνω στη σκηνή και τη νεκρή μητέρα να συμμετέχει. Καθώς και μια κοπέλα που έπαιζε βιολί. Ήταν μια μοναδική παράσταση με την Σμαράγδα Σμυρναίου και την Αναστασία Πανταζοπούλου, που πολλοί έκλαψαν, ακόμη κι εγώ που την έβλεπα συνέχεια. Δυστυχώς ήταν η τελευταία δουλειά του Τάσου.

VARELAKI: Άλλα θεατρικά σου έργα που ανέβηκαν στη σκηνή;

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ: Το «Γεύμα», ένα έργο για την αμείλικτη νέα τάξη στο σύγχρονο κόσμο, ήταν το πρώτο που ανέβηκε το 2000 και παιζόταν 2 χρόνια. Αργότερα ανέβηκε και στην Κύπρο. Το 2002 ανέβηκε το «Μεγάλο Παιχνίδι», μια ιστορία εκπόρνευσης όλων των αξιών για χάρη του χρήματος, σαν ένα ριάλιτι. Το «Ροστμπίφ» μου, μια σύγχρονη μεταφορά του μύθου της Κλυταιμήστρας σε μορφή μαύρης κωμωδίας, ανέβηκε στο Λονδίνο από αγγλικό θίασο στο Riverside studio. Πρόπερσι ανέβηκε και στην Κύπρο. Μεσολάβησε το «Addio del passato» το 2005 και πέρσι ανέβηκε στο ΚΘΒΕ το τελευταίο μου έργο, το «Rock Story», εμπνευσμένο από την προσωπικότητα του Παύλου Σιδηρόπουλου, ένα έργο ιδιαίτερο, κοινωνικό δράμα με στοιχεία μιούζικαλ, με τραγούδια δικά του, των Ρόλλινγκ Στόουνς και των Ντορς. Φέτος κλείνουν 10 χρόνια από το πρώτο μου έργο στο θέατρο και βγήκαν τα Θεατρικά μου Άπαντα σε βιβλίο. Σύντομα θα γίνει η παρουσίασή του με μορφή αναλογίου.

VARELAKI: Tι σημαίνει για σένα το να γράφεις....; Ποιά άλλα πράγματα σε ευχαριστούν ..πέρα από αυτό;

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ: Τώρα πια δεν μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου χωρίς να γράφω. Κι αυτό που με ευχαριστεί, πέρα από το γράψιμο, είναι να φτιάχνω τους ήρωές μου και να συνομιλώ μαζί τους. Νιώθω μαζί τους ασφαλής, αν και αρκετές φορές μου τη σκάνε.

VARELAKI: Ποιες οι λογοτεχνικές σου επιρροές;

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ: Τρέχα γύρευε πια. Πάντως μπορώ να πω ότι με σφράγισε ο Ντοστογιέφσκι των εφηβικών μου χρόνων, η αστυνομική λογοτεχνία που καταβρόχθιζα ως παιδί και ο εφιαλτικός Κάφκα. Φυσικά δεν μπορώ να αγνοήσω τον αιρετικό Καζαντζάκη και τον ερωτικό Μπατάιγ. Αλλά είναι τόσες πολλές οι επιρροές στην πραγματικότητα. Ακόμη διαμορφώνω τη γραφή μου αλλά και διαμορφώνομαι σαν άνθρωπος. Και αυτή η ρευστότητα είναι ένα υπέροχο στοιχείο της φύσης του ανθρώπου. Εκεί στηρίζεται, πιστεύω, και το μεγαλείο της Τέχνης.

VARELAKI: Δεν ξέρω αν το ξέρεις… κάποιος έχει γράψει ένα <<ηλεκτρονικό μυθιστόρημα>> και το διαθέτει στον κόσμο μέσω Διαδικτύου... Πώς σου φαίνεται αυτό; Τι συμβαίνει... απειλείται το βιβλίο;

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ: Αυτή η απειλή αφορά τους εκδότες. Εμένα με ενδιαφέρει να υπάρχουν αναγνώστες. Είτε διαβάζουν βιβλία χάρτινα είτε ηλεκτρονικά, είτε τα πληρώνουν είτε όχι. Σκέπτομαι πολύ σοβαρά να διαθέτω κι εγώ τα βιβλία μου στο Διαδίκτυο και μάλιστα δωρεάν. Έτσι κι αλλιώς δεν είμαι συγγραφέας μπεστ σέλλερ για να τρέμω μήπως χάσω πωλήσεις.

VARELAKI: Μελλοντικά σου σχέδια; Μάθαμε ότι ασχολείσαι με τη βιογραφία του Βενιζέλου σε μορφή σεναρίου για την τηλεόραση, αληθεύει;

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ: Εδώ και ένα χρόνο διαβάζω, συζητάω και μαζεύω στοιχεία για τη ζωή του αλλά με μια διαφορετική οπτική: την ανθρώπινη. Φυσικά δεν μπορεί να αγνοήσει κανείς τη σημαντικότατη συμμετοχή του στην Ιστορία. Πιστεύω ότι θα βγει κάτι πολύ ενδιαφέρον. Ο Βενιζέλος ο ίδιος, σαν ήρωας, έχει μεγάλο ενδιαφέρον σαν αντιφατική προσωπικότητα. Παράλληλα γράφω ένα μυθιστόρημα και ένα θεατρικό έργο. Με ξεκουράζει αυτή η εναλλαγή θεματολογίας και μορφής. Έτσι έκανα πάντα.

Σάββατο, 06 Μαρτίου 2010

(www.varelaki.blogspot.com)

2010

2010-01-04T11:55:00.000+02:00

Καλή Χρονια σε όλους

Με Υγεία Αγάπη Δημιουργία
Και ό,τι άλλο ποθεί βαθιά του καθένας

Κι άλλες φιλενάδες

2009-11-11T10:54:00.000+02:00

Ο κόσμος δεν θα ήταν ο ίδιος χωρίς τις φιλενάδες, ούτε κι εγώ. Όταν αρχίσαμε αυτή την περιπέτεια που τη λένε γυναικεία ενηλικίωση, δεν είχαμε ιδέα πόσο απίθανες χαρές και λύπες θα βρίσκαμε μπροστά μας. Ούτε ξέραμε πόσο πολύ θα χρειαζόμαστε η μία την άλλη… Κάθε μέρα χρειαζόμαστε η μία την άλλη ακόμα. Είστε όλες πολύ σημαντικές για μένα, αλλιώς δεν θα έχανα το χρόνο μου να σας γράφω. Τι λέτε;

ΦΙΛΕΝΑΔΕΣ

2009-11-08T20:58:00.000+02:00

Εδώ και αρκετό καιρό τα μέιλ που παίρνω αλλά και τα μηνύματα στο facebook αφορούν παρουσιάσεις βιβλίων, πρεμιέρες θεατρικών έργων, αγορές και πωλήσεις ειδών, συναυλίες, εκθέσεις, προτάσεις να γίνω μέλος σε διάφορα κλαμπ με πολιτιστικές δραστηριότητες ή φαν κάποιων συγγραφέων, τραγουδιστών, κ.λ.π. Όλα με σκοπό κάποιος να διευρύνει το αναγνωστικό, το θεατρικό, το αγοραστικό ή όποιο άλλο κοινό του. Κι εγώ αναρωτιέμαι αν όλο αυτό το πανηγύρι του διαδικτύου, που το πήραμε πολύ στα σοβαρά, δεν είναι παρά μια τεράστια μηχανή άμεσης ή έμμεσης πώλησης εμπορικών ή πολιτιστικών προϊόντων. Κι αναρωτιέμαι ακόμη, αν απλώσω το χέρι μου, άραγε θα πιάσω το χέρι κάποιας φιλενάδας να πούμε τα δικά μας, χωρίς να θέλει να μου πουλήσει κάτι ή να με βάλει στο φαν κλαμπ κάποιου γνωστού της. Και μέσα σ’ αυτές τις σκέψεις θυμήθηκα τη Μαρία. Όταν –μιλάμε για πολύ παλιά- είχα ξυπνήσει το βράδυ κάθιδρη, αγχωμένη και ταχυπαλμιασμένη, που με πήρε στην αγκαλιά της και με γαλήνεψε, χωρίς να μου πουλήσει αγχολυτικό, αντικαταθλιπτικό ή αναλγητικό. Η Μαρία ήταν στ’ αλήθεια φιλενάδα. Μόνο που το συνειδητοποίησα πολύ αργότερα. Έχουμε ανάγκη τις φιλενάδες, φιλενάδες μου, περισσότερο από τα προϊόντα φαρμακείου ή ακόμη και τα προϊόντα πολιτισμού. Τώρα θυμάμαι όλο και περισσότερες περιπτώσεις, που γαλήνεψα κοντά σε μια φιλενάδα. Είτε κρεμασμένη στο τηλέφωνο, είτε κρατώντας την απ’ το χέρι, είτε μιλώντας η μια απέναντι απ’ την άλλη, είτε με τη φαντασία μου ανασύροντας τη μνήμη της. Γιατί μπορεί ο καιρός να περνά, κι η ζωή να ‘ναι κατά τύχη, μπορεί η απόσταση να χωρίζει τους ανθρώπους, μπορεί τα παιδιά μας, αν έχουμε, να μεγαλώνουν και να φεύγουν, κι οι δουλειές να έρχονται και να παρέρχονται, ακόμη κι οι αγάπες να σβήνουν και να λιγοστεύουν, κι οι άντρες να μην κάνουν πάντα όσα υποσχέθηκαν, κι οι καρδιές μας να σπάνε, κι οι καριέρες τελειώνουν… Αλλά… Οι φιλενάδες είναι εδώ. Δεν έχει σημασία πόσο πολύ χρόνο βρισκόμαστε ή πόσα χιλιόμετρα μας χωρίζουν. Μια φιλενάδα δεν είναι ποτέ τόσο μακριά που να μη μπορεί να έρθει όταν τη χρειάζεσαι. Ή κάνω λάθος;

Μ’ ακούει καμιά φιλενάδα; Θυμάται καμιά να τη βοήθησε κάποτε μια φιλενάδα όταν το είχε ανάγκη;

Η ωριμότητα της νεανικής ματιάς

2009-10-26T22:31:00.003+02:00

"Ρωμαίος + Ιουλιέτα"
από τον Μίλτο Σωτηριάδη
στο θέατρο του Νέου Κόσμου.

Αγαπώ το θέατρο να το γράφω και να το βλέπω. Μα το αγαπώ πιο πολύ όταν έχει πάθος και ψυχή, όταν είναι ροκ. Απεχθάνομαι το δήθεν, την πρόκληση για την πρόκληση, τα δυσνόητα και συνήθως κενά οράματα, την αδιαφορία για τον θεατή. Ίσως όλα αυτά να είναι μια τάση ορισμένων ανθρώπων του θεάτρου της προηγούμενης θεατρικής γενιάς, που στάθηκε μετέωρη ανάμεσα στο κείμενο και στη διάθεση του σκηνοθέτη να τ’ αλλάξει όλα, προσπαθώντας να βρει τον εαυτό της. Ίσως η νεότερη γενιά να κατορθώσει να ισορροπήσει ανάμεσα σ’ αυτά τα δυο και να δώσει δείγματα πραγματικού καλού θεάτρου. Είναι απαραίτητη η ανανέωση στο θέατρο, η καινούρια οπτική στα αγαπημένα έργα, αν ζούσαν ακόμη κάποιοι κλασσικοί σίγουρα θα έριχναν και οι ίδιοι μια ματιά στα κείμενά τους. Ένα κείμενο άλλωστε ποτέ δεν θεωρείται τελειωμένο, το εκβιάζουμε βάζοντας τελεία για να αφοσιωθούμε σε κάτι άλλο. Ωστόσο ανανέωση δεν σημαίνει κατάργηση του έργου. Θα έλεγα σημαίνει σεβασμός αλλά και φρέσκια ματιά, σημαίνει σίγουρα αγάπη για το πρωταρχικό υλικό αλλά και τόλμη να το περάσεις σε μιαν άλλη διάσταση.

Μια τέτοια παράσταση είδα προχτές στο Θέατρο του Νέου Κόσμου του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου από πολύ νέους ανθρώπους και το χάρηκα. Ήταν η άποψη του νεαρού σκηνοθέτη Μίλτου Σωτηριάδη για τον Σαιξπηρικό «Ρωμαίο και Ιουλιέτα». Μέσα από ένα μισοσκότεινο φως αναδυόταν με νεανική ορμή αλλά και ωριμότητα μια ιδιαίτερη παράσταση. Καθαρότητα στον λόγο, ανεπιτήδευτο ύφος, ενορχήστρωση που δείχνει την προϋπάρχουσα σκληρή δουλειά και γεμάτη έμπνευση. Έχουν λοιπόν οι νέοι από ένστικτο βρει την ισορροπία που δεν είχαν αγγίξει οι παλιότεροι; Ή μήπως τα πράγματα ωρίμασαν από μόνα τους; Το μυστικό στην τέχνη ήταν και είναι και θα είναι για πάντα η παιδεία, το ανοιχτό μυαλό και η ψυχή. Μ’ αυτά τα υλικά γίνονται τα θαύματα. Μ’ αυτά τα υλικά τίποτα δεν είναι ανέφικτο στην τέχνη. Πίσω απ’ την παράσταση του Σωτηριάδη τα διέκρινα. Αν βλέπουμε τέτοιες παραστάσεις από τόσο νέους ανθρώπους το κοινό θα ξαναγυρίσει στο θέατρο σε πολύ σύντομο διάστημα.

Και κάτι ακόμη σημαντικό: Ο Σωτηριάδης ένωσε δυο διαφορετικά στοιχεία με επιτυχία. Διάλεξε την κλασσική μετάφραση του Καψάλη (με αναμενόμενες βεβαίως περικοπές) και οδήγησε τους ηθοποιούς του

(Δημήτρη Αντωνίου, Σπύρο Κυριαζόπουλο, Μαρία Μπεληγιάννη, Μιχάλη Τιτόπουλο, Στέλιο Χλιαρά αλλά και τον εαυτό του) σε εναλλασσόμενες λεπτές αποχρώσεις. Το λιτό αλλά ευρηματικό σκηνικό, η ανάλαφρη κίνηση και η εμμονική αλλά διακριτική μουσική υπόκρουση έφτιαξαν το μαγικό μικροκλίμα που παγίδευε ευχάριστα τον θεατή. Κι αν ακόμη κάτι είχε ξεφύγει, η μαγεία ήταν συνέχεια επί σκηνής. Μια περίτρανη απόδειξη ότι το καθαρό μυαλό, η ανεπιτήδευτη διάθεση και η ανεπηρέαστη ματιά κερδίζουν! Φαντάζομαι ότι οι νέοι, αλλά και οι λιγότερο νέοι, θα το ευχαριστηθούν όσο κι εγώ.

Επικίνδυνη καταβύθιση στην ύπαρξη

2009-10-04T13:57:00.002+03:00

ΛΑΡΣ ΦΟΝ ΤΡΙΕΡ

“ANTICHRIST”

«Η κόλαση είναι οι άλλοι», «η κόλαση είναι το άλλο φύλο!», τελικά μήπως η κόλαση είναι μέσα μας;

Η ελληνική μετάφραση του “antichrist” μας παραπλανεί. Και βέβαια δεν βλέπουμε ΤΟΝ Αντίχριστο, ο αγγλικός τίτλος δεν έχει άρθρο. Βλέπουμε ΤΗΝ αντίχριστο. Αυτό για να ξεκαθαριστούν πιθανώς κάποιες απορίες θεατών που ψάχνουν να βρουν τον αντίχριστο. Θα έλεγα ότι το αρσενικό άρθρο θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί στη λέξη: Ο εξορκιστής. Γιατί αν η γυναίκα παίζει τον ρόλο της αντίχριστου, ο άντρας υποδύεται τον εξορκιστή. Που στο τέλος γλιτώνει απ’ το κακό –σκοτώνοντάς το- αφού έχει υποστεί ο ίδιος –ως άλλος Χριστός- την αλληγορική του σταύρωση, ενώ ανυψώνεται και γύρω του μαζεύεται ένα πλήθος πιστών για να τον δοξάσει. Και όλα αυτά μέσα στη ζούγκλα που οι άνθρωποι ονόμασαν eden (παράδεισο) ενώ δεν είναι τίποτ’ άλλο παρά η αυθεντική άγρια φύση. Όλα αυτά τα αλληγορικά αναδύονται από το καινούριο έργο του Λαρς Φον Τρίερ. Αλλά αν ήταν μόνο αυτά το έργο θα ήταν σχηματικό και δεν θα διέφερε πολύ από τα έργα που βλέπουν τα παιδιά μας με την πάλη του καλού και του κακού. Επιπλέον με λίγο σκληρό πορνό και λίγο σαδομαζόχ για κατανάλωση από ενηλίκους.

Ο Λαρς Φον Τρίερ είχε απίστευτη διαύγεια. Με όχημα αυτό το σχήμα και μια κοινότυπη ιστορία σχέσεων ζευγαριού, φτάνει στο βάθος και ακουμπά τον πυρήνα πέρα και πιο μακριά απ’ τη Βιρτζίνια Γουλφ. Σκάβει βαθιά στο υποσυνείδητο και ανακαλύπτει τη σκοτεινή φλέβα του ανθρώπου. Το ένστικτο. Την ίδια τη ζούγκλα. Εκεί οδηγεί σιγά σιγά τους ήρωές του. Εκείνη, γράφοντας τη διατριβή της για τις γυναίκες που σκότωναν σαν μάγισσες τον Μεσαίωνα, ανακαλύπτει μέσα της τη σκοτεινή πλευρά της και ταυτίζεται –όχι χωρίς τρόμο- μ’ αυτήν. Το πρώτο της θύμα θα είναι το παιδί της. Σκοτώνει την αθωότητα. Μα ποιος είπε ότι ο άνθρωπος είναι αθώος σε όποια ηλικία; Με άγνοια, ναι, με αθωότητα όμως;

Ο άντρας, ψυχοθεραπευτής, θα την οδηγήσει στη θεραπεία μέσα από την είσοδο στα ίδια τα χωράφια του τρόμου της για να την απελευθερώσει απ’ το φόβο. Αλαζών, γνώστης και χειριστής της ανθρώπινης ψυχής θα προχωρήσει φτάνοντας στα άκρα. Και θα την απελευθερώσει απ’ το φόβο της. Αλλά συγχρόνως θα την απελευθερώσει και από όποια ηθική προστασία παρέχει στον άνθρωπο ο πολιτισμός του που θάβει το ένστικτο. Η γυναίκα θα σταυρώσει τον σωτήρα της, άλλωστε δεν του είχε ζητήσει ποτέ να τη σώσει. Ο άνθρωπος δεν έχει ανάγκη από Μεσσίες. Το μήνυμα είναι σαφές. Έχει ανάγκη από συμφιλίωση με τον εαυτό του. Ο πόνος, η θλίψη και η απόγνωση, στοιχεία που ενυπάρχουν στην ψυχή του ανθρώπου, τον βοηθούν να παραμένει άνθρωπος. Χωρίς αυτά γίνεται ζώο. Χωρίς αυτά δεν μπορεί να μετουσιώσει την απώλεια και τον φόβο σε τέχνη για να σωθεί. Χωρίς αυτά δεν μπορεί να αφεθεί ν’ αγαπήσει.

Παραβλέπω τη φράση του λύκου «Το χάος βασιλεύει» γιατί τη θεωρώ περιττή και κλισέ. Η εικόνα μιλάει μόνη της. Δεν υπάρχει χάος, υπάρχει ζούγκλα.

Ο Λαρς Φον Τρίερ καταβυθίζεται πλάθοντας ένα έργο που μιλά με μεγάλη διαύγεια για την αλήθεια μέσα μας, που δεν μπορούμε ή δεν θέλουμε ή δεν ξέρουμε να τη δούμε. Και κάνει τέχνη. Υψηλή τέχνη. Γιατί τι άλλο είναι η τέχνη από μια προσπάθεια να μάθουμε τον εαυτό μας;

Σίγουρα η κόλαση είναι μέσα μας, η πρόκληση είναι να ξέρουμε να τη διαχειριστούμε.

Το έργο δίχασε, φόβισε, υμνήθηκε, μισήθηκε. Σίγουρα παραβίασε τις αντιστάσεις μας, άγγιξε ευαίσθητες περιοχές και νιώσαμε στο σβέρκο μας τον κίνδυνο.

Πολλοί είπαν ότι ο Λαρς Φον Τρίερ είναι μισογύνης. Γέλασα. Αν ήταν να χαρακτηρίσουμε κάπως τον Τρίερ θα ήταν ίσως μισάνδρας, γιατί τον άντρα παρουσιάζει σαν τον μεγάλο θύτη ενώ η γυναίκα αντιδρά στις ενέργειές του. Δεν πιστεύω ωστόσο σε όλα αυτά. Η ταινία μοιάζει επικίνδυνη για δυο λόγους. Για την «ψυχική μας ηρεμία» και για τον υψηλά τοποθετημένο πλέον πήχη στην τέχνη!

"Είμαστε η μνήμη μας"

2009-05-27T12:50:00.002+03:00

«Είμαστε η μνήμη μας. Θα ήταν τρομακτικός ένας κόσμος χωρίς μνήμη. Είμαστε ένα άθροισμα του χρόνου. Θέλω να πω: ο λόγος που βρίσκομαι σε αυτό το τραπέζι και μιλάμε είναι επειδή κοιμήθηκα σε αυτό το ξενοδοχείο. Δεν είμαστε μόνο το σήμερά μας, αλλά και το χθες μας. Η επιστήμη έχει εντοπίσει ότι στο κέντρο του εγκεφάλου που λειτουργεί η μνήμη, λειτουργεί και η φαντασία. Ετσι, τις αναμνήσεις τις επεξεργάζεται και τις μεταμορφώνει η φαντασία. Γι' αυτό συχνά έχουμε λάθος αναμνήσεις. Η μνήμη μεταμορφώνει, διαρκώς την πραγματικότητα».

(Από τη συνέντευξη του Αντόνιο Ταμπούκι στον Γιώργο Καρουζάκη, Ελευθεροτυπία, Τρίτη 26/5/2009, η υπογράμμιση δική μου)

Η μνήμη είναι ίσως η μεγαλύτερη κινητήρια δύναμη της λογοτεχνίας. Και θα μπορούσα να πω εν προκειμένω ακόμη και της ίδιας της ζωής. Το ευτύχημα είναι ότι η φαντασία μας έχει την ικανότητα να την... παραμορφώνει. Κι αυτό ίσως να είναι ένας θετικός παρόγοντας εξ αιτίας του οποίου μπορούμε να λησμονούμε τις τραυματικές μας εμπειρίες και να συνεχίζουμε... Άλλη μια πλευρά του ενστίκτου της επιβίωσης; Πώς αλλιώς θα μπορούσα να συνεχίσω να ζω με το βάρος τόσων θλίψεων και οδυνηρών γεγονότων; Και μήπως ο συγγραφέας δεν έχει τόσο ισχυρούς μηχανισμούς που να μεταμορφώνουν τις βαριές αναμνήσεις σε κάτι πιο λάιτ και γι' αυτό και μόνο γράφει; Και μπορεί και συνεχίζει;...

Σκέψεις μετά το "τέλος" της Θεσσαλονίκης. Τα λέμε πάλι

ROCK STORY

2009-05-11T23:22:00.001+03:00

...μέχρι τις 24 Μαΐου στη Μονή Λαζαριστών Θεσσαλονίκη από το ΚΘΒΕ.

ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ

2009-04-15T00:15:00.003+03:00

Ανοιξιάτικοι
Ολόφρεσκοι
Ονειροπόλοι
Ζωντανοί
Πανέμορφοι
Δυναμικοί και
Ευτυχισμένοι

ROCK STORY VIDEO

2009-04-03T12:45:00.002+03:00

Από την παράσταση στη Θεσσαλονίκη.

ROCK STORY (συνέχεια)

2009-03-31T13:26:00.002+03:00

Συνέντευξη της Λείας Βιτάλη

Συγγραφέας θεατρικών και μυθιστορημάτων, έγραψε ένα έργο για την ιστορία του ροκ στην Ελλάδα το οποίο ανεβαίνει από το ΚΘΒΕ. Δεν πρόκειται όμως μόνο γι' αυτό. Αλλά κυρίως για όσα κρύβονται πίσω από τη λάμψη της συναυλίας: την αλήθεια του καλλιτέχνη όταν πέφτουν τα φώτα. Η Λεία Βιτάλη έδωσε συνέντευξη στη Νατάσα Χολιβάτου και το περιοδικό CITY.

Πώς προέκυψε το έργο «Rock Story»; Από τι ερεθίσματα δικά σας;

Ξεκίνησε από τη διάθεση μου να μιλήσω για το ροκ και για έναν ροκ σταρ. Όπως καταλαβαίνετε, στην Ελλάδα το ροκ όταν ήρθε, πολεμήθηκε πάρα πολύ, την εποχή τη Χούντας και αργότερα, και πιστεύω ότι υπήρξαν πολύ σπουδαίοι καλλιτέχνες, ροκ σταρ, μεταξύ των οποίων ο Παύλος Σιδηρόπουλος κρατούσε την κορυφαία θέση, ο Άσιμος και άλλοι καλλιτέχνες... Το θέμα όμως ήταν ότι δεν ήθελα να γράψω μια βιογραφία κάποιου ροκ σταρ αλλά να πω κάποια πράγματα περισσότερο για τη ροκ διάσταση του ροκ. Αυτή η ροκ διάσταση πιστεύω ότι είναι μια τάση, μια διάθεση που έχουν κάποιοι άνθρωποι μέσα τους, να στέκονται κριτικά απέναντι στη ζωή, να τολμούν πράγματα, να είναι αντισυμβατικοί αν θέλετε, να καταγγέλλουν κάποια πράγματα, να έχουν οράματα, και αυτοί οι άνθρωποι πολλές φορές φιμώνονται.

Αυτό βλέπουμε δηλαδή στο έργο να συμβαίνει και με τον ήρωα σας;

Ναι, αυτό ήταν ακριβώς που συνέβη στον ήρωα μας, στον Λεό -τον έχω βαφτίσει Λεό- ο οποίος πραγματικά θα μπορούσε να οδηγήσει το κοινό του σε αληθινούς δρόμους... Υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι έχουν οράματα, αντιδρούν στο κατεστημένο, αλλά ο συντηρητισμός μας τους φιμώνει, αυτή η φίμωση τους δημιουργεί βεβαίως μια οργή η οποία στρέφεται τελικά εναντίον του εαυτού τους και γίνεται μια αυτοκαταστροφική δύναμη. Αυτό το έργο να μιλάει για τη μοναξιά μας, είναι και βαθύτατα πολιτικό έργο, γιατί παίρνει μια θέση, μέσα από το πρόσωπο του ήρωα, έχω μιλήσει για κάποια πράγματα που πιστεύω ότι αξίζει ο κόπος να ειπωθούν, γιατί μας απασχολούν, ιδιαίτερα στη σημερινή εποχή, αλλά και διαχρονικότερα θέματα θίγονται, όπως οι σχέσεις μέσα στην οικογένεια, η μοναξιά, η σχέση μητέρας - ιου που είναι καταλυτική, και πιστεύω ότι πίσω από όλα αυτά τα πράγματα, απ’ ό,τι και να ψάχνει ο άνθρωπος στη ζωή του, στην πραγματικότητα ψάχνει απελπισμένα για την αγάπη.

Sex, drugs and rock n roll ... Προσπαθείτε δηλαδή, απ' ότι κατάλαβα, να αναδείξετε στο έργο τι υπάρχει πραγματικά πίσω από αυτό το πρώτο επίπεδο;

Ναι, τι σημαίνει πραγματικά το ροκ, τι κινητοποίησε στην Ελλάδα, πόσο κυνηγήθηκε και πιστεύω ότι οι πραγματικοί ροκάδες, είναι αυτοί που μέσα τους κρύβουν αυτήν την τρυφερότητα και την ανάγκη για αγάπη.

Βλέπουμε ουσιαστικά και την ιστορία της ροκ μουσικής στην Ελλάδα μέσα από την παράσταση σας;

Ναι, διότι το ροκ ξεκίνησε, τουλάχιστον στη δική μου την ιστορία, από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 και φτάνουμε μέχρι τον θάνατο του ήρωα μου ο οποίος γίνεται στη δεκαετία του 1990.

Βλέπουμε δηλαδή τη ζωή του ήρωα σε βάθος χρόνου ή μόνο τα τρία τελευταία λεπτά πριν πεθάνει;

Βλέπουμε καταρχήν ένα άτομο πεσμένο στη σκηνή από ουσίες σε μια συναυλία και μέσα από τα τρία αυτά λεπτά που θεωρητικά έχει ο άνθρωπος για να φύγει οριστικά, περνάει όλη του η ζωή και συνειδητοποιεί το τι έχει συμβεί, σαν αναδρομή στο παρελθόν, έχει αυτήν την ιδιαιτερότητα αυτό το έργο, ότι λειτουργεί συνειρμικά, δηλαδή βγαίνουν στην επιφάνεια στιγμιότυπα από τη ζωή του ήρωα, πολύ συγκεκριμένα και πολύ δυνατά, που τον έχουν σφραγίσει και είναι σαν κάποια βίντεο κλιπ της ζωής του, ανάμεσα από τις μουσικές του, ο χρόνος μπαίνει και βγαίνει... Είναι έργο που παρόλο που μπορεί να λειτουργεί σαν βίντεο κλιπ, με στιγμιότυπα και κινηματογραφική γραφή, εντούτοις είναι ένα ολοκληρωμένο έργο, με αρχή, μέση και τέλος, που μιλάει για την πορεία αυτού του ανθρώπου και μέσα από αυτό, περνάω την άποψη που έχω και εγώ για τη ζωή.

Φαντάζομαι θα είστε και λάτρης του ροκ...

Λατρεύω τη μουσική βεβαίως αυτή, το ροκ και δεν θεωρώ ότι ροκ είναι μόνο τον ροκ εν ρολ, αλλά ροκ μπορεί να είναι μια όπερα, μπορεί να είναι η τζαζ, μπορεί να είναι ένα ρεμπέτικο, και γενικώς δουλεύω παρά πολύ και ακούγοντας μουσική, και νομίζω ότι αυτός ο ρυθμός, που πολλοί μου λένε ότι υπάρχει στα έργα μου όλα, ακόμη και στα βιβλία μου, τα μυθιστορήματα, οφείλεται στη μουσική.

Η ροκ ιστορία σας θα λέγατε ότι είναι ένα καθαρόαιμο μιούζικαλ;

Όχι, θα έλεγα ότι είναι ένα τελείως καινούριο υβριδικό είδος, ξέρετε το μιούζικαλ είναι περισσότερο μελοδραματικές ιστορίες που μπορεί να έχουν ή να μην έχουν happy end, ή να στηρίζονται στο μελόδραμα, σε μας δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα, είναι ρεαλιστικό, είναι δράμα, είναι ένα σπαρακτικό έργο, παρόλο που προσπαθώ και το έχω πλησιάσει με μια ανάλαφρη διάθεση, αλλά νιώθεις την ειρωνεία και το βάθος κάτω από αυτό και αν θέλει κάποιος να προχωρήσει σε επίπεδα μπορεί να πάει σε πολλά επίπεδα κάτω. Ωστόσο, είναι μια πάρα πολύ κεφάτη ιστορία έστω και αν είναι μια μαύρη ιστορία.

Δεν είναι όμως καθαρά ρεαλιστική...

Υπάρχουν αυτά τα ρεαλιστικά στοιχεία τα οποία όμως είναι δοσμένα με ονειρικό τρόπο, γιατί όπως σας είπα, λειτουργούν συνειρμικά, βγαίνουν από το μυαλό του ήρωα μου, και ο οποίος μπερδεύει κάποια στιγμή τις ψευδαισθήσεις, τη πραγματικότητα, το χρόνο, και όλα αυτά λειτουργούν έτσι ώστε να υπάρχει ένα παρά πολύ ονειρικό και αν θέλετε μεταφυσικό στοιχείο στο έργο.

Πότε γράψατε το έργο; Είναι καινούριο;

Είναι τελείως φρέσκο έργο, τελείωσε τώρα το Γενάρη ουσιαστικά, το παλεύω τρία χρόνια και ήταν πραγματικά για μένα μια πάλη, σαν να πάλευα με θηρία, αυτοί οι άνθρωποι, γιατί δεν είναι απλώς προσωπικότητες και ήρωες, νομίζω ότι είναι και σύμβολα και ο πατέρας και η μητέρα και ο αδελφός και η αδελφή μέσα στην οικογένεια λειτουργούν συμβολικά...

Ροκ χωρίς ουσίες και όλα αυτά με τα οποία το ταυτίζει το ευρύ κοινό θα μπορούσε να υπάρξει;

Ο ήρωας μου κάποια στιγμή λέει μην παίρνετε ηρωίνη, είναι μια παπάρα, δεν μπορεί να σου δώσει κανένα όραμα. Το πιστεύω αυτό, δηλαδή δεν έχει πλέον αυτό που υπήρχε παλιότερα σε σχέση με το παραμύθι, γι' αυτό και την ηρωίνη την λέγαν «παραμύθα» παλιότερα, έχει ξεφτίσει. Τώρα η ιστορία των ναρκωτικών είναι αλλού, είναι στους εμπόρους και πώς θα ξεφύγεις από αυτούς, δεν υπάρχει αυτό το παραμύθι γύρω από τα ναρκωτικά. Βεβαίως, μπορούμε να είμαστε ροκ κρατώντας μια κριτική στάση ζωής απέναντι στα πράγματα, αλλά δεν έχουμε κανένα λόγο να χρησιμοποιούμε ουσίες για να μπορούμε να κρατήσουμε αυτή τη στάση.

Για σας δηλαδή το ροκ είναι κυρίως αυτό;

Για μένα το ροκ είναι μια στάση ζωής, να μη παραμυθιάζεσαι από τα πράγματα, να μπορείς να κρατάς μια κριτική στάση και ως επί το πλείστον να μπορείς να λες την αλήθεια, να μη βολεύεσαι.

ΝΑΤΑΣΑ ΧΟΛΙΒΑΤΟΥ

CITY PORTAL (17/3/2009)

(Free press Θεσσαλονίκης)

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΓΚΟΥΛΙΩΝΗ

2009-03-25T00:08:00.003+02:00

"...Κάποτε ήμουν άνθρωπος με όνειρα, με όρεξη για μάθηση, με κερδοφόρα επιχείρηση, με όρεξη για δημιουργία.

Σήμερα, όλος αυτός ο πόνος, η κακοποίηση, ο βιασμός του σώματος και της ψυχής που έχω υποστεί με κάνουν να ονειρεύομαι πως τους σκοτώνω όλους αυτούς που πληρώνονται για να βασανίζουν αδύναμους ανθρώπους.

Σφίγγοντας τα δόντια σιγοψιθυρίζω «και για το πείσμα σας, γουρούνια, θα αντέχω» ελπίζοντας να έρθει κάποια μέρα που θα σταμτήσουν να απλώνουν τα βρώμικα, διεστραμμένα χέρια τους επάνω σε αδύναμους ανθρώπους. Το ξέρω πως ο κόσμος δεν αλλάζει, ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΖΕΤΑΙ, όμως, φτάνει να μην αδιαφορούμε.

Ποτέ δεν πρόκειται να ξεπεράσω τα όσα υπέστην και υπόκειμαι μέσα στη φυλακή.

Γκουλιώνη Κατερίνα"

(Από την επιστολή της στο Συνήγορο του Πολίτη στις 20/2/2009 ένα μήνα πριν το οριστικό τέλος.)

ΣΧΟΛΙΟ ΚΑΝΕΙΣ;

ROCK STORY (συνέχεια)

2009-03-23T20:05:00.003+02:00

Ο Μαρίνος Δεσύλλας ως Λεό και η Ιωάννα Παγιατάκη ως Χρυσόφη στο Rock Story που παίζεται στη Μονή Λαζαριστών στη Θεσσαλονίκη.

Η οικονομική κρίση θα μας κάνει ροκάδες

Δύο χρόνια πάλευε με «βουνά από kilobytes» στον υπολογιστή της η Λεία Βιτάλη. Είχε όμως πείσμα να κάνει θεατρικό έργο την αγάπη της για τη ροκ μουσική και τους προβληματισμούς της για την «αθεράπευτα ισόβια» σχέση μάνας-γιου. Το «Ροκ Στόρι» ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Πέτρου Ζούλια στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδας την Παρασκευή, με πρωταγωνιστές τον Μαρίνο Δεσύλλα και την Αννα Φόνσου.

«Θέλει ψυχή το ροκ. Να πεθάνεις γι' αυτό. Είναι τρόπος ζωής», διακηρύσσει ο ήρωας-ροκ σταρ του έργου. «Για μένα και τη γενιά μου, το ροκ σήμαινε αντίθεση στο κατεστημένο, επαναστατική διάθεση, διαμαρτυρία, ομαδικότητα, οράματα», υποστηρίζει και η συγγραφέας.

Μήπως όμως το πλημμυρισμένο από τις μουσικές του Παύλου Σιδηρόπουλου έργο αφορά ένα «είδος προς εξαφάνιση»; Επιβιώνουν σήμερα οι «παλαιάς κοπής» ροκάδες, που έκαναν το ροκ τρόπο ζωής; «Το ροκ... ποτέ δεν πεθαίνει!», απαντά η Βιτάλη. «Λόγω της οικονομικής διεθνούς κρίσης θα ξαναγίνουμε γνήσιοι ροκάδες!».

Επειδή στα ροκ ακούσματά της κορυφαία θέση είχε και έχει ο Σιδηρόπουλος («δεν θα υπήρχε ελληνικό ροκ χωρίς τον Παύλο»), όταν άρχισε να σχεδιάζει το «Ροκ Στόρι» είχε μπροστά της διαρκώς την τραγική φιγούρα του. Το στόρι, που προέκυψε τελικά ,παρ' όλο που αντλεί πρώτη ύλη από τον χαρισματικό και ασυμβίβαστο βίο του, δεν αποτελεί πιστή βιογραφία του. Ναι μεν μιλά για τα «οράματα ενός ήρωα που η συντηρητικότητά μας και ο φόβος μήπως ξεβολευτούμε τον οδήγησαν στην αυτοκαταστροφή», στην πραγματικότητα όμως πραγματεύεται ζητήματα διαχρονικά: τις ανθρώπινες σχέσεις, τη μοναξιά, τη βαθύτερη ανάγκη μας για δημιουργία και αγάπη.

«Κάθε έργο, λίγο ώς πολύ, βοηθάει τον συγγραφέα του να συμφιλιωθεί με ένα δικό του φόβο. Ετσι άρχισα να σκάβω στο βάθος», αποκαλύπτει η Βιτάλη. «Και δειλά δειλά άρχισαν να ξεπετάγονται κάποιες εικόνες ελληνικής οικογενειακής "ευτυχίας", αλλά και εικόνες ενός πλήθους κυνηγημένου από τανκς κι ύστερα απελπισμένοι έρωτες, που έσβηναν σε θαλασσοδαρμένες ακρογιαλιές. Ηταν σκέτη τρέλα!».

Στη δίνη της, ο ρόλος της μάνας είναι τουλάχιστον καταλυτικός. Ο ομφάλιος λώρος με τον ασυμβίβαστο γιο δεν κόβεται ούτε με το θάνατό της. «Η μάνα μάς διαμορφώνει. Σ' αυτό δεν χωρά... επανάσταση! Μπορεί να την πολεμάμε σ' όλη μας τη ζωή, αλλά την κουβαλάμε μέσα μας».

ΙΩΑΝΝΑ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ

(ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 10/03/2009)

ROCK STORY

2009-03-16T22:14:00.003+02:00

"Όταν άρχισα να σχεδιάζω στο μυαλό μου το «Rock Story» πίστευα ότι θα έγραφα απλώς την ιστορία ενός ροκ σταρ. Έβλεπα μπροστά μου την εικόνα ενός νέου ανθρώπου να τα δίνει όλα πάνω στη σκηνή. Όμως αυτό δεν ήταν παρά ένα σκέτο περίγραμμα του ήρωά μου. Κάθε έργο λίγο ως πολύ, πέρα από την επικοινωνία του με τον θεατή, βοηθάει και τον συγγραφέα του να συμφιλιωθεί με ένα δικό του φόβο, να επουλώσει μια βαθιά χαραγμένη πληγή του. Καθώς το περίγραμμα του ήρωά μου έπρεπε να γεμίσει με κάτι πιο πολύπλευρο από τη μαγεία του ροκ πάνω στη σκηνή, άρχισα, ως συνήθως, να σκάβω μέσα μου. Δειλά δειλά άρχισαν να ξεπετάγονται κάποιες παλιές εικόνες οικογενειακής «ευτυχίας» (!) που με σφράγισαν, άλλες εικόνες δρόμου μέσα σε πλήθος που κυνηγιόταν από τα τανκς, ύστερα απελπισμένοι έρωτες που έσβηναν σε θαλασσοδαρμένες ακρογιαλιές… Ένας αληθινός κατακλυσμός από εικόνες, αισθήσεις, συναισθήματα, οδύνη, φόβο και πάθος. Είχε αρχίσει να αχνοφαίνεται η αληθινή «ροκ» διάσταση του έργου. Η δική μου αλήθεια!

Μα πώς θα χωρούσαν όλα αυτά όμως μέσα σε 120 λεπτά έργο; Η κατάσταση είχε αρχίσει να γίνεται ανεξέλεγκτη. Και παρέμεινε έτσι για δύο ολόκληρα χρόνια. Βουνά από kilobites στον υπολογιστή! Ώσπου ξαφνικά ένα βράδυ ο ήρωάς μου –που τον βάφτισα Λεό, γιατί είχα την αίσθηση ότι προσπαθούσα να τιθασεύσω ένα λιοντάρι- έπεσε νεκρός πάνω στη σκηνή την ώρα που τραγουδούσε. Τότε ήταν που μπήκαν όλα τα πράγματα στη θέση τους. Ο Λεό δεν είχε παρά μόνο τρία λεπτά μέχρι να «φύγει» οριστικά, για να ξαναθυμηθεί όλη του τη ζωή. Τρύπωσα στο μυαλό του κι ακολούθησα τους συνειρμούς του. Ανέβαινα και κατέβαινα ορμητικά στο χρόνο διαλέγοντας καταστάσεις και εικόνες. Έπρεπε όλα να είναι πολύ σημαντικά για να αναδειχτεί μόνο η ουσία. Ήταν στ’ αλήθεια μια τρέλα. Οι στιγμές της ζωής του μπερδεύονταν με τις μουσικές του, τα όνειρα με την πραγματικότητα, οι επιθυμίες με τις ενοχές, τα πρόσωπα έμπαιναν κι έβγαιναν αυθαίρετα ακολουθώντας δικούς τους συνειρμικούς κανόνες, ζούσα σ’ έναν ανεμοστρόβιλο. Πού είναι ο περίφημος ρεαλισμός μου, αναρωτιόμουν. Τότε συνειδητοποίησα ότι έρχεται κάποια στιγμή στη ζωή μας που ανακαλύπτουμε στην τέχνη κάτι πιο αληθινό από τον ρεαλισμό. Κάτι πολύ πιο κοντά στην αληθινή φύση του ανθρώπου που δεν έχει αίτια και αιτιατά. Ακολουθεί τη διαδρομή του ονείρου και της επιθυμίας, του συναισθήματος και όχι της λογικής. Και αφέθηκα ανακουφισμένη σ’ αυτό. Το "Rock Story", όπως λίγα χρόνια πριν το "Addio del passato" για άλλους λόγους, με λύτρωσε από μια μεγάλη μου αγωνία, καθώς έψαχνα απελπισμένη, από τότε που κατάλαβα τον εαυτό μου, να βρω το νόημα της ζωής ενώ, στην πραγματικότητα –διαπίστωσα- έψαχνα να βρω την αγάπη… Και τώρα αναρωτιέμαι μήπως το ένα δεν είναι παρά η άλλη πλευρά του άλλου…

Αυτό ήθελα να εμπιστευτώ σε όσους «ταξιδέψουν» με το «Rock Story»."

(Σημείωμα της συγγραφέως από το πρόγραμμα της παράστασης)

«Rock Story »

Ένας νέος άντρας ξεπερνάει τα όριά του και πέφτει νεκρός ντυμένος τη γύμνια του πάνω στη σκηνή. Ποιος είναι; Τι ζητούσε από τη ζωή του και πώς έφτασε μέχρις εκεί;

Το «Rock Story», εμπνευσμένο από την προσωπικότητα ενός διάσημου έλληνα ροκ σταρ, ανεβάζει live στη σκηνή το ροκ συνδυασμένο για πρώτη φορά με τον θεατρικό λόγο. Ένα ιδιαίτερο έργο πλημμυρισμένο με τη μουσική της ελληνικής ροκ σκηνής, όπως Σιδηρόπουλος, Άσιμος, Τρύπες, κ.α. αλλά και των Rolling Stones, των Doors και άλλων θρυλικών ονομάτων της ροκ. Γραμμένο με ευαισθησία και χιούμορ μιλάει για τον αληθινό άνθρωπο πίσω από τον ροκ σταρ. Ποιος είναι; Τι τον σπρώχνει σ’ αυτή τη δύσβατη διαδρομή και τι σημαίνει τελικά το τρίπτυχο σεξ, ντραγκς και ροκ εντ ρολ που σφράγισε μια ολόκληρη εποχή και λειτουργεί ακόμη;

Το «Rock Story» μιλάει για τις ουσίες, για τα οράματα, για τη μοναξιά μέσα στις σχέσεις των ανθρώπων, για τον έρωτα, για το απεγνωσμένο ψάξιμο της αληθινής ζωής πέρα από τις εξαρτήσεις και την βαθιά ανθρώπινη ανάγκη για αγάπη. Πάντα μέσα από μια ματιά ροκ.

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Πέτρος Ζούλιας
Σκηνικά-κοστούμια: Αναστασία Αρσένη
Ενορχήστρωση μουσικής: Παναγιώτης Αυγερινός
Φωτισμοί: Κατερίνα Μαραγκουδάκη
Οργάνωση παραγωγής: Ηλίας Κοτόπουλος

Παίζουν

Άννα Φόνσου, Μαρίνος Δεσύλλας,
Μαρκέλλα-Νεφέλη Δουζενάκη,
Χρύσα Ιωαννίδου, Δήμητρα Λαρεντζάκη,
Ιωάννα Παγιατάκη, Βασίλης Σπυρόπουλος.

Η παράσταση ξεκίνησε ήδη στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, στη Μονή Λαζαριστών., σκηνή Σωκράτης Καραντινός,

Όποιος φίλος Θεσσαλονικιός επιθυμεί να τη δει ας μου στείλει μέιλ.

Όμορφη -ροκ- Θεσσαλονίκη

2009-01-25T22:33:00.003+02:00

Μόλις γύρισα. Πεζόδρομοι. Ρακάδικα. Το παλιό αγαπημένο Ντορέ. Αλμυρή μυρωδιά. Βροχή και μετά ήλιος, όπως πάντα. Υγρασία μέχρι το κόκαλο. Πρόβες στο τρίτο υπόγειο της Μονής Λαζαριστών. "Rock Story". Πέτρος Ζούλιας, σκηνοθεσία. Άννα Φόνσου. Μαρίνος Δεσύλας. Ιωάννα Παγιατάκη. Και άλλοι καλοί ηθοποιοί του Κρατικού Βορείου Ελλάδος. Μαζί μας ροκάδες με κιθάρες. Και όλοι τους τραγουδούν. Με παρέσυραν, άλλο που δεν ήθελα. Πρεμιέρα: Παρασκευή και 13 Μαρτίου, λέει τώρα το πρόγραμμα.

"ROCK STORY"

2009-01-22T22:50:00.003+02:00

Το «Rock Story» εμπνευσμένο από την προσωπικότητα ενός διάσημου έλληνα ροκ σταρ, ανεβάζει live στη σκηνή το ροκ συνδυασμένο με τον θεατρικό λόγο. Ένα έργο πλημμυρισμένο στη ροκ μουσική του Σιδηρόπουλου, των Rolling Stones, των Doors και άλλων.

Ποιος είναι ο αληθινός άνθρωπος πίσω από τον ροκ σταρ; Τι τον έσπρωξε σ’ αυτή τη δύσβατη διαδρομή και τι σημαίνει τελικά το τρίπτυχο σεξ, ντραγκς και ροκ εντ ρολ που σφράγισε μια ολόκληρη εποχή και λειτουργεί ακόμη;

Το «Rock Story» μιλάει για τις ουσίες και την αυτοκαταστροφή, για τη μοναξιά μέσα στις σχέσεις των ανθρώπων, για τον έρωτα, για το απεγνωσμένο ψάξιμο της αληθινής ζωής πέρα από τις εξαρτήσεις και την βαθιά ανθρώπινη ανάγκη για αγάπη.

Εν αναμονή...

2009-01-15T14:33:00.002+02:00

«ROCK STORY»

(Η συνέχεια σε λίγες μέρες)

2009

2008-12-30T17:14:00.002+02:00

Ας έχουμε όλοι μας μια καλή, δημιουργική και επιτέλους ειρηνική νέα χρονιά.
ΜΕ ΑΓΑΠΗ!

Το "Πάρτυ Γενεθλίων" τέλειωσε

2008-12-28T23:02:00.004+02:00

"Οι άνθρωποι δεν ξεχνούν.Δεν ξεχνούν τον θάνατο των συντρόφων τους,δεν ξεχνούν τα βασανιστήρια και τους ακρωτηριασμούς,δεν ξεχνούν την αδικία,δεν ξεχνούν την καταπίεση, δεν ξεχνούν την τρομοκρατία των μεγάλων δυνάμεων.Και όχι μόνο δεν ξεχνούν. Ανταποδίδουν το χτύπημα."

ΧΑΡΟΛΝΤ ΠΙΝΤΕΡ
(10 Oκτωβρίου 1930 – 24 Δεκεμβρίου 2008),

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

2008-12-23T13:07:00.003+02:00

... με όσους πραγματικά αγαπάμε
και πραγματικά μας αγαπούν.

Όχι άλλα ψεύτικα στη ζωή μας.

Ο βασανισμός κληροδοτείται...

2008-12-19T23:33:00.004+02:00

...και περνώντας από σώμα σε σώμα, σαν μνήμη, μεταλλάσσεται σε άγρια τέχνη, φορτισμένη μ΄ολες εκείνες τις σκοτεινές πληγές που αιμορραγούν ακόμα κι αφού έχουν στεγνώσει. Ο Ηλίας Μαγκλίνης καταδύεται στα τρομώδη βάθη της ανθρώπινης ψυχής χωρίς συναισθηματισμούς και ανασύρει τον πυρήνα μιας βασανισμένης ύπαρξης που ταυτίστηκε τόσο έμμονα με το σφαγιασμένο κορμί του που κατέληξε αυτό να αποτελεί τη μοναδική του αγάπη. Μια αγάπη που δεν επιθυμεί να τη μοιραστεί ούτε με τα πιο κοντινά του πρόσωπα, φοβούμενος μήπως διαλύσει και μείνει γυμνός. Η Μαρίνα, η κόρη του βασανισμένου, πλάθει στο επίπεδο της τέχνης την οργισμένη της φτυσιά στον ορατό κόσμο του σήμερα, που δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώτικος έχοντας σαν πρόγονό του τον κόσμο που προηγήθηκε. Τελειώνοντας την "Ανάκριση" (εκδόσεις Κέδρος), συγκλονισμένη από τη δύναμη της ωμής ποίησής της, δεν μπόρεσα να μη κάνω τους συσχετισμούς. Αν η βία έχει συσσωρευτεί εντός και έχει κληροδοτηθεί, τότε η οργή είναι το επόμενο βήμα. Και όσο πιο πολύ συσσωρευμένη η βία στο κορμί τόσο η έκρηξη ισχυρότερη. Δεν είναι επικαιρική η νουβέλα του Μαγκλίνη, κι ας μιλάει για μπάτσους και βασανιστές, αντίθετα είναι μια καλά χωνεμένη ιστορία με συνέπεια στους χαρακτήρες και στις καταστάσεις που απορρέουν από αυτούς. Και κάτι ακόμα πιο σημαντικό για μένα, όσο κι αν ο συγγραφέας προσπαθεί να μας πείσει στο τέλος του βιβλίου με παράθεση των πηγών για την ιστορία του, γεγονός που σημαίνει ότι το κείμενό του προέρχεται από εμπεριστατωμένη ανάγνωση και αφομοίωση διαβασμάτων σχετικών με το ΕΑΤ/ΕΣΑ, δεν πειθόμαστε. Ο ίδιος ο συγγραφέας . έχει καννιβαλίσει τη δική του ψυχή καταθέτοντας μια αληθινή αλήθεια που δύσκολα εκπορεύεται από ξένα συγγράμματα. Γι' αυτό αυτή η αλήθεια της νουβέλας του σου κόβει την ανάσα. Για άλλη μια φορά θα πω ότι οι μνήμες επιστρέφουν και μας τρομοκρατούν... Ηλία Μαγκλίνη με έπεισες.

AΙΣΧΟΣ!

2008-12-08T11:37:00.006+02:00

Αθήνα 12/2008, λίγο πριν τα χριστούγεννα
ΒΙΑ ΑΙΜΑ ΘΑΝΑΤΟΣ
Οι μνήμες επιστρέφουν και τρομοκρατούν...

Kαλό Ταξίδι για εκεί...

2008-12-04T13:33:00.003+02:00

Μαργαρίτα Καραπάνου

Κωνσταντίνος Παπαχρόνης

Καλή αντάμωση

Η κριση λοιπόν...

2008-11-28T20:37:00.001+02:00

Σκέψεις πολλές και αντιφατικές πάνω στο πρόβλημα της κρίσης και μερικές απόψεις που σχετίζονται μ’ αυτό ίσως βοηθήσουν να διαμορφώσουμε σαν πολίτες μια πιο προσωπική άποψη. Η αλήθεια, η απάθεια, η εξουσία, ο καπιταλισμός, η υπέρτατη αξία του χρήματος, η συμπόνια, το καλό, το κακό, και η ανθρωπιά μπλέκονται σαν έννοιες και ανάλογα πως θα τις παραθέσεις βγάζουν ένα άλλο νόημα. Αλλά για να βγάλεις ένα όποιο νόημα η προϋπόθεση είναι να σκεφτείς. Και η σκέψη θέλει χρόνο, απαιτεί βραδύτητα. Ή και κάτι περισσότερο. Κουπί αντίθετα στο ρεύμα.

«…Πάντα πρέπει να λες την αλήθεια, όποιες κι αν είναι οι συνέπειες. Και η αλήθεια δεν είναι ποτέ δημοφιλής… Η δουλειά μου είναι να συγκρούομαι με την απάθεια, να συγκρούομαι με όλες τις δυνάμεις που προσπαθούν να μας εξολοθρεύσουν, χρησιμοποιώντας κάθε κατασταλτικό μέσο… Είμαι ανθρωπίστρια. Στόχος μου είναι οι άνθρωποι σε θέσεις εξουσίας, οι πολιτικοί, οι παπάδες, οι στρατιωτικοί και οι μισθοφόροι των πολυεθνικών…»

Λίντια Λαντς, περφόρμερ

«…Η απληστία είναι πάντα καλό πράγμα. Σύμφωνα με τη θεωρία του Ανταμ Σμιθ, που έχει αποδειχθεί σε 100 χώρες, μικρές, μεγάλες, σε όλες τις ιστορικές εποχές, εάν ο καθένας προσπαθεί στη δουλειά του να κάνει όσα χρήματα μπορεί παραπάνω, τότε όλη η κοινωνία επωφελείται από αυτό. Αυτό είναι μεγάλο μάθημα που αποδεικνύει ότι η απληστία είναι καλή. Είναι αποδεδειγμένο σε όλους τους καιρούς, όπως επίσης έχει αποδεχθεί λάθος κάθε άλλη εναλλακτική θεωρία. Επίσης να ξέρετε ότι οι καλές προθέσεις προκαλούν μόνο τυχαία αποτελέσματα και αυτό βγαίνει από επιστημονική ανάλυση. Μη μου δίνετε τις καλές σας προθέσεις, γιατί μόνον ο Θεός ξέρει τι μπορεί να συμβεί. Ο Ανταμ Σμιθ έδωσε μια πολύ σωστή απόδειξη. Ότι δηλαδή εάν ο καθένας ακολουθεί το ατομικό του συμφέρον, όλη η κοινωνία επωφελείται αναπόφευκτα… Τα θύματα της κρίσης, οι μεγάλοι τραπεζίτες στο Λονδίνο και στη Νέα Υόρκη, που αμείβονται με 50 εκατομμύρια τον χρόνο δημιουργώντας και πουλώντας παράγωγα, ελπίζω να έχουν σώσει κάτι από αυτά. Αυτό μόνο έχω να πω σ' αυτούς. Για τους ψαράδες, πυροσβέστες και τους άλλους εργάτες, υποθέτω ότι δεν τους ανήκουν πολλά παράγωγα και έτσι δεν χρειάζονται κανέναν να τους βοηθήσει…»

Έντουαρντ Λούτβακ, πρώην σύμβουλος του προέδρου Ρήγκαν.

«…Σήμερα η κριτική έχει γίνει προϊόν που έχει στερηθεί νοήματος. Πρέπει να στραφεί σε γεγονότα όπως είναι ο πόλεμος και η γενοκτονία επαναφέροντας τη μνήμη ως την πιο χρήσιμη και πολύτιμη έκφραση της εμπειρίας. Αυτό που πρέπει να κάνουμε στο μέλλον είναι να βάλουμε τη συμπόνια στη ζωή μας. Σ’ αυτή την περίπτωση θα συγκινούμασταν από τη στέρηση των άλλων ανθρώπων κι αυτό θα μας οδηγούσε να μοιραστούμε μαζί τους τα ίδια αγαθά που μας εμποδίζουν να βιώσουμε τη δυστυχία τους. Το πρόβλημα θα μπορούσε να γίνει η λύση. Η ανανέωση του σώματος, ώστε ν’ αρχίσει να νιώθει, και μια ριζική ανακατανομή του πλούτου είναι στενά συνδεδεμένα. Για να αντιληφθούμε σωστά πρέπει να αισθανθούμε…»

Τέρι Ίγκλετον, θεωρητικός της λογοτεχνίας

ΑΠΑΝΤΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΤΟΜΟΣ Α'

2008-10-10T13:54:00.005+03:00

Τα θεατρικά έργα γράφονται για να παίζονται στη σκηνή. Ο λόγος τους ζωντανεύει από τους ηθοποιούς που εμφυσσούν σ' αυτούς λίγη ζωή από τη ζωή τους. Γι' αυτό το θέατρο είναι ό,τι πιο ζωντανό υπάρχει στην τέχνη. Πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο "Αιγόκερως" ο πρώτος τόμος με μερικά από τα θεατρικά που γράφτηκαν ανάμεσα στο 1998 και το 2004. Είναι τέσσερα και από αυτά έχουν παρασταθεί στη σκηνή τα τρία μέχρι στιγμής. Το "ΓΕΥΜΑ", το "ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ" και το "ADDIO DEL PASSATO". Το "ΑΓΑΠΑ ΜΕ!" (που προσωπικά το αγαπώ πολύ) περιμένει...

«…Η Βιτάλη διακρίνεται για μια οξύτατη κριτική ματιά, για μια σχεδόν απελπισμένη για τα ανθρώπινα στάση και για μια βαθιά ειρωνική σχεδόν χλευαστική θέση. Ο ιδιάζων τρόπος της γραφής της είναι πλησιέστερος στη σάτιρα και ο τρόπος που αντιμετωπίζει τα κοινωνικά, τα ηθικά προβλήματα του καιρού μας είναι ο ψύχραιμος χειρουργικός.
Απ' αυτή την άποψη, αν λάβουμε υπόψη μας τη δραματουργική παράδοση, όχι μόνο στον τόπο μας, η γραφή της Βιτάλη είναι αρκούντως «ανδρική», με την έννοια ότι δεν καταφεύγει σε μέσα που προσιδιάζουν σε πλέον ευαίσθητες ιδιοσυγκρασίες.
Συχνά εκπλήσσει στη δραματουργία της μια ωμότητα, μια τόλμη λεκτική, στρατηγικές ανδρών και γυναικών. Ένας έντονος επιθετικός τόνος και ψυχολογικές αναλύσεις αποκαλυπτικές, απωθημένων και όχι σπάνια εγκληματικών σχεδίων.
Η Βιτάλη θεωρεί ως δεδομένο πάντα, ώστε παρέλκει να το αναλύσει, το δυσλειτουργικό σύστημα μέσα στο οποίο αναπτύσσονται οι συγκρούσεις των δύο φύλων.
Εκείνο που την απασχολεί είναι τα αίτια που προκαλούν αυτές τις συγκρούσεις που δεν είναι πάντα καταγωγικά αλλά συγκυριακά.
Η Βιτάλη όταν εντοπίζει ένα πρόβλημα, ανεξάρτητα αν η σύγκρουση γίνεται ανάμεσα σε συζύγους, εραστές, γονείς προς τέκνα, εξουσιαστών και εξουσιαζομένων, το μελετά ως στρατηγικό και τακτικό ανάπτυγμα, έτσι ώστε καταγράφει λάθη, πάγιες, τεχνικές, ρητορικές και επιχειρηματολογία, έτσι συχνά διαπιστώνει κανείς πως οι γυναίκες έχουν ανδροπρεπή επιχειρήματα, επιθετικές μεθόδους και άνδρες επιστρατεύουν γυναικείες ευαισθησίες και αμυντικές στρατηγικές.
Το θέατρο της Βιτάλη είναι ενταγμένο, όχι ως προγραμματικό πρόταγμα αλλά ως καταγραφικό καθήκον, στην υποδόρια κοινωνική σάτιρα και τον ρεαλιστικό κριτικό στοχασμό. Θέατρο αποκαλυπτικής δραματουργίας των κοινωνικών μας στερεοτύπων.»

Κώστας Γεωργουσόπουλος

(Από το εισαγωγικό του σημείωμα στην έκδοση)

ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ: Το "μικρό καλοκαιράκι"

2008-09-01T12:37:00.004+03:00

ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ
ΚΑΛΕΣ ΕΜΠΝΕΥΣΕΙΣ

Διαβάζω ένα βιβλίο με πρωταγωνιστή ένα νεαρό αγόρι στην ηλικία περίπου του δικού μου πρωταγωνιστή, του Μπίλυ. (Αποφάσισα να τον ονομάσω Μπίλυ τελικά). Ο συγγραφέας έχει μπει στη θέση αυτού του αγοριού και αφηγείται την ιστορία μέσα από τη δική του οπτική. Είναι το ίδιο με αυτό που έχω ξεκινήσει να κάνω κι εγώ εδώ και ένα χρόνο. Μου αρέσει αυτός ο τρόπος , να μπορείς να μπαίνεις απόλυτα στη θέση του άλλου, αλλά είναι οδυνηρός στη συγκεκριμένη περίπτωση, διότι έχεις να ανασύρεις από το πολύ μακρυνό παρελθόν μνήμες παιδικές που μπορεί να ξύνουν παλιές πληγές. Δεν υπάρχει όμως άλλος τρόπος αν θέλεις να είσαι "αληθινός". Να ταυτιστείς απόλυτα με τον ήρωά σου. Έχω καθυστερήσει, το γνωρίζω. Αλλά μεσολάβησαν άλλα πράγματα (κάποιο θεατρικό έργο, κάποιο σήριαλ, κλπ) που με κράτησαν μακριά. Ίσως να ήταν και μια δικαιολογία γιατί δεν ήθελα να "σκάψω" εκεί. Μα τι είναι τέλος πάντων ο συγγραφέας; Ένας σκαφτιάς του εαυτού του; Έλεος! Δεν υπάρχει πιο εύκολος τρόπος; Ή μήπως και αυτός είναι ο τρόπος ΜΟΥ; Όπως και να 'χει δεν μπορώ να κάνω πίσω, τώρα, μετά από τόσα χρόνια "σκαψίματος", μετά από τη λεπτοδουλειά της προσωπικής τεχνικής, μετά από επαίνους και απορρίψεις, μετά από σκληρή δουλειά και χτύπημα στο μαλακό υπογάστριο, οι λύκοι είναι εδώ, αντιμετώπισέ τους...

KAΛΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΣΕ ΟΛΟΥΣ

2008-07-31T02:41:00.001+03:00

...με την αγάπη μου και τον Σεπτέμβρη πάλι εδώ!

Στρογγυλό Τραπέζι για το Ιστορικό Μυθιστόρημα

2008-07-04T01:13:00.002+03:00

Κάποιο ανοιξιάτικο βράδυ μαζευτήκαμε στα γραφεία του περιοδικού Διαβάζω και μιλήσαμε για το Ιστορικό Μυθιστόρημα, έτσι όπως το είχαμε από καιρό προγραμματίσει. Θεωρώ ότι η συζήτηση και οι απόψεις που αναπτύχθηκαν μέσα σ' αυτήν ήταν αρκετά ενδιαφέρουσες κι έτσι αναδημοσιεύω εδώ τη δημοσίυεση του περιοδικού. Βέβαια τέτοιου είδους συζητήσεις δεν τελειώνουν. Γίνονται νύξεις που ανοίγουν όλο και περισσότερα θέματα για καινούριες συζητήσεις. Που πιθανώς να γίνουν με τον καιρό...

Ιστορικό μυθιστόρημα: ένας διάλογος

Ποιο είναι το ιστορικό μυθιστόρημα σήμερα και ποια είναι η σχέση του με την ιστορία; Έχει κάποιο παιδευτικό ρόλο να επιτελέσει; Ποιες είναι οι παγίδες του παρελθόντος και ποια τα διλήμματα που αντιμετωπίζει ο συγγραφέας ιστορικών μυθιστορημάτων; Πόση ελευθερία του επιτρέπεται; Υπάρχουν στεγανά στη λογοτεχνία; Και, τελικά, έχει νόημα να μιλάμε για ιστορικό μυθιστόρημα στην εποχή μας;

Συμφωνίες και α-συμφωνίες, ενδιαφέρουσες ματιές σε παρελθόν και μέλλον, αλλά και αρκετά ερωτήματα για περαιτέρω... κονταρομαχίες, προέκυψαν στη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης που είχαμε πάνω στο θέμα του ιστορικού μυθιστoρήματoς, ένα όμορφο βράδυ πριν από λίγες βδομάδες, με τον Νίκο Kuριαζή, αναπληρωτή καθηγητή του Οικονομικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και συγγραφέα, τον Αλέξη Ζήρα, κριτικό λογοτεχνίας, τον Γιώργο Περαντωνάκη, υποψήφιο διδάκτορα Νεοελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών - κριτικό λογοτεχνίας και τη Λεία Βιτάλη, συγγραφέα.

-Ξεκινώντας αυτή τη συζήτηση, ίσως είναι καλό να επιχειρήσουμε να προσεγγίσουμε τον όρο ιστορικό μυθιστόρημα...

Περαντωνάκnς: Μπορούμε να πούμε ότι υπάρχουν πλέον δύο είδη ιστορικού μυθιστορήματος. Το παραδοσιακό, το οποίο κινείται στο πλαίσιο και τα δεδομένα του19ου αιώνα, και αυτό που ονομάζεται στη φιλολογία «ιστοριογραφική μετα-μυθοπλασία». Πρόκειται για το μυθιστόρημα το οποίο έχει κάποιο ιστορικό φόντο και τηρεί τις συμβάσεις του ιστορικού μυθιστορήματος, ξεχωρίζει όμως γιατί στόχος του είναι να ξαναδιαβάσει την ιστορία με όρους του σήμερα, ακόμα και ανασκευάζοντάς την. Και σ' αυτό το πλαίσιο κινούνται γραφές αναθεωρητικές και ποικίλες τεχνικές ο ρεαλισμός δεν είναι πάντα π σύμβαση, υπάρχει πολυφωνία, περνάμε σε αντιηρωικά πρότυπα και σε ένα συνεχή διάλογο με την ιστορία, αλλά και με το παρόν.

Ζήρας: Θα έλεγα ότι ο διαχωρισμός σε ιστορικά μυθιστορήματα και μη είναι λίγο αυθαίρετος, και συνήθως δεν προέρχεται από τους ίδιους τους συγγραφείς αλλά διαμορφώνεται υστερογενώς από τπν κριτική ή την τάση της θεωρίας να ευνοούν ενότητες και κύκλους θεμάτων, παρά επιμέρους βιβλία. Δεν είμαι σίγουρος αν σε άλλες λογοτεχνίες ισχύει ένας τέτοιος διαχωρισμός, αν δηλαδή ένας μυθιστοριογράφος που αναφέρεται σε μια ιστορική περίοδο ή ένα ιστορικό συμβάν ή ενσωματώνει στη μυθοπλασία του κάποια ιστορικά πρόσωπα είναι κάτι διαφορετικό από τον συνήθη μυθιστοριογράφο. Βέβαια, στην Ελλάδα, η επιμονή στον όρο «ιστορικό» έχει μια καταγωγή, καθώς η διαμόρφωση και εξέλιξη του μυθιστορήματος που εμπλέκεται με την ιστορία, που τη χρησιμοποιεί δηλαδή και με κάποιον τρόπο παίρνει θέση απέναντί της, σχετίζεται με εθνικές διεκδικήσεις, οράματα, μύθους και επιδιώξεις. Με ό,τι τέλος πάντων εννοούμε ως εθνική ταυτότητα. Για ένα μεγάλο διάστημα αυτά συμπορεύονταν, καθώς κάποια μυθιστορήματα στρατεύονταν στην έννοια του έθνους, με ό,τι αυτό συνεπαγόταν. Η εθνική ταυτότητα καθρεπτιζόταν στη σύνθεση, στα θέματα αλλά και στο ιδεολογικό περιβάλλον που προέβαλλε ως
ορίζοντά του το μυθιστόρημα. Νομίζω πάντως ότι τα τελευταία χρόνια αυτό εκλείπει, γι' αυτό και λιγοστεύουν τα βιβλία που διεκδικούν εξ υπαρχής τον τίτλο του ιστορικού μυθιστορήματος.

Κυριαζής: Έχω μια μικρή ένσταση πάνω σ' αυτό, δεδομένου ότι και στην ξένη λογοτεχνία βλέπουμε να φιγουράρει ο τίτλος του ιστορικού μυθιστορήματος ή του ιστορικού συγγραφέα (χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Πάτρικ Ο' Μπράιαν, που χαρακτηρίζεται από τους Τάιμς ως ο μεγαλύτερος ιστορικός συγγραφέας της αγγλικής λογοτεχνίας), οπότε δεν είμαι σίγουρος αν η Ελλάδα ξεχωρίζει απαραίτητα σ' αυτό. Οπωσδήποτε συμφωνώ με την άποψη ότι η ιστορία ξαναγράφεται με όρους του σήμερα. Δεν πιστεύω όμως ότι αυτό συμβαίνει μόνο στο χώρο του μυθιστορήματος, αλλά παρατηρείται και στην ιστορία ή και την οικονομική ιστορία. Κάθε εποχή ξαναγράφει τπν ιστορία με βάση το δικό τπς πρίσμα.

-Κυρία Βιτάλη. μπορούμε σήμερα να χαρακτηρίσουμε ένα βιβλίο ιστορικό μυθιστόρημα χωρίς να περιπέσουμε σε... σφάλμα;

Βιτάλη: Το ιστορικό μυθιστόρημα υπάρχει, με διαφορετικούς όμως όρους απ' ό,τι υπήρχε στο παρελθόν. Ωστόσο πολλοί συγγραφείς του είδους αποφεύγουν πλέον να χαρακτηρίσουν τα βιβλία τους ιστορικά, ακριβώς για να μη γίνει σύγχυση με τα παλαιού τύπου ιστορικά μυθιστορήματα, που είχαν συγκεκριμένη φόρμα και κανόνες Θα έλεγα ότι το ιστορικό μυθιστόρημα σήμερα, για να έχει λόγο ύπαρξης, δεδομένου ότι τα πάντα αναθεωρούνται, θα πρέπει τουλάχιστον να φωτίζει το παρελθόν και τους ήρωες με διαφορετικό τρόπο απ' ό,τι ένα επίσημο βιβλίο ιστορίας. Να αναδεικνύει νέους ήρωες, πιθανώς αδικημένους από την επίσημη ιστορία ή αμφιλεγόμενους, που ανήκουν στις σκοτεινές σελίδες του παρελθόντος, Ξέρετε, ο σύγχρονος αναγνώστης έχει ή τείνει να έχει αυτήν τπν απαίτηση όταν διαβάζει ένα ιστορικό μυθιστόρημα, Ζητάει να βρει μια άποψη, η οποία μπορεί να είναι και πολιτική άποψη, Προσωπικά πιστεύω ότι το ιστορικό μυθιστόρημα είναι στο βάθος του πολιτικό μυθιστόρημα, διότι n ίδια n ιστορία είναι συνδεδεμένη με την πολιτική, Άλλωστε στις μέρες μας, που ακόμα και οι ιστορικοί έχουν αρχίσει να κοιτάζουν λίγο λοξά τα γεγονότα της ιστορίας, θα ήταν τουλάχιστον άκαιρο αν το ιστορικό μυθιστόρημα έμενε στα στενά πλαίσια του παρελθόντος, Βέβαια αυτά τα στεγανά του παρελθόντος ο συγγραφέας δεν είναι εύκολο να τα σπάσει, δεδομένου ότι είναι κατά την έρευνά του συνεχώς κυκλωμένος από τις κυρίαρχες ερμηνείες, Προσωπικά δουλεύω ως εξής αφού μελετήσω τις πηγές (και σ' αυτό αφιερώνω πάντα μπόλικα χρόνο), στη συνέχεια προσπαθώ να τις… ξεχάσω, Να βγω δηλαδή μέσα από τα στεγανά της επίσημης ιστορίας, για να μπορέσω να δουλέψω ανθρωποκεντρικά, Αυτή ήταν και η δυσκολία που είχα γράφοντας την «Ιερή παγίδα», να διαμορφώσω τους ήρωες έτσι που να μην επηρεάζονται μόνο από τα ιστορικά γεγονότα αλλά οι ίδιοι, με τις πράξεις τους, να επηρεάζουν και να δημιουργούν τα ιστορικά γεγονότα,

Αυτό σημαίνει ότι ο συγγραφέας επιτρέπει στη φαντασία του να δουλέψει...

Βιτάλη: Απόλυτα, Αν δεν επιτρέψει ο συγγραφέας στη φαντασία του να δημιουργήσει μια φανταστική ιστορική πραγματικότητα, η οποία όμως να πατάει γερά στα γεγονότα, τότε δεν γράφει μυθιστόρημα, Ο συγγραφέας, σε αντίθεση με τον ιστορικό, έχει το δικαίωμα ή, αν θέλετε, την υποχρέωση να συμπληρώνεl τα κενά της ιστορίας με τη φαντασία του, Ξέρετε, η δυσκολία για έναν συγγραφέα δεν είναι να κρύψει αλλά να πει κάποιες αλήθειες -αυτές τις οποίες ο ίδιος πιστεύει, Στην Ελλάδα, από τη μεταπολίτευση μέχρι σήμερα, νομίζω ότι έχει παγιωθεί ένα είδος κουλτούρας με στερεότυπα, όπου έχουν αγιοποιηθεί ιδέες και πράγματα, όπως π.χ. μια συγκεκριμένη αντιμετώπιση τπς ελληνικότητας. Καλείται ο συγγραφέας που θέλει να πει κάτι διαφορετικό να δώσει μια μάχη. Γιατί ο αναγνώστης κρατάει θέση άμυνας, καθώς νιώθει ότι πας να του ανατρέψεις το πιστεύω του, και νομίζω ότι είναι πολύ δύσκολο να καταφέρεις να περάσεις μια νέα οπτική. Αυτός όμως είναι ένας καλός στόχος του ιστορικού μυθιστορήματος.

-Άρα μπορούμε να πούμε ότι στην ψυχή του σύγχρονου ιστορικού μυθιστορήματος βρίσκεται η διάθεση διαμόρφωσης μιας διαλεκτικής θεώρησης της ιστορίας, η οποία αvτιστρατεύεται την προηγούμενη ολιστική, και επιτρέπει πολλαπλές ερμηνείες;

Περαντωνάκης: Μέχρι πρότινος κυριαρχούσε ένα είδος ιστορισμού, ότι δηλαδή τα πάντα είναι δεδομένα. Πλέον στη λογοτεχνία ο συγγραφέας ψάχνει να βρει και να αναδείξει συμβάντα τα οποία πέρασαν απαρατήρητα. Όχι γιατί θέλησε μια συνωμοσία να τα αποκρύψει, απλά γιατί η ιστορία κράτησε τπν πλευρά τπς τρέχουσας ιδεολογίας. Το ιστορικό μυθιστόρημα πλέον, θα λέγαμε, είναι μια φυγόκεντρος δύναμη, που προσπαθεί να ξαναδεί τα πράγματα, να τα ερμηνεύσει μέσα από μια άλλη ματιά, εξίσου υποκειμενική, και το δηλώνει. Ξαναδιαβάζουμε μέσω του ιστορικού μυθιστορήματος την ιστορία οπό τη σκοπιά που ψάχνει τα πράγματα πέρα από τους στερεότυπους κανόνες.

Κuριαζής: Προσωπικά συμφωνώ με την άποψη που εξέφρασε η κυρία Βιτάλη, ότι το ιστορικό μυθιστόρημα, όπως και η ιστορία, πρέπει να ερμηνεύει τα γεγονότα. Με την προϋπόθεση ότι πάντα ξεκινάμε από κάποια γεγονότα. Όσο πιο πίσω πάμε, βέβαια, τα γεγονότα δεν είναι τόσο δεδομένα και, ανάλογα με το ποιον διαβάζουμε, προσπαθούμε να ερμηνεύσουμε την ιστορία. Για παράδειγμα, αν πάμε στην οικονομία της αρχαίας Αθήνας, n εκδοχή που δεχόμασταν πριν από είκοσι περίπου χρόνια -και λιγότερα ίσως- ήταν ότι n αρχαία οικονομία ήταv μια πρωτόγονη οικονομία, χωρίς ανεπτυγμένους τομείς. Άποψη που αμφισβήτησαν κάποιοι αμερικανοί οικονομολόγοι, πολύ πριν από τους έλληνες συναδέλφους τους μάλιστα, καθώς έδειξαν ότι η άποψη αυτή ήταν λανθασμένη και ότι στην πραγματικότητα η αθnναϊκή οικονομία τον 4 αιώνα π.Χ. ήταν εξαιρετικά σύγχρονη. Yπήρχαν τράπεζες, ανώνυμες εταιρείες, ακόμα και offshore εταιρείες. Βέβαια n ερμηνεία εξαρτάται και από τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας. Ως σύγχρονοι ιστορικοί ή οικονομολόγοι, έχουμε τελείως διαφορετικά εργαλεία ερμηνείας απ' αυτά που είχαν πριν από μερικές δεκαετίες. Και αυτό νομίζω ότι γίνεται σε όλες τις επιστήμες, έχουμε μια διαλεκτική σχέση και μια ανατpοπή.

-Θεωρείτε λοιπόν ότι ο συγγραφέας του ιστορικού μυθιστορήματος έχει αυτόν τον περιορισμό, να ξεκινά από τα γεγονότα...

Κuριαζής: Ναι, ο συγγραφέας μπορεί να δίνει τη δική του ερμηνεία, όταν αυτή δεν είναι τελείως αντίθετη από τα γεγονότα. Δεν θα μπορούσε να πει κανείς ότι γράφει ιστορικό μυθιστόρημα όταν διαστρεβλώνει ένα ιστορικό γεγονός, λέγοντας, για παράδειγμα, ότι ο Ναπολέων νίκησε στο Βατερλώ. Αυτό μπορεί μόνο να γίνει σε βιβλία τύπου «τι θα γινόταν αν», και θα μπορούσε να ονομαστεί φανταστική ιστοριογραφία.

Zήρας: Νομίζω ότι όλοι συμφωνούμε σ' αυτό. Τα γεγονότα που συνθέτουν το πλαίσιο αναφοράς ενός ιστορικού μυθιστορήματoς πρέπει να είναι διασταυρωμένα και επιβεβαιωμένα από διάφορες πηγές. Από κει και πέρα υπάρχει ένα πολύ μεγάλο πεδίο ελευθερίας του συγγραφέα, να ενεργήσει με τπ δική του φαντασία. Λόγου Χάριν, να αναπτύξει την ψυχική αποτύπωση του ιστορικού πλαισίου στις τύχες των ανθρώπων, στις ιδέες και στις πεποιθήσεις τους. Άλλωστε, γνωρίζουμε όλοι ότι n ίδια n ιστορία ανακαλύπτει διαρκώς, με νέα ευρήματα και τεκμήρια, το παρελθόν της. Πράγμα που σημαίνει ότι τίποτε δεν είναι στατικό...

Βιτάλη: Ο συγγραφέας χρειάζεται τη φαντασία του για να κάνει επιλογές σε διλήμματα -γιατί πολλές φορές n φαντασία μπορεί να συνθέσει μια πιο «πραγματική» πραγματικότητα. Όταν ξεκίνησα την «Ιερή Παγίδα» και έψαχνα τους ήρωές μου, στην περίπτωση του πρωταγωνιστή μου, του 14χρονου lάκωβου, σκόνταψα πάνω σε μια διάσταση απόψεων στα ιστορικά εγχειρίδια: αλλού αναφερόταν ότι ο Μωάμεθ σκότωσε τον lάκωβο και αλλού ότι ο Μωάμεθ τον πήρε στο χαρέμι του. Εκεί έπρεπε να κάνω μια επιλογή και, πειδή δεν ήθελα να είναι αυθαίρετη, συνέχισα να ψάχνω. Και ανακάλυψα στις πηγές της Βενετίας τον Ιάκωβο να ζει στη Βενετία ως έμπορος. Έτσι κλήθηκα να του φτιάξω μια ζωή για το άγνωστο τμήμα του βίου του. Αν ο συγγραφέας δεν έχει εκεί την πλήρη ελευθερία, τότε δεν είναι συγγραφέας.

-Νιώσατε καθόλου σ' αυτήν την πορεία αμφιβολία για το αν θα έπρεπε ή όχι να γράψετε κάτι;

Βιτάλη: Να το πω κι έτσι: κάθε φορά που ένα κουδουνάκι κινδύνου μου έλεγε ότι δεν έπρεπε να γράψω κάτι, το έγραφα. Πιστεύω ότι αξίζει τον κόπο να τολμάς να πηγαίνεις κόντρα σε κάποια πράγματα. Κι ας σε λένε «αιρετικό». Υπάρχει πλέον ένα ρεύμα που τολμάει να συγκρουστεί με παλαιότερες αλήθειες. Να εκθέσει τους προβληματισμούς του. Τάσσομαι μ' αυτήν τη μερίδα, γιατί πιστεύω ότι το μέλλον θα μας δώσει περισσότερη ελευθερία να είμαστε ο εαυτός μας και να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους.

-Τι συμβαίνει, ωστόσο, με τον αναγνώστη που νομίζει ότι θα μάθει ιστορία μέσα από το ιστορικό μυθιστόρημα;

Zήρας: Είναι γεγονός ότι πολλές γενιές ελλήνων αναγνωστών σχημάτισαν μια συγκεκριμένη αίσθηση και, έπειτα, βεβαιότητα για το πώς έγιναν τα πράγματα στη νεότερη ιστορία μας, βασισμένοι σε λαϊκά μυθιστορήματα τα οποία ακόμα και ως τα μέσα του 20ού αιώνα δημοσιεύονταν σε επιφυλλιδικές συνέχειες σε εφημερίδες. Η ζωή των οπλαρχηγών και αγωνιστών του 1821 ήταν ένα από τα αγαπητά θέματα αυτού του είδους, που οι ρίζες του φτάνουν ως τις λαϊκές φυλλάδες του 18ου αιώνα. Αλλά προφανώς σημασία έχουν εδώ οι στερεότυπες έννοιες με τις οποίες ανασκευαζόταν n ιστορία και διαβαζόταν αυτή μορφή του λαϊκού μυθιστορήματος. Ποιος ήταν ο καλός και ο ηρωικός, ποιος ο βίαιος και κτηνώδης, ποια η ωραία και σεμνή κ.ο.κ. Όλα αυτά υποτάσσονταν σε μια εθνοκεντρική αντίληψη, η οποία, δεν πρέπει να το ξεχνάμε, προετοιμαζόταν από ανάλογα στερεότυπα με βάση τα οποία ήταν γραμμένα τα βιβλία ιστορίας της στοιχειώδους και της μέσης εκπαίδευσης. Πράγμα που συνέβαλε στην ιδεολογική μας διαμόρφωση και επηρέασε την πολιτική σκέψη όλων μας. Είναι λάθος να πιστεύουμε ότι η εθνιστική μας συσπείρωση προωθήθηκε από τη λαϊκή δεξιά, το ίδιο έντονα στηρίχθηκε και από τη λαϊκή αριστερά!

Πεpαντωνάκnς: Το παραδοσιακό ιστορικό μυθιστόρημα υποκαθιστούσε την ιστορία. Το κοινό που δεν μπορούσε ή δεν ήθελε να διαβάσει ένα ιστορικό εγχειρίδιο επέλεγε το ιστορικό μυθιστόρημα, που θεωρείτο μια ακριβής ανάπλαση των ιστορικών γνώσεων. Πλέον δεν ισχύει κάτι τέτοιο, γιατί έχει γίνει συνείδηση ότι το ιστορικό μυθιστόρημα δεν αναφέρεται σε, αλλά σημαίνει μια πραγματικότητα, με άλλα λόγια κατασκευάζει τη δική του. Βέβαια ο αναγνώστης πάντα ταυτίζει αυτά που διαβάζει με την πραγματικότητα, δεν ξέρω αν θα το ξεπεράσει ποτέ. Μόνο αν ανοίξει η αναγνωστική του βεντάλια θα μπορέσει να αλλάξει νοοτροπία.Υπάρχουν όμως και συγγραφείς που προσπαθούν να εκμεταλλευτούν την αδυναμία αυτή του αναγνώστη να ταυτίζει ό,τι διαβάζει με την πραγματικότητα. χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Νταν Μπράουν. που στον Κώδικα Nτα Bίντσι ισχυρίζεται (σε εισαγωγική σελίδα του βιβλίου) ότι οι πηγές του είναι εξακριβωμένες...

Κυριαζής: Το καλό ιστορικό μυθιστόρημα πρέπει να αποτρέπει τον αναγνώστη απ' αυτό το λάθος -και όχι να τον εκμεταλλεύεται για να πουλήσει περισσότερο. Μάλιστα, θα έλεγα ότι στόχος του καλού ιστορικού μυθιστορήματος είναι να βοπθάει τον αναγνώστη να πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα στη διάθεσή του για ιστορική γνώση. Να λειτουργεί σαν απεριτίφ, να τον κάνει να θέλει να μάθει περισσότερα, να διαβάσει ιστορία.

Περαντωνάκης: Εδώ θα διαφωνήσω. Δεν είναι στόχος του ιστορικού μυθιστορήματος να παίρνει τον αναγνώστη από το χέρι για να τον οδηγήσει στην ιστοριογραφία. Δεν υπάρχει άμεση σύνδεση λογοτεχνίας και μη λογοτεχνίας στο επίπεδο της γνώσης. Γιατί δεν είναι η γνώση αυτό που κερδίζει κάποιος διαβάζοντας ένα ιστορικό μυθιστόρημα. Επιπλέον, ο ίδιος ο συγγραφέας δεν είναι υποχρεωμένος να τηρήσει την ιστορική δεοντολογία, να δηλώνει πηγές ή να κατευθύνει σε μια βιβλιογραφία. Κινείται σε ένα πολύ διαφορετικό ήθος, που είναι αυτό του μυθιστορήματος.

Βιτάλη: Πιστεύω ότι με τα ιστορικά μυθιστορήματα ο αναγνώστης βιώνει ιστορικές εμπειρίες, που τον βοηθούν να οξύνει τπν κριτική του σκέψη απέναντι στην ιστορία και στη σημερινή πραγματικότητα. Αυτό το θεωρώ πολύ πιο σημαντικό. Δεν μπορώ να δεχτώ ότι ο στόχος ενός ιστορικού μυθιστορήματος είναι διδακτικός ή εκπαιδευτικός.

-Πιστεύετε ότι οι έλληνες συγγραφείς μειονεκτούν απέναντι στους ξένους ομότεxvούς τους;

Κυριαζής: Το παράπονό μου θα έλεγα πως είναι το ότι, ενώ οι ξένοι ιστορικοί συγγραφείς κάθονται και ψάχνουν τα αρχεία, οι έλληνες λειτουργούν αρκετά πιο πρόχειρα -και γι' αυτό και δεν γράφουν ιδιαίτερα ιστορικά μυθιστορήματα. Ποιος έλληνας έχει καθίσει να μελετήσει έστω και τπν Ελληνική Επανάσταση για να γράψει ένα μυθιστόρημα; Ποιος έχει ασχολπθεί με τα... σκοτεινά σημεία της ιστορίας, όπως λέει n κυρία Βιτάλη; Με τη σφαγή των Τούρκων στην Τριπολιτσά, για παράδειγμα; Ο Πάτρικ Ο' Μπράιαν, που ανέφερα νωρίτερα, έχει γράψει είκοσι μυθιστορήματα με τους ίδιους ήρωες, αλλά κάθε ιστορία του βασίζεται στα αρχεία του Βρετανικού Πολεμικού Ναυτικού, οι ναυμαχίες που περιγράφει είναι βασισμένες σε αλπθινά γεγονότα. Ποιος Έλληνας μπαίνει στον κόπο;

Ζήρας: Νομίζω ότι ο έλληνας συγγραφέας δεν έχει μάθει να εργάζεται ως μυθιστοριογράφος που προηγουμένως ανατρέχει σε ένα πλέγμα τεκμηρίων. Δεν έχει συνηθίσει να κάνει αρχειακή δουλειά-να ψάχνει δηλαδή, να κάνει έρευνα. Ένα μεγάλο μέρος τπς πεζογραφικής παραγωγής μας θεμελιώνεται στην ανάπτυξη ενός συναισθήματος ή μιας ιδεοληψίας για τη ζωή και τον κόσμο, και συνήθως το συναίσθημα και η ιδεοληψία αρχίζουν να χάνουν την πυκνότητά τους μετά τις πρώτες πενήντα σελίδες.

Κυριαζής: Θα ήθελα να συμπληρώσω σ' αυτό ότι είναι και θέμα παιδείας, Γιατί δεν διδάσκεται σωστά στα σχολεία η ιστορία στην Ελλάδα. Βλέπω τους φοιτητές μου να μην ξέρουν ούτε τα βασικά... Γι' αυτό νομίζω ότι είναι καλό που ασχολούμαστε με το ιστορικό μυθιστόρημα, Διαφωνώ λίγο με τον κ. Περαντωνάκη. Θεωρώ ότι το ιστορικό μυθιστόρημα έχει και μια αποστολή, να κάνει τον αναγνώστη να μαθαίνει.

-Κύριε Περαντωνάκη, ποιες θα λέγατε εσείς ότι είναι οι αρετές ενός καλού ιστορικού μυθιστορήματος;

Περαντωνάκnς: Να στοχεύει στην αναζήτηση ταυτότητας, Ψάχνω το παρελθόν για να δω τον εαυτό μου, τις ρίζες μου. Ψάχνω άλλες πλευρές στην ιστορία που δεν ήξερα, λιγότερο ίσως προβεβλημένες, όχι αναγκαστικά φανταστικές. Δίνω έμφαση στις μαρτυρίες, στις αφανείς πηγές. Βλέπω με διαφορετικό τρόπο τον εαυτό μου, το έθνος μου. Εκτός αυτών, όλες τις αρετές που πρέπει να έχει ένα καλό μυθιστόρημα. Γιατί το ιστορικό μυθιστόρημα είναι, βέβαια, μυθιστόρημα,

Βιτάλη: Προσωπικά πιστεύω ότι μια αρετή που θα πρέπει να έχει ένα μυθιστόρημα, ιστορικό ή μη (αν και δεν πιστεύω ουσιαστικά σ' αυτήν τη διάκριση), πέρα από την απόλαυση που προσφέρει το λογοτεχνικό κείμενο, είναι ότι στο βάθος του θα πρέπει να είναι ηθικό, Και λέγοντας ηθικό δεν εννοώ μέσα στα στενά πλαίσια της ηθικής και της ανηθικότητας, όπως αυτά έχουν παγιωθεί, αλλά κάτι διαφορετικό. Να υπάρχει μέσα στις σελίδες του ένα αίσθημα δικαίου, να υπερασπίζεται το δίκαιο. Να εισπράττει ο αναγνώστης τη δικαίωση του εαυτού του. Να νιώσει ότι δικαιώνεται n ύπαρξή του. Ότι δεν έχει ζήσει άσκοπα. Νομίζω ότι αυτό εννοούσε και ο κ. Κυριαζής μιλώντας για τον παιδευτικό ρόλο του ιστορικού μυθιστορήματος.

Κυριαζής: Όντως η αίσθηση του δικαίου, στην οποία αναφέρεται n κ. Βιτάλη, είναι ουσιαστικά η ανάγκη κάθαρσης στο τέλος Επομένως προσβλέπει σε μια διάπλαση. Έχει παιδευτικό χαρακτήρα.

-Μήπως, όμως, αυτή η αίσθηση δικαίου δημιουργεί άλλους περιορισμούς;

Περαντωνάκης: Φοβάμαι ότι φτιάχνουμε πάλι ένα ακόμα στερεότυπο. Φεύγουμε από το κλασικό, αλλά ταυτόχρονα δημιουργούμε μια άλλη στερεοτυπική αντίληψη για τα πράγματα, που πολλές φορές την επιβάλλουμε ως τη μόνη. Ο συγγραφέας προβάλλει έντονα μέσα στο μυθιστόρημα τη δική του θέση, η οποία είναι εξίσου ιδεολογικά προσδιορισμένη απέναντι στην ιστορία, με αποτέλεσμα ο αναγνώστης να μπλέκεται και πάλι σε μια μονοδιάστατη αντίληψη για τα πράγματα. Μόνη απάντηση. κατά τη γνώμη μου. είναι τα λεγόμενα «ανοιχτά» μυθιστορήματα. που επιτρέπουν διαφορετικές εκδοχές, τις παρουσιάζουν ισότιμα. Έστω και υποκειμενικά. Κάτι τέτοιο κάνει για παράδειγμα η Ρέα Γαλανάκη στο μυθιστόρημά της «Ο βίος του Ισμαήλ Φερίκ Πασά», όπου δεν προβάλλει κάποια τελεσίδικη θέση.

Ζήρας: Έχει δίκιο ο κ. Περαντωνάκης που λέει ότι όσο πιο ανοιχτό είναι το μυθιστόρημα τόσο πιο ελεύθερος είναι ο αναγνώστης να βρει τον εαυτό του. Γιατί άμα ορίσεις στον αναγνώστη τι είναι καλό και τι δεν είναι, ξαναμπαίνεις στο μονοπάτι των στερεοτυπιών, αποσκοπώντας στη χειραγώγηση.

-Θεωρείτε, κ. Βιτάλη, ότι είναι δύσκολο για ένα συγγραφέα να μην πάρει θέση;

Βιτάλη: Θα έλεγα ότι η δυσκολία είναι να πάρεις θέση και να εκτεθείς. Φοβάμαι ότι αυτά τα βιβλία στα οποία οι συγγραφείς δεν παίρνουν θέση είναι αποστασιοποιημένα μυθιστορήματα ιδεών δοκιμιακού χαρακτήρα. Στην πραγματικότητα δεν μπορείς να είσαι ένας... υπεράνω αφηγητής. Ο συγγραφέας εμπλέκεται συναισθηματικά και αυτό χαρίζει βάθος στην αφήγηση. Αλλά και ο σημερινός αναγνώστης, πιστεύω, αυτό που ζητά στις σελίδες ενός μυθιστορήματος δεν είναι να βγάλει μόνος του κάποια συμπεράσματα αλλά να... μαγευτεί. Να ταυτιστεί και να βιώσει έναν ολόκληρο νέο κόσμο που θα του δώσει εμπειρίες, τις οποίες δεν θα μπορούσε ποτέ να γνωρίσει στη ζωή του. Για να το πετύχει αυτό ο συγγραφέας πρέπει να μπορεί να αφεθεί στον ήρωα σαν ερωτευμένος. Αν αντισταθείς σ' αυτήv την παρόρμηση και σταθείς απ' έξω, παρατηρώντας τον ήρωα και τις καταστάσεις αποστασιοποιημένος, δεν θα γευτείς ποτέ τη μαγεία του. Και δεν θα μεταδώσεις ποτέ μαγεία στον αναγνώστη. Η μαγεία γίνεται όλο και περισσότερο, πιστεύω, το ζητούμενο από τις σελίδες ενός μυθιστορήματος, καθώς όλο και περισσότερο εκλείπει από την πραγματική ζωή.

Περαντωνάκης: Ή μπορείς να απλωθείς στις ποικίλες θέσεις που σε προβλημάτισαν και να τις αφήσεις να βρουν το δρόμο τους Έχετε κάνει κάποιες επιλογές, χωρίς αυτές που απορρίψατε να είναι ολότελα εσφαλμένες η κάθε μια έχει το δίκιο της -και πρέπει όλες αυτές να εκφραστούν. Και με τον τρόπο αυτό μένει και η εντύπωση ότι ο συγγραφέας δεν προσπαθεί να καθοδηγήσει.

Ζήρας: Μήπως, όμως, πρέπει να παραδεχτούμε ότι κάθε αφήγηση εκφράζει τελικά μια θέση, μια αντίληψη για τη ζωή; Νομίζω και εγώ ότι τα περισσότερα μυθιστορήματα αυτό κάνουν, όμως n αξία και η διαφορά του καθενός από τα υπόλοιπα δεν βρίσκεται στα υλικά του, στο τι βάζει ο μυθιστοριογράφος στη μαρμίτα του. Νομίζω πως βρίσκεται στην ποσότητα του κάθε υλικού. Εκεί παραδέχομαι τη μαστοριά. .

-Κύριε Κυριαζή, το δικό σας σχόλιο;

Κυριαζής: Επειδή έχω και τις παρωπίδες του επιστήμονα, θεωρώ ότι ένα καλό ιστορικό μυθιστόρημα πρέπει να σέβεται την ιστορία. Να σέβεται τις πηγές -και αυτό μπορεί να λύσει πολλά διλήμματα.

-Σας ευχαριστώ...

Νίκη Ορφανού

Περιοδικό ΔΙΑΒΑΖΩ, Μάιος 2008

Ανήλικη γροθιά

2008-05-14T23:00:00.004+03:00

«…Η τρύπα στη γλώσσα μου, που πριν αρχίσω το τατουάζ χωρούσε μπίλια των 10g, τώρα είχε φτάσει στα 6g. Κάθε φορά που την ξεχείλωνα πονούσε τόσο πολύ, που με έκανε να λέω πως δεν γίνεται να μεγαλώσει άλλο. Κάθε φορά που έβαζα μια μεγαλύτερη μπίλια, έχανα τη γεύση μου για όλη τη μέρα. Ο συνεχής πόνος με έκανε ευερέθιστη, με έκανε να θέλω να πεθάνει όλος ο κόσμος. Και φυσικά, με το γνωστό εγωισμό μου, ξεσπούσα συνεχώς πάνω στον Άμα. Ωστόσο, έτσι είμαι εγώ. Τόσο απλά. Έχω την ευφυΐα και τις ευαισθησίες μιας μαϊμούς…»

Η Ιαπωνία σήμερα. Ανήλικη βία. Τατουάζ. Τρυπήματα. Αλκοόλ. Ναρκωτικά. Μοναξιά. Απέραντο κενό. Η Χιτόμι Κανεχάρα, που στα 11 παράτησε το σχολείο και στα 20 έκανε μπεστ σέλλερ με τη «Γλώσσα του φιδιού» παραείναι μέσα στα πράγματα και δίνει γερές δόσεις Ιαπωνικής… σαδομαζοχιστικής βίας στο βραβευμένο βιβλίο της. Δεν θα ‘θελα να το είχα γράψει, με κέρδισε όμως η αμεσότητά του. Κάτι σα σβουριχτό χαστούκι που σε κάνει να το θυμάσαι για καιρό. Ανήλικα γιαπωνεζάκια μακριά απ’ την οικογένεια και τα σπίτια τους δεν έχουν τι άλλο να κάνουν και κυνηγούν τα όριά τους παίζοντας με τη φωτιά, με τον πόνο και το θάνατο καθημερινά λες και γλείφουν ένα ηδονικό γλειφιτζούρι. Τόσο απλά.

Το στόρυ; Όταν η Λούι γνωρίζει τον Άμα σ’ ένα μπαρ μαγεύεται από τη διχαλωτή του γλώσσα και αποφασίζει να τρυπήσει και τη δική της. Τα υπόλοιπα είναι σεξ, ντραγκς και φλερτ με την καταστροφή.

X ιτόμι Κανεχάρα

«Η γλώσσα του φιδιού»

Μετάφραση Γιάννης Σπανδώνης

126 σελίδες
Εκδόσεις "Ωκεανίδα"

Νύχτα

2008-05-10T01:25:00.001+03:00

Με έχουν λοιπόν όλοι απαρνηθεί;
Ή τους απαρνήθηκα εγώ
έχοντας απαρνηθεί τον εαυτό μου;

Τα όρια της ελευθερίας

2008-02-26T23:56:00.002+02:00

"Μπορεί να μη συμφωνώ με όσα λες,
αλλά θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να τα λες."

Οι μπλόγκερς γνωρίζουμε πού σταματά η ελευθερία μας. Είναι το σημείο που αρχίζει η ελευθερία του άλλου. Όταν παραβαίνουμε αυτό το όριο σημαίνει ότι η οργή είναι πιο δυνατή από τον αυτοέλεγχο.

Αλλά οι κοινωνίες έχουν νόμους. Και ο καθένας πληρώνει το τίμημα της επιλογής του να εκφράζεται κατά βούλησιν.

Για πρώτη φορά ωστόσο στην ιστορία του κόσμου ο άνθρωπος έχει αυτή τη μεγαλειώδη δυνατότητα!

ΕΝΑ BLOG ΜΝΕΣΑ ΣΤΟ BLOG

2008-01-14T14:27:00.000+02:00

w ww.KivotosNoe.blogspot.com

ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΜΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

Γεια! Το όνομά μου είναι Εlisealveda Noe. Αυτό το blog είναι του Θεού. Δημιουργήθηκε για να καταγράφουμε όσα συμβαίνουν κατά την παραμονή μας στην Κιβωτό μαζί με τα 50.000 ζώα και τουλάχιστον 1.000.000 έντομα που φιλοξενούμε. Κατ’ εντολή του Θεού θα ζήσουμε μαζί 6 μήνες, μέχρις ότου σταματήσει ο κατακλυσμός και βγούμε πάλι έξω στον κόσμο. Που λέει ο λόγος κόσμο, αφού δεν θα υπάρχει εκεί έξω κανείς. Ο Θεός θα τον καταστρέψει για τις αμαρτίες του, είπε. Εδώ και σαράντα χρόνια μας είχε προειδοποιήσει αλλά... Σόδομα και Γόμορρα! Έτσι διάλεξε εμάς για να φέρουμε εις πέρας το έργο της σωτηρίας του κόσμου, διότι θα ήταν, λέει, μεγάλος μπελάς να τον καταστρέψει ολοσχερώς και μετά να τον ξαναφτιάξει από την αρχή. Μόνο τα έντομα να σκεφτείς σε πιάνει τεταρταίος. Τώρα το συνειδητοποίησα με όλα αυτά εδώ μέσα να βουίζουν τρελαμένα. Είπα στον άντρα μου να πετάξουμε μερικά, όμως χωρίς την έγκριση του Θεού γίνεται; Τα θέλει όλα. Αλλά έξι μήνες είναι, θα περάσουν, ελπίζω, χωρίς απρόοπτα.

Ψάρια, ευτυχώς, δεν έχουμε διότι αυτά δεν παθαίνουν τίποτα στη βροχή. Βέβαια δεν μπορώ να φανταστώ τι αμαρτίες μπορεί να κάνει ένα ψάρι. Που οι καρχαρίες τρώνε ανθρώπους; Αυτό όμως θεωρείται αμαρτία άμα πεινάς; Πάντως αν θέλει μπορεί να τα καταστρέψει μετά ρουφώντας τη θάλασσα.

Στο blog θα έχω ανοικτά τα σχόλια, αν κάποιος θέλει να επικοινωνεί μαζί μας, αλλά φαντάζομαι θα έχουν κάτι καλύτερο να κάνουν τις τελευταίες στιγμές της ζωής τους.

Καλή αρχή.

(Αναρτήθηκε από τη blogger Νoe στις 10 Σεπτεμβρίου).

ΣΧΟΛΙΑ

Ανώνυμος είπε: «Noe καλώς όρισες. Πού βρίσκεσαι τώρα;»

Noe είπε: «Ακόμη στο έδαφος, φίλε. Μόλις άρχισε να ψιχαλίζει. Ο άντρας μου με τις κόρες μας ετοιμάζουν τις μερίδες για τα ζωντανά κι εγώ με τους γαμπρούς μας θα τα ταϊσουμε. Ελπίζω να τελειώσουμε μέχρι το πρωί.»

Ανώνυμος είπε: «Με παίρνετε μαζί σας; Μπορώ να σας βάλω μουσική στο blog και βιντεάκια για να παίρνετε διαφημίσεις.»

Noe είπε: «Μη εισενέγκεις ημάς εις πειρασμόν, διάβολε. Καληνύχτα.»

Ανώνυμος είπε: «Οκέυ. Σου λέει τίποτα ότι είμαι πολύ νέος για να πεθάνω;»

ΔΑΓΚΩΜΑ ΦΙΔΙΟΥ

Ήθελα να γράφω συχνότερα αλλά εδώ μέσα γίνεται της τρελής. Βρέχει καρεκλοπόδαρα. Έχουμε σηκωθεί από το έδαφος και πλέουμε προς την Αφρική, λέει ο άντρας μου. Εδώ μέσα όλα είναι under control εφόσον τα ζώα έχουν ταϊστεί. Ξεραίνονται στον ύπνο και μπορούμε να κάνουμε τις δουλειές μας. Μαγείρεμα, καθάρισμα. Μη φανταστείτε τίποτ’ άλλο και κολαστείτε άδικα. Ο άντρας μου λέει εδώ δεν ξέρουμε αν θα μας φτάσουν οι σακούλες σκουπιδιών. Δίκιο έχει, τα περιττώματα κοντεύουν να μας πνίξουν. Εμείς όμως σαν ζευγάρι θέλουμε, δεν θέλουμε τις ιδιαίτερες στιγμές μας; Είχαμε και τον πρώτο μας θάνατο. Μια αρκουδίνα τη δάγκωσε φίδι. Βλέπετε, είμαστε ο ένας πάνω στον άλλον. Ο Noe είπε τις νύχτες να κρατάμε βάρδιες μη μας δαγκώσουν κι εμάς. Ο Θεός δεν μας είχε προετοιμάσει για τέτοια. Ας βάλει τώρα το χεράκι Του. Το πρόβλημα με το πτώμα της αρκούδας είναι ότι δεν μπορούμε να το πετάξουμε έξω γιατί, άμα ανοίξουμε, θα πλημμυρίσουμε. Ο Noe λέει να το τεμαχίσουμε και να το μαγειρέψουμε για τα άλλα ζώα γιατί σε λίγο θα τελειώσουν οι eπρομήθειες έτσι που τρώνε. Τώρα αυτό θα είναι αμαρτία; Αν με λαμβάνει ο Θεός ας μου απαντήσει. Κατά τα άλλα everything under control.

(Αναρτήθηκε από τη blogger Noe στις 25 Νοεμβρίου).

ΣΧΟΛΙΑ

Ανώνυμος είπε: «Πλησιάζετε το βράχο του Γιβραλτάρ, σας βλέπω. Όλοι εδώ έξω έχουμε τρομερή αγωνία. Αγοράζουμε τρόφιμα και κάνουμε σεξ ασταμάτητα. Μερικοί πεθαίνουν πάνω στους οργασμούς. Παρακαλώ βοηθείστε με. Πάρτε με μαζί σας.»

Noe είπε: «Συνεχίζετε να υπηρετείτε τον Σατανά και ζητάτε βοήθεια;»

Ανώνυμος είπε: «Ουκ επ’ άρτο μόνο ζήσετε –όσο ζήσετε- άνθρωπος, καλή μου.»

ΓΑΛΟΠΟΥΛΑ ΨΗΤΗ

Ούτε ξέρω πώς περνάει ο καιρός. Όλα εξακολουθούν να είναι under control εκτός από μια τρομακτική δυσοσμία που έχει ποτίσει την κιβωτό, τα ρούχα μας, τα σώματά μας. Δεν ξεχωρίζω τη μυρωδιά των ανθρώπων από των ζώων. Τέτοια αποκτήνωση. Σήμερα -25 Δεκεμβρίου- είχα μια ασυγκράτητη επιθυμία για γαλοπούλα ψητή, δεν ξέρω γιατί. Έτσι έσφαξα μία κρυφά. Στον Noe είπα ότι τα κακάρωσε μόνη της, μέσα σε τόσα πτώματα που σκουντουφλάμε πάνω τους, ακόμη ένα. Τώρα άμα θέλεις τόσο πολύ κάτι και δεν κρατιέσαι, είναι αμαρτία; Πάντως τη φάγαμε και την καταφχαριστηθήκαμε, Θεέ μου συγχώρα με. Και ούτε φωνή ούτε ακρόαση από τον Ύψιστο. Δεν ξέρω τι να υποθέσω. Οι αμαρτίες εξακολουθούν να είναι οι ίδιες εδώ μέσα όπως ήταν στον έξω κόσμο; Ο Noe δεν θέλει ν’ ακούει τίποτα πια. Αφού ούτε μια ματιά δεν μου ρίχνει. Που ο παλιός Noe που με κυνηγούσε όλη μέρα και τα βράδια, αχ, εκείνα τα βράδια… Πάω τώρα γιατί έχω ετοιμόγεννη μια κατσίκα, η ρουφιάνα σαν κότα του καθότανε του τράγου και μπροστά στα μάτια μου.

(Αναρτήθηκε από τη blogger Noe στις 25 Δεκεμβρίου).

ΣΧΟΛΙΑ

Ανώνυμος είπε: «Για κάποιο λόγο μου εξάπτεις τη φαντασία. Αχ, και να ‘μουνα μαζί σου τις νύχτες.»

Noe είπε: «Πίσω μου σ’ έχω σατανά! Κι έχω ανάψει. Πλέουμε στο Λυβικό και κάνει μια ζέστη!»

Ανώνυμος είπε: «Τι φοράς; Εγώ ένα ολόσωμο κολλητό κατάμαυρο γυαλιστερό δέρμα.»

ΠΑΝΖΟΥΡΛΙΣΜΟΣ

Θεέ μου, αν με λαμβάνεις, βάλε το χεράκι Σου. Εδώ μέσα θα τρελαθούμε. Τα τρόφιμα έχουν τελειώσει, το μόνο που έχει μείνει είναι τραχανάς και ο Noe είναι αλλεργικός στα σιτηρά. Ευτυχώς οι κότες ακόμη γεννάνε και τρώμε κανά αυγό. Με τα ζώα δεν υπάρχει πρόβλημα. Τρώνε το ένα το άλλο. Έτσι αραιώνουμε και λιγάκι. Ο Noe, χρυσοχέρης άνθρωπος, έφτιαξε ένα πατέντο να παίρνει νερό από τη στέγη κι έτσι δεν κινδυνεύουμε από λειψυδρία τουλάχιστον. Σκέφτηκα να κάνω ένα ντουσάκι αλλά δε βαριέσαι. Για ποιον να το κάνω; Μη με κολάσει κιόλας. Όπου και να γυρίσω, βλέπω τα ζώα να ζευγαρώνουν. Είναι η εποχή τους. Αφού να σκεφτείς χτες βράδυ μια μαϊμού κυνηγούσε τον Noe ή ο Noe την κυνηγούσε; Θεός φυλάξει. Κατά τα άλλα everything under control.

(Αναρτήθηκε από τη blogger Noe στις 31 Ιανουαρίου).

ΣΧΟΛΙΑ

Ανώνυμος είπε: «Ζηλεύεις τη μαϊμού, κούκλα; Άνοιξέ μου να μπω.»

Noe είπε: «Παρελθέτω απ’ εμού το ποτήριον, διαόλου κάλτσα.»

Ανώνυμος είπε: «Λένε ότι έχω τα πιο υπέροχα μενεξελιά μάτια στον μάταιο τούτο κόσμο. Τι λες;»

ΜΥΣΤΗΡΙΟ

Δεν ήθελα να το γράψω αυτό αλλά είναι ντοκουμέντο. Χτες βράδυ καταμέτρησα τα εναπομείναντα ζωντανά. Για τα έντομα ούτε λόγος. Ας το κάνει ο Noe, που χαμουρεύεται με τις μαϊμούδες και κολάζεται. Δεν ξέρω τι κόσμο θα φτιάξουμε εκ νέου με τέτοια τερτίπια. Λοιπόν ανακάλυψα ένα καινούριο ζώο. Υβριδικό! Μαύρο, κατάμαυρο με γυαλιστερό δέρμα. Αιλουροειδές. Με μακριά ουρά υψωμένη. Με μυτερά αυτάκια, σαν τα κερατάκια του διαβόλου. Και με υπέροχα μενεξελιά μάτια, τα πιο ωραία που έχω δει. Δεν καταλαβαίνω πώς τρύπωσε εδώ μέσα και πότε. Πάντως δεν ήταν απ’ την αρχή. Πρέπει ν’ ανησυχώ ότι έβαλε ο διάβολος το ποδάρι του;

ΣΧΟΛΙΑ

Ανώνυμος είπε: «Συγχώρα με, δεν θα σου σχολιάσω σήμερα.»

Noe είπε: «Κρίμα. Το είχα τόση ανάγκη».

Ανώνυμος είπε: «Έχω κάτι καλύτερο. Χε χε χε».

Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΚΌΣΜΟΥ!

Τα χέρια μου τρέμουν αλλά θα προσπαθήσω να καταγράψω όσα συνέβησαν τις τελευταίες ημέρες. Η βροχή σταματάει σιγά σιγά. Βλέπω μάλιστα στον ορίζοντα το ουράνιο τόξο. Είμαι σταματημένη πάνω σ’ ένα βουνό. Ο χάρτης λέει ότι ονομάζεται Αραράτ. Και φοβάμαι. Εδώ μέσα δεν υπάρχει πια κανείς ζωντανός. Έχασα τα παιδιά μου από πείνα. Αρνήθηκαν να φάνε πτώματα γιατί είναι, λέει, αμαρτία. Τον άντρα μου, τον χρυσό αυτόν άνθρωπο, τον καταβρόχθισαν οι μαϊμούδες του. Τώρα δεν έχω πια κανέναν. Κοιμάμαι πάνω στα πτώματα. Η καρδιά μου πάει να σπάσει. Κανονικά έπρεπε να είχα πεθάνει κι εγώ. Το ζήτησα επανειλημμένα και πήρα απάντηση τη σιωπή Του! Μέχρι που πίστεψα ότι ποτέ στ’ αλήθεια δεν μας είχε ζητήσει να σώσουμε τον κόσμο και ότι ήταν μόνο στο κεφάλι του Noe. Η αμφιβολία κόντεψε να με τρελάνει. Στο τσακ ήμουν. Αλλά… Αλλά μπήκε ξαφνικά στη ζωή μου εκείνος. Δηλαδή το αιλουροειδές! Εκείνη τη μοιραία νύχτα που τον ανακάλυψα με κράτησε τόσο τρυφερά στην αγκαλιά του, να, ακόμη ανατριχιάζω. Μου είπε λόγια αγάπης ξεχασμένα. Με χάιδεψε απαλά. Έκλαψα στον ώμο του κι έγλειφε τα δάκριά μου. Και μετά… Και μετά… Ω, μετά… Θεέ μου, συγχώρεσε την αμαρτωλή δούλη Σου. Δεν μπόρεσα να αντισταθώ σε μια τόσο μεγάλη και –πώς να το πω;- υπέροχη αμαρτία. Ήταν κάτι πιο δυνατό από μένα. Κι όταν είναι κάτι πιο δυνατό από σένα, πιάνεται σαν αμαρτία;

Η βροχή τώρα έχει σταματήσει εντελώς. Σε λίγο θα βγούμε έξω. Είμαστε μόνο οι δυο μας. Εγώ και το αιλουροειδές! Και θα ξαναφτιάξουμε τον κόσμο μαζί, λέει, απ’ την αρχή. Μόνο που ακόμα δεν μου έχει πει το όνοματάκι του. Κάποια στιγμή μια φρικτή υποψία μου πέρασε από το μυαλό αλλά ούτε θέλω να το σκέφτομαι. Ω, Θεέ μου, δεν ξέρω αν τα είχες έτσι σχεδιάσει. Ή κάπου χάθηκε το control; Αλλά εγώ –ντρέπομαι που το λέω- νιώθω τόσο, μα τόσο ευτυχισμένη. Είναι αμαρτία αυτό;

(Αναρτήθηκε από τη blogger Noe την 1 Απριλίου).

ΟΥΔΕΝ ΣΧΟΛΙΟ

(Η εικονογράφιση του Αύγουστου Βιτάλη Γκέσκερ, 11 ετών)

(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΕΘΝΟΣ της Πρωτοχρονιάς 2008)

2008-01-07T22:04:00.000+02:00

Τώρα σιωπώ...

2007-12-23T00:19:00.000+02:00

Γιατί το ΤΕΛΟΣ τόσο αντιστέκεται;

2007-12-11T21:08:00.000+02:00

ΑΝΟΙΚΤΟΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΜΟΥ

2007-12-07T23:17:00.000+02:00

Θέλω να εκφράσω τις θερμές μου ευχαριστίες στη Λέσχη Ανάγνωσης Διονύσου και ιδιαίτερα στην ψυχή της λέσχης, τη συγγραφέα Βούλα Μάστορη, για τη ζεστή και όμορφη βραδιά που μου χάρισαν σήμερα καθώς ήμουν προσκεκλημένη τους μετά από την ανάγνωση της "Ιερής Παγίδας".
Ακόμη ευχαριστώ όλα τα μέλη της λέσχης για τα θερμά τους λόγια σε σχέση με το βιβλίο, που έδειξαν ότι το χάρηκαν, και ιδιαίτερα την Τζένη για την τόσο περιεκτική της εισήγηση.
Τέτοιες βραδιές πραγματικά χαρίζουν ηθική ικανοποίηση στον συγγραφέα. Εύχομαι να συνεχίσουν τα διαβάσματά τους και να είναι πάντα καίριες και ουσιαστικές.

ΚΛΕΙΣΤΟΝ

2007-11-13T11:02:00.000+02:00

Φεύγω…

Στην αρχή ήταν μονάχα μια αίσθηση.

Σαν μια παρουσία που χωρίς να τη βλέπεις πλανιέται στο χώρο.

Κοιτάζεις πίσω σου. Κανείς. Ωστόσο η αίσθηση παραμένει.

Σε λίγο μια ανάσα ταράζει τη σιωπή.

Ρωτάς: Ποιος είναι; Δεν αποκρίνεται κανείς.

Βαδίζεις τυφλά, με τα χέρια μπροστά τεντωμένα απ’ το φόβο μην ακουμπήσεις, μη σκοντάψεις, μη σ’ αγγίξει και τρομάξεις. Ύστερα έρχεται ο ήχος. Ολόγυρα μια μακρινή μουσική, ή είναι ψιθυριστές κραυγές που εκλιπαρούν για βοήθεια;

Στην άκρη του χάους μια σκάλα. Ν’ ανέβεις; Όχι. Οδηγεί χαμηλά. Οι ψίθυροι δυναμώνουν. Τώρα κάνει μπάσιμο η μουσική. Κιθάρες! Ακουστικές και ηλεκτρικές. Τώρα ξεπετάγονται μπάσα και ντραμς που σε ξετρελαίνουν. Διστάζεις. Δειλιάζεις Φοβάσαι; Δεν θέλω να βλέπω. Δεν θέλω να δω. Και δεν μπορώ να σταματήσω.

Στο βάθος διακρίνω κάτι που γυαλίζει. Φωτεινά σημάδια. Τα μάτια του. Με καρφώνει και παραλύω. Τώρα πια δεν βαδίζω. Μια δύναμη με σέρνει κοντά του. Κλείνω τα μάτια να μη βλέπω. Και βλέπω πιο καθαρά. Σφαλίζω τ’ αυτιά να μην ακούω τη μουσική απ’ τις λιγωμένες κιθάρες. Και τις ακούω μέσα μου. Ήχοι και φωνές. Ήχοι και φωνές και φώτα-βλέμματα. Αρχίζουν να ξεχωρίζουν.

Τώρα η αίσθηση σε αγκαλιάζει.

Νιώθεις τα χέρια δυνατά να σε σφίγγουν. Κολλάνε τα σώματα και καίγονται απ’ την υφέρπουσα τόσον καιρό λαχτάρα να ενωθούν.

Έχει καθάρια μπλε μάτια. Μια κουρασμένη φωνή. Έρωτα και πυρετό.

Θέλει να υπάρξει ξανά. Αυτό θέλει. Μου κάνει τον ερωτευμένο και με εκλιπαρεί.

Ξανά ερωτευμένη λοιπόν;

Φεύγω…

Ενδίδω στην αποπλάνηση. Δεν έχω τη δύναμη να τον αρνηθώ. Με θέλει όλη δική του. Βουτάω μαζί του στο χάος. Κι ό,τι γίνει.

Μπορεί που και που να γράφω κάποιο νέο του. Αν καταφέρνω να ξεκλέβω χρόνο.

Αυτό που καλούμαι να κάνω ξεκίνησε από αυτό εδώ το μπλογκ, περπάτησε για λίγο μαζί του και τώρα ζητά αποκλειστικότητα. Για πόσο; Δεν ξέρω να πω.

Σας ευχαριστώ από καρδιάς φίλοι μου

Nuwanda, Composition Doll, Μαμαλούκα, Σταυρούλα,
Αναγνώστρια, Reader, Sfrang, Παργινέ, Μάνο Κοντολέων, Βασίλη Ρούβαλη,
Χρήστο Φασούλα, Γιώργο Γλυκοφρύδη, Εαρινή Συμφωνία, Μπάμπη, Ioeu, Ariel
Πατριάρχη, Κatoikidio, librofilo, Alef, Sergio, simon says, ανάσα ελπίδας, ange-ta, αθεόφοβο, pellegrina, pirgari, advocatus diaboli, so far, 2σΧ2, πιτσιρίκο, σπύρο σεραφείμ, industrialdaisies, lena manta, νίκο διακογιάννη, the therapist, anastassios, basileios, weaver, τάκη τσαντίλα, yiorgo και όσους μπορεί να μου διέφυγαν τώρα αλλά υπάρχουν στην καρδιά μου

για την αγάπη σας, τις ευχές σας, τα καλά σας λόγια, τα σχόλια και την συντροφιά που πάντα είχα και θα έχω ανάγκη.

in memoriam

2007-11-11T23:23:00.000+02:00

Καλό κατευόδιο
ΝΟΡΜΑΝ ΜΕΪΛΕΡ
του "Γυμνοί και Νεκροί"
του "Οι σκληροί δεν χορεύουν"
του "Φωτιά στο Φεγγάρι"
της "Μαίριλιν"
όλης εκείνης της εποχής.

ΚΛΕΙΣΤΟΝ

2007-11-08T01:59:00.000+02:00

Φεύγω…

Στην αρχή ήταν μονάχα μια αίσθηση.

Σαν μια παρουσία που χωρίς να τη βλέπεις πλανιέται στο χώρο.

Κοιτάζεις πίσω σου. Κανείς. Ωστόσο η αίσθηση παραμένει.

Σε λίγο μια ανάσα ταράζει τη σιωπή.

Ρωτάς: Ποιος είναι; Δεν αποκρίνεται κανείς.

Βαδίζεις τυφλά, με τα χέρια μπροστά τεντωμένα απ’ το φόβο μην ακουμπήσεις, μη σκοντάψεις, μη σ’ αγγίξει και τρομάξεις. Ύστερα έρχεται ο ήχος. Ολόγυρα μια μακρινή μουσική, ή είναι ψιθυριστές κραυγές που εκλιπαρούν για βοήθεια;

Στην άκρη του χάους μια σκάλα. Ν’ ανέβεις; Όχι. Οδηγεί χαμηλά. Οι ψίθυροι δυναμώνουν. Τώρα κάνει μπάσιμο η μουσική. Κιθάρες! Ακουστικές και ηλεκτρικές. Τώρα ξεπετάγονται μπάσα και ντραμς που σε ξετρελαίνουν. Διστάζεις. Δειλιάζεις Φοβάσαι; Δεν θέλω να βλέπω. Δεν θέλω να δω. Και δεν μπορώ να σταματήσω.

Στο βάθος διακρίνω κάτι που γυαλίζει. Φωτεινά σημάδια. Τα μάτια του. Με καρφώνει και παραλύω. Τώρα πια δεν βαδίζω. Μια δύναμη με σέρνει κοντά του. Κλείνω τα μάτια να μη βλέπω. Και βλέπω πιο καθαρά. Σφαλίζω τ’ αυτιά να μην ακούω τη μουσική απ’ τις λιγωμένες κιθάρες. Και τις ακούω μέσα μου. Ήχοι και φωνές. Ήχοι και φωνές και φώτα-βλέμματα. Αρχίζουν να ξεχωρίζουν.

Τώρα η αίσθηση σε αγκαλιάζει.

Νιώθεις τα χέρια δυνατά να σε σφίγγουν. Κολλάνε τα σώματα και καίγονται απ’ την υφέρπουσα τόσον καιρό λαχτάρα να ενωθούν.

Έχει καθάρια μπλε μάτια. Μια κουρασμένη φωνή. Έρωτα και πυρετό.

Θέλει να υπάρξει ξανά. Αυτό θέλει. Μου κάνει τον ερωτευμένο και με εκλιπαρεί.

Ξανά ερωτευμένη λοιπόν;

Φεύγω…

Ενδίδω στην αποπλάνηση. Δεν έχω τη δύναμη να τον αρνηθώ. Με θέλει όλη δική του. Βουτάω μαζί του στο χάος. Κι ό,τι γίνει.

Μπορεί που και που να γράφω κάποιο νέο του. Αν καταφέρνω να ξεκλέβω χρόνο.

Αυτό που καλούμαι να κάνω ξεκίνησε από αυτό εδώ το μπλογκ, περπάτησε για λίγο μαζί του και τώρα ζητά αποκλειστικότητα. Για πόσο; Δεν ξέρω να πω.

Σας ευχαριστώ από καρδιάς φίλοι μου

Nuwanda, Composition Doll, Μαμαλούκα, Σταυρούλα,
Αναγνώστρια, Reader, Sfrang, Παργινέ, Μάνο Κοντολέων, Βασίλη Ρούβαλη,
Χρήστο Φασούλα, Γιώργο Γλυκοφρύδη, Εαρινή Συμφωνία, Μπάμπη, Ioeu, Ariel
Πατριάρχη, Κatoikidio, librofilo, Alef, Sergio, simon says, ανάσα ελπίδας, ange-ta, αθεόφοβο, pellegrina, pirgari, advocatus diaboli, so far, 2σΧ2, πιτσιρίκο, σπύρο σεραφείμ, industrialdaisies, lena manta, νίκο διακογιάννη, the therapist, anastassios, basileios, weaver, τάκη τσαντίλα, yiorgo και όσους μπορεί να μου διέφυγαν τώρα αλλά υπάρχουν στην καρδιά μου

για την αγάπη σας, τις ευχές σας, τα καλά σας λόγια, τα σχόλια και την συντροφιά που πάντα είχα και θα έχω ανάγκη.