Το γραψιμο ειναι η καλυτερη μορφη επικοινωνιας μετα τον ερωτα

σκεψεις, συνεντευξεις και κειμενα

Monday, October 24, 2011

Συνέντευξη στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ


Έντυπη Έκδοση Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 24 Οκτωβρίου 2011
«Ολοι είμαστε εν δυνάμει τέρατα»


Της ΕΛΕΝΑΣ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ


«Στην Ελλάδα δεν είναι εύκολο να ανεβούν σύγχρονα ελληνικά έργα. Γι' αυτό το ανεβάζω μόνη. Αυτό το έργο δεν μπορούσα να το αφήσω στο συρτάρι. Είναι καυτό, μιλάει για σήμερα και ήθελα πάση θυσία να το μοιραστώ».

Η Λεία Βιτάλη υποστηρίζει με πάθος τον «Ενατο γάμο», το νέο θεατρικό της έργο, που παρουσιάζεται στο «Αγγέλων Βήμα», έπειτα από μια σύντομη πρώτη παρουσίαση την περασμένη σεζόν.
Πρόκειται για ένα έργο βασισμένο στην «Επίσκεψη της γηραιάς κυρίας» του Ντίρενματ. Βλέπουμε δηλαδή την 60χρονη Κλάρα Τσαχανασιάν στο σήμερα. Η ηρωίδα που της προέκυψε (την ενσαρκώνει η Μαίρη Νάνου) είναι 115 ετών και είναι αυτοπροσώπως «το σύγχρονο τέρας» όπως μας εξήγησε. «Πρόκειται για μια αδίστακτη γυναίκα που έχει συγκεντρώσει όλη την εξουσία στα χέρια της. Ανεβοκατεβάζει κυβερνήσεις, εξαγοράζει τράπεζες, διαχειρίζεται τα πετρέλαια, αγοράζει χώρες, δολοφονεί τους εραστές της και ετοιμάζεται να παντρευτεί για ένατη φορά και μάλιστα με έναν νεκρό».
«Αν ήθελα να παρομοιάσω την ηρωίδα μου με ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, θα ήταν η Μέρκελ. Αυτή τη στιγμή η Γερμανία είναι αυτή που κινεί τα σπαγκάκια». Και φυσικά πρόκειται για γυναίκα. Είναι τελικά πιο σκληρές στις διαπραγματεύσεις τους; «Ναι, όταν χρησιμοποιούν ανδρικά πρότυπα στη συμπεριφορά τους προκειμένου να επιβιώσουν. Πιστεύω πως ο κόσμος θα αλλάξει όταν εμφανιστεί το πραγματικά γυναικείο πρόσωπο».
Πρόκειται για ένα έργο-γέννημα της κρίσης. Γράφτηκε πέρυσι ως μια μαύρη φάρσα που θα περιγράφει τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα. Σύμφωνα με τη συγγραφέα, η απληστία είναι η πηγή των σημερινών δεινών μας. «Οσο πιο πολλά έχεις τόσο πιο επιτυχημένος θεωρείσαι. Αυτό όμως ήταν φυσικό να γυρίσει μπούμερανγκ. Ο Ντίρενματ ήταν ιδιοφυής γράφοντας το αριστούργημά του το 1956, όταν για πρώτη φορά το χρήμα θεωρήθηκε Θεός».
Μέσα από την εξωφρενική ηρωίδα του έργου, η συγγραφέας μάς προσκαλεί να ανακαλύψουμε «τις υπόγειες διαδρομές που μας οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση», αλλά και να διαπιστώσουμε όλους τους μηχανισμούς της σύγχρονης εξουσίας. Σε κάποιο σημείο λέει: "Μπορούσα να το κάνω και το έκανα". Ανακάλυψα γράφοντάς το πως είμαστε εν δυνάμει όλοι τέρατα.
» Παρ' όλα αυτά ψάχνοντας στην ψυχή αυτού του τέρατος ανακάλυψα μια τρυφερότητα και μια τεράστια ανάγκη για αγάπη».
Δεν θεωρεί τον εαυτό της σκηνοθέτη. «Το τόλμησα όμως επειδή είχα στο μυαλό μου ένα συγκεκριμένο όραμα που ήθελα να δω να υλοποιείται στη σκηνή. Καμιά φορά από δημιουργό σε δημιουργό αλλοιώνεται. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως δεν εμπιστεύομαι τους σκηνοθέτες». Αγαπάει το θέατρο, γι' αυτό και γράφει σε ίδια συχνότητα με το μυθιστόρημα, ενώ συνηθίζει να είναι παρούσα στις πρόβες των έργων της. «Ο πλουραλισμός δεν κάνει κακό», σχολιάζει για την Αθήνα των 400 παραστάσεων. «Μέσα από αυτόν θα ξεπεταχτούν και νέα πράγματα. Το πρόβλημα στην Ελλάδα είναι σε σχέση με τον πληθυσμό της. Ποιος θα δει όλες αυτές τις παραστάσεις. Ισως τελικά οι καλλιτέχνες να είμαστε περισσότεροι από το κοινό μας».
* Αγγέλων Βήμα (Σατωβριάνδου 36, Ομόνοια, τηλ.: 210-5242211) Παρ. - Σαβ. - Κυρ. έως 20 Νοεμβρίου.

Monday, October 17, 2011

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ "ΕΝΑΤΟ ΓΑΜΟ"


                            
Ο Ένατος Γάμος ***
της Λείας Βιτάλη,
σε σκηνοθεσία της ίδιας.

Απολαυστική είναι στον γκρανγκινιόλ μονόλογο της πολυβραβευμένης Λείας Βιτάλη η βετεράνος ηθοποιός Μαίρη Νάνου, η οποία υποδύεται μια γυναίκα-προϊστορικό καπιταλιστικό τέρας λίγες ώρες πριν από την τελική πτώση.

"Κάνε οούζα μικρή μου χώρα!" Η Κλάρα Τσα-χανασιάν ξέρει σίγουρα πώς να διατάζει. Πάμπλουτη και υπέργηρη, αυτή η γυναίκα-ηγέτις κρατάει τις τύχες του κόσμου στα χέρια της. Ανεβοκατεβάζει τις κυβερνήσεις και τις τιμές του χρηματιστηρίου, εξαγοράζει την κοινή γνώμη, επενδύει το μαύρο χρήμα της σε αγαθοεργίες και καταστρέφει χώρες για την πλάκα της. Στην ηλικία των 115 ετών, αυτό το προϊστορικό τέρας του καπιταλισμού ετοιμάζεται για τον ένατο γάμο του, τραγουδώντας παθιάρικα το «Αmando mio». Μόνο που ο υποψήφιος γαμπρός είναι ήδη νεκρός, κατόπιν δικής της διαταγής, πριν από 55 χρόνια, προκειμένου να τον εκδικηθεί γιατί την είχε προδώσει. Ή μήπως εκείνη η εκτέλεση δεν έγινε τελικά ποτέ; Αν όλα αυτά κάτι σας θυμίζουν, είναι γιατί η Ελληνίδα βραβευμένη συγγραφέας έγραψε τον «Ένατο Γάμο» σαν έναν γκρανγκινιόλ, παραισθησιογόνο και λοξό μονόλογο με κεντρικό πρόσωπο την Κλάρα Τσαχανασιάν από το έργο «Η επίσκεψη της Γηραιάς Κυρίας» (1965) του Φρίντριχ Ντίρενματ. Κι αν ο Ελβετός συγγραφέας είχε φανταστεί την ηρωίδα του ως σύζευξη τριών μεγιστάνων των '50s (Τσαχάροφ-Ωνάσης-Γκιουλ-μπεκιάν, εξ ου και το «Τσαχανασιάν»), η Λεία Βιτάλη αντιμετωπίζει το ίδιο πρόσωπο σαν ένα συνονθύλευμα της Θάτσερ, του Μπους και της Μέρκελ. Διατηρώντας ανέπαφη την εκκεντρική θεατρικότητα του έργου του '65 και προωθώντας τον διδακτικό μύθο του σε μια εσχατολογική συνθήκη μαύρης φάρσας, η Βιτάλη δίνει με σουρεαλιστικό οίστρο τη συνέχεια της υπόθεσης, σαν σχόλιο για την πτώση του (υπαρκτού) καπιταλισμού και την αντικατάσταση του από ένα νέο και ακόμη πιο τερατώδη (υπερ)καπιταλισμό. Το έργο της είναι διασκεδαστικό και επίκαιρο, εύληπτο ακόμη και από τον θεατή που δεν έχει ακούσει ποτέ για την «Γηραιά Κυρία». Και όλα αυτά σε ένα σκηνικό-αναπα-ράσταση μαυσωλείου στο Κάπρι, το οποίο αναδίνει θεατρικότητα και επικυρώνει τη σουρεαλιστική διάσταση του έργου (καλλιτεχνική διεύθυνση: Ν.-Αύγ. Γκέσκερ, επιμέλεια σκηνικών/κοστουμιών: Ελ. Μανωλοπούλου, φωτισμοί: Αλ. Αναστασίου, βίντεο: Δ. Μεϊμάρογλου). θυμίζοντας την Γκλόρια Σουάνσον από τη σινεφίλ «Λεωφόρο της Δύσης», η Μαίρη Νάνου, ντυμένη με νυφικό τύπου Σανέλ και πέπλα Ντιορ, με το πρόσωπο ψιμυθιωμένο κι ένα βιζόν στο λαιμό, ερμηνεύει πειστικά την αλαζονική πτώση της Κλάρα Τσαχανασιάν και την ίδια στιγμή λιώνει από έρωτα, υποστηρίζοντας το ρόλο της, άλλοτε με γκροτέσκους και άλλοτε με δραματικούς όρους. Προς το τέλος, βέβαια, η ηθοποιός φορτίζει την ερμηνεία της με μελοδραματικό ζήλο, ίσως όμως εκεί την οδηγεί ο ίδιος ο μονόλογος, ο οποίος συ-στρέφεται -φλυαρώντας από ένα σημείο και ύστερα- γύρω από ένα ψυχαναλυτικής φύσεως ψευτο-δίλημμα: τι είναι τελικά η Κλάρα; Μια ανήθικη πόρνη του καπιταλισμού ή μια αθώα ερωτευμένη, την οποία η ζωή μεταμόρφωσε σταδιακά σε τέρας, έστω κι αν εκείνη απλώς ήθελε «κάποιον να την αγαπάει» (όπως η ίδια εξομολογείται στο τέλος); Όποια απάντηση κι αν δώσουμε, δεν έχει μεγάλη σημασία. Η Κλάρα Τσαχανασιάν, είτε εκείνη του Ντίρενματ είτε η τωρινή της Βιτάλη, θα είναι πάντα ένα τέλειο σύμβολο της σαθρής ηθικής της απληστίας, η οποία δεν χρειάζεται καμία αιτία ή άλλοθι για να υπάρξει.

Ιλειάνα Δημάδη, κριτικός
ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ (13.10.2011)


 -----------------------------------------------------------------------------------------------------     


«Στην πρώτη του παρουσίαση στην Ελλάδα το έργο του Ντίρενματ "Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας", δημιούργησε ένα μικρό σκάνδαλο. Θεωρήθηκε ως "ένα έργο ωμό και κυνικό" ….Μια προδομένη γυναίκα επιστρέφει ως ερινύα μετά από σαράντα χρόνια στον τόπο της για να καταστρέψει τον άπιστο εραστή της…Πληρώνει ένα δισεκατομμύριο δολάρια στους συμπατριώτες του για να τον σκοτώσουν και φεύγει για τη βίλα της στο Κάπρι, με το πτώμα του δολοφονημένου πρώην εραστή της μέσα σε ένα φέρετρο. Εδώ τελειώνει το έργο του Ντίρενματ, χωρίς άλλα σχόλια του συγγραφέα. Σαν μια απλή καταγραφή γεγονότων που θα μπορούσαν να είχαν συμβεί. Εξήντα χρόνια μετά, μια σημαντική Ελληνίδα συγγραφέας, η Λεία Βιτάλη, έρχεται να συνεχίσει την ιστορία από εκεί όπου την είχε αφήσει το Ντίρενματ, στο έργο της: "Ο ένατος γάμος".
        Πρόκειται για μια γόνιμη συνάντηση της "θερμής" Ελληνίδας συγγραφέως με τον κάπως "ψυχρό" Ελβετό, που μας δίνει ένα εντελώς καινούργιο, πρωτότυπο, ενδιαφέρον έργο πλουτίζοντας έτσι τη νεοελληνική δραματουργία. Η Βιτάλη "βλέπει" στην ηρωίδα του Ντίρενματ Κλαίρη Τσαχανασιάν, ολόκληρη τη δομή του μεταλλαγμένου καπιταλιστικού συστήματος …Βλέπει την προέλευση του "μαύρου χρήματος" που προκάλεσε την υπερσυσσώρευση κεφαλαίου και την κρίση … "Με όλα όσα συμβαίνουν σήμερα, με τους γιάπις που ανέβηκαν ξαφνικά όλες τις κοινωνικές βαθμίδες, πλουτίζοντας από τις κρυφές και φανερές ευκαιρίες του συστήματος, με τα "γκόλντεν μπόις" που παγίδευσαν και τους πιο υποψιασμένους στα γρανάζια των τραπεζικών "μολυσμένων" προϊόντων. Ένα πρόσωπο - πολλά πρόσωπα που έχουν στα χέρια τους την ύψιστη δύναμη μετατρέποντας σε φτωχούς όσους δεν ανήκουν στα δικά της τραστ"… Η απληστία και η διαφθορά κυριαρχούν … Νέα επιθυμία γίνεται η ακόρεστη ανάγκη…  Αντί για το απαγορευμένο επιθυμητικό: αμάρτησε ελεύθερα... καταλήξαμε στο εντεταλμένο, εξαναγκαστικό: αγόρασε ελεύθερα... Πληρώνουν αύριο τα παιδιά σου!
      Αυτή είναι η "Γηραιά κυρία", το σύγχρονο πρώην τέρας, η άλλοτε Ευρώπη που καταλήγει να φοβάται και να τρέμει, φάντασμα του εαυτού της, σαν ένα τρομαγμένο κοριτσάκι την ίδια τη σκιά της. Όπως καθαρότατα την είδε και την περιέγραψε η Λεία Βιτάλη με πολιτικοποιημένη σκέψη στο πιο πάνω έργο της, που συνεχίζει και ολοκληρώνει λειτουργικά την ιστορία του Ντίρενματ … Σε πολύ προσεγμένη, αρμόδια σκηνοθεσία της συγγραφέως, που ξέρει καλά το έργο της και πιάνει σωστά στους "αρμούς" του. Σε καλλιτεχνική διεύθυνση του Νικόλα - Αύγουστου Γκέσκερ, με ωραίους φωτισμούς του Αλέκου Αναστασίου και άρτια βίντεο της Δέσποινας Μεϊμάρογλου, και με μια πολύ καλή πρωταγωνίστρια. Η ικανή Μαίρη Νάνου ως "Κλαίρη Τσαχανασιάν" δίνει τον σφυγμό και όλες τις αποχρώσεις του "τέρατος", διατηρώντας την ίδια στιγμή το ανθρώπινο "προφίλ" του…Μια παράσταση αξιόλογη, ενός έργου επίκαιρου που πρέπει να προσεχθεί.»

Λέανδρος Πολενάκης, κριτικός, Εφημερίδα Αυγή   
                                 http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=608247

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    «Σε μεταμοντέρνα επιχείρηση συνέχισης της Επιστροφής της γηραιάς κυρίας του Φρήντριχ Ντύρρενματ εξελίχθηκε η συγγραφή ενός δραστικού γυναικείου μονολόγου από την φερέλπιδα σύγχρονη ελληνίδα θεατρική συγγραφέα Λεία Βιτάλη ... Aπόλαυσα μια μαύρη φάρσα, όπου 54 χρόνια μετά η γηραιά κυρία καταφεύγει σε ένα μαυσωλείο στο Κάπρι με το φέρετρο του πρώτου βιαστή-εραστή της. Και μονολογεί ασύλληπτα για το χρήμα, την εξουσία και την αγάπη. Αυτό το «τέρας», όπως αυτοαποκαλείται, ζητάει με τα χρήματα να εξαγοράσει την ανθρωπότητα ολόκληρη… Βεβαίως η τραγική «καταστροφή» παραφυλάει… Τελικά, η συγγραφέας με σπουδές ψυχολογίας Λεία Βιτάλη βάζει την πληγωμένη αντι-ηρωίδα της να μετατρέπεται σε χιονάτη, σε ένα μαρασμένο και μαραμένο κοριτσάκι που το μόνο που θέλει είναι να την αγαπούν ΌΛΟΙ οι άνθρωποι ...
     Ιδιοφυές το σκηνικό, τα κοστούμια και τα requisites που σχεδίασε η Ελένη Μανωλοπούλου. Φωτισμένα από τον Αλέκο Αναστασίου μακραίνουν τη μικρή σκηνή δίνοντάς της συμπαντικές διαστάσεις …     «Σε μεταμοντέρνα επιχείρηση συνέχισης της Επιστροφής της γηραιάς κυρίας του Φρήντριχ Ντύρρενματ εξελίχθηκε η συγγραφή ενός δραστικού γυναικείου μονολόγου από την φερέλπιδα σύγχρονη ελληνίδα θεατρική συγγραφέα Λεία Βιτάλη ...
Aπόλαυσα μια μαύρη φάρσα, όπου 54 χρόνια μετά η γηραιά κυρία καταφεύγει σε ένα μαυσωλείο στο Κάπρι με το φέρετρο του πρώτου βιαστή-εραστή της. Και μονολογεί ασύλληπτα για το χρήμα, την εξουσία και την αγάπη. Αυτό το «τέρας», όπως αυτοαποκαλείται, ζητάει με τα χρήματα να εξαγοράσει την ανθρωπότητα ολόκληρη… Βεβαίως η τραγική «καταστροφή» παραφυλάει… Τελικά, η συγγραφέας με σπουδές ψυχολογίας Λεία Βιτάλη βάζει την πληγωμένη αντι-ηρωίδα της να μετατρέπεται σε χιονάτη, σε ένα μαρασμένο και μαραμένο κοριτσάκι που το μόνο που θέλει είναι να την αγαπούν ΌΛΟΙ οι άνθρωποι ...
αγνά και τρυφερά ΜΕ το σώμα της ζωντανό κι εν εγγρηγόρσει. Αυτή η διάσταση απομακρύνει το πρόσωπο από ρομαντικά ή χριστιανικά ανθρωπιστικά μοτίβα και το αναγάγει σε βαθιά τραγικό. Ο άνθρωπος είναι συνολική ύπαρξη και δεν μπορεί να γαληνέψει η ψυχή του παρά μόνο μέσα από την υγιή ικανοποίηση των σωματικών του αναγκών και ορέξεων. Οποιοσδήποτε ακρωτηριασμός είναι θανατηφόρος για την ακεραιότητα της ψυχής. «Νους υγιής εν σώματι υγιεί». Ο ιερωμένος πελάτης της πόρνης τη δέρνει αλύπητα πληρώνοντας κάθε βουρδουλιά με τα λεφτά που σούφρωσε από το παγκάρι … Το έργο κινείται πιο κοντά στον παγανισμό παρά στον χριστιανισμό. Η αφήγηση της γηραιάς πόρνης θυμίζει τις ανάλογες αφηγήσεις από την ταινία Σαλό-120 μέρες στα Σόδομα του Πιερ-Πάολο Παζολίνι. Έχει επίσης δραματουργικά στοιχεία από τους Νταντάδες του Γιώργου Σκούρτη, ενώ επαναλαμβάνει εξελιγμένα όλα τα μοτίβα τής μέχρι σήμερα δραματουργίας της Λείας Βιτάλη … Εκπληκτικά λιτό και καίριο το video-art που δημιούργησε η Δέσποινα Μεϊμάρογλου.
     Μια παράσταση που αξίζει να δει κανείς για την πρωτοτυπία και την  ενδιαφέρουσα σκηνοθεσία της. Έτσι, για να μη γκρινιάζουμε ότι δεν υπάρχουν σύγχρονοι έλληνες θεατρικοί συγγραφείς. Υπάρχουν λίγοι και καλοί. Ή πολλοί, που δεν βρήκαν ακόμα το δρόμο τους για τα φώτα της ράμπας. Ας σπεύσουμε όλοι μαζί να τους ανακαλύψουμε και να τους βοηθήσουμε. Όταν ο Ευριπίδης έγραφε μόνος του τα έργα στη σπηλιά της Σαλαμίνας δεν φανταζόταν ποτέ ότι αιώνες μετά θα παίζονταν σε όλα τα θέατρα του κόσμου, δοξάζοντας την Αθήνα και τον πολιτισμό της. Αγκαλιάστε τους ζώντες συγγραφείς. Οι νεκροί δεν σας χρειάζονται. Έχουν αποσυρθεί στη Νήσο των Μακάρων, ευδαίμονες…»
                              
Κωνσταντίνος Μπούρας, κριτικός, θεατρολόγος, diavasame.gr
                  http://www.diavasame.gr/news.cfm?itemID=299


------------------------------------------------------------------------------------------------------


Η Λεία Βιτάλη είναι από τους πιο χαρισματικούς συγγραφείς αυτού του τόπου.
Δεν είναι μόνο συγγραφέας. Είναι μια μάγισσα του λόγου. Μια νεράιδα των λέξεων. Πώς τις μαγεύει! Πώς τις μαυλίζει!
Κι οι λέξεις υποτάσσονται στο αίσθημα και στο συναίσθημά της.
Απόψε έζησα μιαν ιερή στιγμή! Μιαν από κείνες τις στιγμές που λες «Γεννήθηκα για να τη ζήσω!»
 Η Βιτάλη έγραψε και σκηνοθέτησε τον «Ένατο Γάμο», ένα θεατρικό έργο που βασίζεται στο έργο «Η επιστροφή της γηραιάς κυρίας» του Ντύρενματ. Ένα έργο που διαλέγεται με το παλαιότερο, αλλά και που το προχωράει…
 Η Βιτάλη ανατέμνει την ανθρώπινη μη-ύπαρξη του αιώνα μας. Απογυμνώνει τη γύμνια μας. Ντύνει με λόγο τη γυμνότητά μας…
 Το έργο είναι μια ισορροπία πάνω σε μια γραμμή χωρίς αρχή και δίχως τέλος. Είναι μια απεγνωσμένη προσπάθεια –γιατί μόνο τέτοια μπορεί να είναι–  να μιλήσει κανείς για τον καιρό μας. Για τον αιώνα. Για το νυν και το αεί! Η πρωταγωνίστρια, «Η γηραιά κυρία» του Ντύρενματ, που εξακολουθεί να ζει, είναι η συμπύκνωση όλων όσων ζούμε, επιθυμούμε, ευχόμαστε, μισούμε…
 Η Βιτάλη στήνει έναν έξοχο καμβά από βελονιές (μια στο έγο του Ντύρενματ, δηλαδή στο παρελθόν, μια στον καιρό μας, στο απόλυτο παρόν) που όλες μαζί συνθέτουν ένα συμπυκνωμένο σήμερα!
Η ερμηνεία της Μαίρης Νάνου ήταν υποδειγματική για τη λιτότητα και την ακρίβειά της!
Είναι κρίμα που η αποψινή παράσταση στο θέατρο Θεμέλιο ήταν η τελευταία για φέτος!
Ευτυχώς όμως το έργο θα επαναληφθεί και την επόμενη θεατρική περίοδο!
Γρηγορείτε!...

Γιάννης Ευθυμιάδης φιλόλογος ποιητής

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Είδαμε τον «Ένατο Γάμο» απόψε στο θέατρο «Αγγέλων βήμα». Θα μπορούσε να ονομαστεί «Play Dürrenmatt», κατά το «Play Strindberg» του Άρθουρ Σνίτσλερ. Με τη βασική διαφορά ότι ο Σνίτσλερ συνομιλεί με όλο το έργο του Στρίντμπεργκ, ενώ η Λεία Βιτάλη μόνο με την «Επίσκεψη της γηραιάς κυρίας» του Friedrich Dürrenmatt. Συγκεκριμένα η Βιτάλη συνεχίζει το έργο εκεί που το αφήνει ο Ντύρενματ. Η γηραιά κυρία, υπεραιωνόβια, συνομιλεί με το πτώμα του Άλφρεντ που βρίσκεται μέσα σε ένα φέρετρο. Η πληγωμένη κοπέλα (ο Άλφρεντ την γκάστρωσε και την παράτησε) που έχει γίνει αλαζονική δισεκατομμυριούχα, αποκαλύπτεται όχι συγχρονικά, όπως στο έργο του Ντύρενματ, όπου απαιτεί το θάνατο του Άλφρεντ με αντάλλαγμα τα εκατομμύριά της που θα σώσουν την πόλη, αλλά με τις αναμνήσεις της. Όποιος αγνοεί το έργο του Ντύρενματ θεωρεί την ηρωίδα ως τυπική ηρωίδα του Στρίνμπεργκ ο οποίος, πληγωμένος από τις γυναίκες, ξερνάει τη χολή του πάνω στις ηρωίδες του. Στο τέλος αποκαλύπτεται η τραγική της διάσταση (σκηνοθετικά με τα φώτα να χαμηλώνουν), και βέβαια με την τελική ατάκα του έργου: «Εγώ το μόνο που ήθελα ήταν να με αγαπούν».
Η Βιτάλη παραλαμβάνει το γκροτέσκο της ιστορίας του Ντύρενματ και το προωθεί περισσότερο: Η γηραιά κυρία κάνει τις ετοιμασίες για να παντρευτεί το πτώμα του βρίσκεται στο φέρετρο, ενώ δίνει παράλληλα οδηγίες σε έναν υπάλληλό της για το πώς να χειριστεί τις μετοχές της στο χρηματιστήριο. Τον βρίζει πατόκορφα για τις αδέξιες ενέργειές του. Στο τέλος αποκαλύπτεται ότι ο Άλφρεντ είναι ζωντανός, της έπαιξε κάποιο κόλπο με το χρηματιστήριο, και μέσα από το φέρετρο, που το ανοίγει επί τέλους, προβάλει η ουρά μιας τίγρης ή κάτι τέτοιο, δεν θυμάμαι. Έτσι μειώνεται τόσο το γκροτέσκο του Ντύρενματ (τελικά τη γηραιά κυρία την κοροϊδεύουν για να της πάρουν τα λεφτά, τον Άλφρεντ δεν τον σκοτώνουν), όσο και το δικό της, με την προετοιμασία ενός γάμου με ένα πτώμα το οποίο στην πραγματικότητα είναι ανύπαρκτο. Στο σημείο του έργου που η γηραιά κυρία ανακαλύπτει ότι την κορόιδεψαν, ότι ο γάμος δεν μπορεί να γίνει γιατί δεν υπάρχει πτώμα, ακούγεται παρωδιακά η μουσική του Πουτσίνι από την Μαντάμ Μπατερφλάι, μιας άλλης απατημένης και εγκαταλειμμένης γυναίκας.
Ένα μονοπρόσωπο έργο δεν είναι ακριβώς όπως μια συναυλία με έργα πιάνου. Το έργο πρέπει να είναι άρτιο, και ο ηθοποιός με εξαιρετικές ικανότητες, για να διατηρηθεί αδιάπτωτο το ενδιαφέρον του θεατή. Η Λία Βιτάλη μας έδωσε ένα τέτοιο έργο, και η Μαίρη Νάνου είναι μια τέτοια ηθοποιός.

Μπάμπης Δερμιτζάκης φιλόλογος
http://hdermi.blogspot.com/2011/10/blog-post_3883.html?spref=fb












Monday, February 28, 2011

"Ο ΕΝΑΤΟΣ ΓΑΜΟΣ" στο ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ

Συνέντευξη: Λεία Βιτάλη 15/2/2011
από τη Μαρία Κρύου 

«Όταν η φρεσκάδα συνδυάζεται με την ωριμότητα, σπάει κόκαλα»

Η Λεία Βιτάλη είναι μία από τις αειθαλείς γυναικείες φωνές του σύγχρονου ελληνικού θεάτρου. Με αφορμή το νέο της έργο «Ένατος Γάμος», που οι αναγνώστες του «α» θα δουν αυτή την εβδομάδα σε avant premiere μίλησε στη Μαρία Κρύου για τη ζωή, το θέατρο και την περίεργη εποχή μας.


- Στο νέο σας έργο για ένα πρόσωπο με τίτλο «Ένατος Γάμος» πρωταγωνιστεί η Κλάρα Τσαχανασιάν, η ηρωίδα του Φρίντριχ Ντίρενματ στην «Επίσκεψη της Γηραιάς Κυρίας». Τι είναι αυτό που σας τράβηξε στην προσωπικότητα αυτής της γυναίκας;
«Έχω διαβάσει εδώ και πάρα πολλά χρόνια το έργο του Ντίρενματ και πάντα είχα στο μυαλό μου την Κλάρα ως μια αδυσώπητη γυναίκα, η οποία για εμένα –στην εποχή μας– θα μπορούσε να ταυτιστεί με τη Θάτσερ, τον Μπους και τη Μέρκελ. Έχω φέρει την Κλάρα στο σήμερα, εξετάζοντας τη μορφή που παίρνει το «τέρας» της εξουσίας, και της έχω δώσει μιαν άλλη διάσταση, κάνοντας μια μείξη από τα τρία πρόσωπα που προανέφερα. Συγχρόνως προσπάθησα να εξετάσω τα αίτια της δημιουργίας αυτού του «τέρατος», τα ψυχολογικά και τα κοινωνιολογικά. Κάθε εποχή δημιουργεί το τέρας για τους δικούς της λόγους. Ο Ντίρενματ δημιούργησε ένα «τέρας» όταν τελείωσε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, όταν οι άνθρωποι προσπαθούσαν να κλείσουν τις πληγές τους. Η «Επίσκεψη της Γηραιάς Κυρίας» μας δείχνει τον εξευτελισμό του ανθρώπου για το χρήμα. Σήμερα που δεν υπάρχει αυτό – ή μάλλον το ξέρουμε πια κι έχουμε προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα. Ο κόσμος έχει χρήματα και το «τέρας» άλλαξε όψη, κρύβεται πίσω από τράπεζες που διαλύουν τις χώρες ως μια άλλη κρυφή δύναμη».
- Θα δούμε και μιαν άλλη, πιο ανθρώπινη διάσταση της Κλάρα;
«Μπόρεσα να δω βαθιά μέσα της και ανακάλυψα έναν πυρήνα Χιονάτης. Ανακάλυψα ότι ένα «τέρας» μπορεί να έχει ανάγκη από αγάπη που αν την είχε εισπράξει, πιθανώς δεν θα ήταν «τέρας». Ανακάλυψα, όμως, και μια μεγάλη αλήθεια: αν κοιτάζαμε λίγο προς τον συνάνθρωπό μας, για να καταλάβουμε την ανάγκη του, χωρίς να μας νοιάζει πώς θα γεμίσουμε την τσέπη μας, τότε ο κόσμος θα μπορούσε να είναι διαφορετικός».
- Πιστεύετε πως οι «κακοί» άνθρωποι γεννιούνται ή διαμορφώνονται;
«Ο άνθρωπος κινείται πρώτα απ’ όλα από ένα ένστικτο επιβίωσης που τον οδηγεί να αρπάζει πράγματα προκειμένου να επιβιώσει. Ο πολιτισμός είναι αυτός που θα τον διδάξει την προσέγγιση του άλλου. Πάντα υπήρχαν πόλεμοι, αρπακτικά όρνεα, υπήρχε η εξουσία που καταδυναστεύει τους πάντες. Αυτό, όμως, που ζούμε τώρα είναι το χειρότερο: η απληστία και η διαφθορά έχουν γίνει αποδεκτές από τον σύγχρονο άνθρωπο».
- Υπάρχει τρόπος να αλλάξει αυτή η νοοτροπία και τι μπορεί να δώσει η τέχνη σε αυτήν τη δύσκολη φάση που ζούμε;
«Εδώ που έχουν φτάσει τα πράγματα, μπροστά στον γκρεμό, για να γίνει μια ανατροπή, πρέπει να αφουγκραστούμε την ανάγκη του άλλου. Η τέχνη, πάντως, δεν μπορεί να αναλάβει το ρόλο του σωτήρα της ανθρωπότητας, ούτε μπορεί να δώσει απαντήσεις. Μπορεί να προβληματίσει και να ξυπνήσει τον άνθρωπο από το λήθαργο. Να ανοίξει το πηγάδι και να σε βάλει να κοιτάξεις μέσα: να σου τραβήξει το μαύρο πανί του καθρέφτη και να σε βάλει να κοιτάξεις τον εαυτό σου. Δείχνει ένα δρόμο για να συνειδητοποιήσεις την πραγματικότητα και να προβληματιστείς γι’ αυτήν. Από κει και πέρα, ο καθένας κάνει ό,τι μπορεί για τον εαυτό του και τους άλλους. Πιστεύω ότι όταν τα πράγματα έχουν φτάσει στο έσχατο σημείο του ευτελισμού, πάντα γίνεται μια ανατροπή. Μετά την ευημερία έρχεται η ύφεση και ακολουθεί η ανατροπή.»
- Μέσα από τα έργα σας εκφράζεται μια ανθρωποκεντρική, κοινωνική και πολιτική οπτική.
«Με ενδιαφέρει πάρα πολύ η ψυχολογία των χαρακτήρων, αλλά δεν μπορεί να λειτουργήσει το άτομο μόνο του. Επηρεάζεται από τον κοινωνικό περίγυρο και η κοινωνία έχει πολύ μεγάλη σχέση με την πολιτική. Τα έργα μου, χωρίς να είναι επικαιρικά με την αυστηρή έννοια, είναι απόλυτα σύγχρονα. Εξακολουθώ να βρίσκομαι στον παλμό των γεγονότων και να προσπαθώ να τα καταγράψω με τη δική μου κριτική ματιά.»
- Είναι η πρώτη φορά του σκηνοθετείτε;
«Έχω κάνει άλλες τρεις σκηνοθεσίες στο θέατρο, ωστόσο δεν θεωρώ τον εαυτό μου σκηνοθέτη, δηλαδή δεν θα έπαιρνα ποτέ ένα έργο άλλου συγγραφέα για να το σκηνοθετήσω. Πιστεύω ότι ο συγγραφέας μπορεί να διδάξει τους ρόλους που έχει γράψει. Συνεργάζομαι με μια πάρα πολύ καλή ηθοποιό, με πολύ μεγάλη ευαισθησία και ικανότητες, τη Μαίρη Νάνου, με την οποία έχουμε ξανασυνεργαστεί στο παρελθόν σε ένα έργο μου που έχει μεταφερθεί στην τηλεόραση, το «Άννα Χ». Ο ρόλος της Κλάρα στον «Ένατο Γάμο» εμπεριέχει ουσιαστικά τρεις ρόλους – της γυναίκας που καταδυναστεύει τον κόσμο, της επιχειρηματία η οποία ζει στο σήμερα και συγχρόνως μιας τρυφερής ρομαντικής ύπαρξης που θέλει να παντρευτεί τον άντρα που είχε αγαπήσει στα νιάτα της. Αυτός είναι ο ένατος γάμος που ετοιμάζει.»
- Θα λέγατε πως τα έργα σας αφορούν κυρίως τις γυναίκες;
«Δεν πιστεύω ότι υπάρχουν έργα για γυναίκες ή άντρες, όπως δεν πιστεύω ότι υπάρχει γυναικεία ή αντρική γραφή. Η καλή γραφή είναι μία. Έχω δει άντρες να κλαίνε στο «Addio del Passato», που μιλούσε για μια γυναίκα και τη σχέση με τη μητέρα της.»
- Σας έχω δει πολλές φορές να παρακολουθείτε παραστάσεις…
«Πηγαίνω στο θέατρο και κυνηγώ περισσότερο τις νέες ομάδες, γιατί με ενδιαφέρει να δω τι είναι αυτό το καινούργιο που πάλλεται. Δεν πιστεύω, ωστόσο, στις ταμπέλες της ηλικίας, γιατί μπορεί να είσαι σκουριασμένος στα δεκαοκτώ και να λάμπει το μυαλό σου στα ογδόντα. Πιστεύω στα νέα παιδιά, αλλά επειδή το μυαλό δεν έχει ηλικία, μπορεί να δω παραστάσεις και με μεγαλύτερους ανθρώπους που έχουν φρεσκάδα. Όταν η φρεσκάδα συνδυάζεται με την ωριμότητα, σπάει κόκαλα».
- Ποια είναι η τάση που παρατηρείτε στο σημερινό θέατρο;
«Βλέπω να κυριαρχεί η τάση προς το θέαμα. Δεν μπορούμε, όμως, να μείνουμε μόνο σε αυτές τις νέες μεθόδους και τεχνικές θεάτρου που τοποθετούν σε δεύτερη μοίρα το κείμενο. Αν το θέατρο καταλήξει να είναι θέαμα, τότε παύει να λειτουργεί με τρόπο ουσιαστικό. Αυτήν τη στιγμή είναι το μόνο πράγμα που έχει απομείνει και μπορεί να ενεργοποιήσει το μυαλό μας, γιατί είναι κάτι ζωντανό. Αν καταργήσουμε το λόγο κατά ένα πολύ μεγάλο ποσοστό και τον αντικαταστήσουμε με το θέαμα, τότε το θέατρο γίνεται ανώδυνο».

Wednesday, October 13, 2010

Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

Ο Πολιτισμός προέρχεται από τη λέξη Πολίτης. Πολιτισμός είναι όλες οι κοινές εμπειρίες που έχουν οι πολίτες ενός τόπου. Αυτές οι κοινές εμπειρίες στον τομέα της παιδείας, των τεχνών, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των εθίμων και των ηθών, τους ενώνει και τους δημιουργεί την ασφάλεια που είναι απαραίτητη για να ζουν από κοινού και να μπορούν να δημιουργούν σχέσεις που να διέπονται από εμπιστοσύνη. Αν σε έναν τόπο δεν συμβαίνουν κοινά πράγματα μεταξύ των πολιτών δεν μπορούν ν’ αναπτυχθούν σχέσεις εμπιστοσύνης και επομένως δεν μπορεί να υπάρξει καλή ζωή. Στα μέρη που ο κόσμος δεν συγχρωτίζεται μεταξύ τους σε κοινές εκδηλώσεις οι πολίτες αποξενώνονται. Αυτό πρέπει να ξεκινάει από τις πολύ μικρές ηλικίες, όπου τα παιδιά καλούνται να κάνουν μαζί κοινά πράγματα.
Η Ραφήνα μοιάζει ένας τόπος διερχομένων. Στην πόλη οι κάτοικοι δεν έχουν την ευκαιρία να κάνουν κοινά πράγματα και να νιώσουν ότι αυτός είναι ο τόπος τους. Αυτά τα κοινά πράγματα που μπορεί να είναι οι τέχνες, ο πολιτισμός, η παιδεία και η ψυχαγωγία θα τους ενώσουν και θα τους κάνουν να αποκτήσουν μια συλλογική συνείδηση που θα συμβάλει στην εξέλιξη του τόπου. Και αυτό θα είναι όφελος για όλους. Στις μικρές τοπικές κοινωνίες, πέραν του κέντρου της πρωτεύουσας, αυτό είναι απαραίτητο ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που έχει μετακομίσει πολύς νέος κόσμος και επομένως δεν υπάρχει ο συνδετικός ιστός των οικογενειακών σχέσεων και της μακρόχρονης τριβής μεταξύ των μελών του ίδιου τόπου. Σ’ αυτό το σημείο μπορεί να βοηθήσει η τοπική αρχή ώστε να δοθούν τα κίνητρα για ανάπτυξη τέτοιων πολιτιστικών κέντρων ή κέντρων ψυχαγωγίας όπου τα άτομα να μπορούν να συγχρωτίζονται, να γνωρίζονται και να απολαμβάνουν κοινές εμπειρίες που θα τους δημιουργήσουν τη διάθεση για περαιτέρω ανάπτυξη της πόλης τους. Το Θέατρο, ο Κινηματογράφος, οι Συναυλίες, η Βιβλιοθήκη, το Μουσείο, ο Αθλητισμός σε κάθε ηλικία, είναι μερικές από τις εκδηλώσεις που χρειάζονται για την ενίσχυση της τοπικής κοινωνίας στον τομέα του Πολιτισμού, παράλληλα φυσικά με όλα τα άλλα μεγάλα θέματα που βοηθούν στην καλύτερη ποιότητα της ζωής μας.

Λεία Βιτάλη
Συγγραφέας

Τα τελευταία της βιβλία είναι: Το μυθιστόρημα «Ιερή Παγίδα» από τις εκδόσεις Πατάκης και οι 2 τόμοι με τα «Άπαντα Θεατρικά» της από τις εκδόσεις Αιγόκερως, που περιλαμβάνουν και τα βραβευμένα παιγμένα και άπαιχτα θεατρικά της έργα.

Tuesday, June 15, 2010

ΜΠΟΡΕΙ Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΝΑ ΜΑΣ ΣΩΣΕΙ ;



Με αφορμή όλα αυτά που συμβαίνουν στη χώρα σε σχέση με τον πολιτισμό, τις μειώσεις χορηγιών προς ορισμένα Κέντρα, τις επιχορηγήσεις και τις διαμαρτυρίες πολλών θεατρανθρώπων και άλλων, έκανα ορισμένες σκέψεις σχετικά με τον πολιτισμό που ίσως τις έχει κάνει και ο καθένας μας κατ’ ιδίαν. Πριν ξεκινήσω τις σκέψεις μου θα ήθελα να διευκρινίσω ότι δεν έχω κάνει πρόσφατα καμία πρόταση για κινηματογραφική ταινία, δεν έχω στείλει θεατρικό έργο μου στο Εθνικό και δεν έχω βγάλει τελευταία κάποιο λογοτεχνικό βιβλίο. Αυτές οι διευκρινίσεις ίσως είναι αναγκαίες για να μη θεωρηθούν οι απόψεις μου προσωπική γκρίνια.
Στη σημερινή εποχή της κρίσης και των απρόβλεπτων εξελίξεων ο πολιτισμός θα μπορούσε να μας βοηθήσει. Θα μπορούσε να βοηθήσει σαν εσωτερική κατανάλωση και δικαίωμα όλων των πολιτών στη δημιουργία αλλά και στην απόλαυση των πολιτιστικών προϊόντων. Θα μπορούσε να βοηθήσει όμως και σε μεγάλο βαθμό στην ενίσχυση της εικόνας της χώρας μας στο εξωτερικό. Το διπλό αυτό όφελος μπορεί να μην αναχαίτιζε την υπάρχουσα κρίση αλλά σίγουρα θα μείωνε σε προσωπικό επίπεδο τη βαριά ατμόσφαιρα και σε διεθνές τη μιζέρια της εμφάνισής μας.
Ανέκαθεν από τους πολιτικούς και τους υπεύθυνους στις προεκλογικές εκστρατείες τους ακούγονταν μεγαλεπίβολα σχέδια για τον πολιτισμό. Που αμέσως μετά ματαιώνονταν από άλλές προτεραιότητες και δεινά. Ωστόσο ο πολιτισμός παραμένει πρωταρχικό αίτημα για την εικόνα μιας χώρας. Για τη θετική προσέλκυση της προσοχής του παγκόσμιου κοινού και τον σεβασμό του. Ο πολιτισμός απαιτεί μακρόπνοο σχεδιασμό και δεν μπορούμε να αρκεστούμε πλέον στα αρχαία μνημεία μας και στα Μουσεία μας. Παρόλο που είναι σημαντικά και αποδεκτά από την παγκόσμια κοινότητα, είναι πλέον σε όλους μας γνωστό ότι διαχωρίζουν εμάς τους νεότερους Έλληνες από τους αρχαίους προγόνους μας στη συνείδηση της παγκόσμιας κοινωνίας. Αυτό σε συνδυασμό με τη σημερινή πραγματικότητα της «διαφθοράς» και της «κρίσης» μας τοποθετεί στον πάτο της εκτίμησης του παγκόσμιου κοινού. Τώρα περισσότερο από ποτέ χρειάζεται μια ισχυρή πολιτιστική πολιτική. Που θα αναχαιτίσει την πελατειακή σχέση μέσα στους κόλπους των ανθρώπων που ασχολούνται με τον πολιτισμό και παράγουν πολιτιστικό έργο. Που θα τονώσει αυτούς τους ανθρώπους να υπερβούν την κακομοιριά της εσωστρέφειας και θα αναδείξουν τα ταλέντα τους. Που θα οδηγηθούν να κατακτήσουν το παγκόσμιο κοινό και να καταφέρουν την αποδοχή της ελληνικής πνευματικότητας.
Δεν θα γκρινιάξω για την έλλειψη ουσιαστικών επιχορηγήσεων -σε καιρό κρίσης βρισκόμαστε άλλωστε και είναι εν γνώσει μας. Δεν θα μιλήσω για τα βιβλία μας που δεν προωθούνται προς μετάφραση στο εξωτερικό. Ούτε για τα Ελληνικά θεατρικά έργα που θα μπορούσαν άνετα να σταθούν στις παγκόσμιες σκηνές με επιτυχία και δεν έχει κανείς ενδιαφερθεί για την προώθησή τους. Θα μιλήσω κυρίως για την απαξίωση των Ελληνικών πολιτιστικών προϊόντων σ’ αυτούς τους τομείς. Γιατί η απαξίωση αλλά και η αδιαφορία είναι το συστηματικό εργαλείο για το πνίξιμο κάθε καλλιτεχνήματος. Έχουμε δει Ελληνικά κινηματογραφικά έργα να βραβεύονται στο εξωτερικό και να έχουν απορριφθεί στη χώρα μας. Έχουμε δει το Εθνικό και Κρατικό Θέατρο να απαξιώνει στην ουσία εδώ και χρόνια τα Ελληνικά έργα μη εντάσσοντάς τα στον προγραμματισμό τους προσπαθώντας να ονομάσει θεατρικά έργα άλλου είδους προσπάθειες. Έχουμε δει οργανισμούς με σκοπό την προώθηση της Ελληνικής λογοτεχνίας να διολισθαίνουν σε κακομοιριές και σε ελλειμματικά έργα. Και έχουμε όλοι αντιληφθεί τις σχέσεις που κρύβονται πίσω από τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας και το παρασκηνιακό σκεπτικό των απονομών τους. Θα μου επιτρέψετε να πω ότι σε όλες αυτές τις παραπάνω περιπτώσεις το θέμα ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ. Το θέμα αφορά τις νοοτροπίες που αναπαράγονται χρόνια τώρα μέσα στους κόλπους του πολιτισμού. Όπου οι εκάστοτε κυβερνήσεις πετάνε ένα κόκαλο για να γλείφουν όσοι φωνάζουν πιο πολύ, όσοι έχουν «δόντι» και όσοι εξυπηρετούν τις «σωστές» επιλογές. Και η ιστορία συνεχίζεται με τους ημέτερους και τις παρέες. Τι κερδίζει η χώρα μ’ αυτόν τον τρόπο; Κερδίζει αυτό που τη διαλύει. Μηχανορραφίες, αντιδικίες, αρμοδιολειχίες. Κι αν πεις χέστηκα για τη χώρα βρε αδερφέ, τότε ας αναρωτηθούμε τι κερδίζει το άτομο. Εμείς, εσείς, εγώ αυτός κι αυτή. Ένας μπελάς λιγότερος. Δεν έχουμε σύγχρονο πολιτισμό.
Έχουμε ταλαντούχους ανθρώπους! Αυτό είναι αποδεδειγμένο. Με ελάχιστα χρήματα θα μπορούσαν να αναδείξουν έργο. Κι αυτό να ταξιδέψει σ’ όλο τον κόσμο. Ίσως τώρα να το έχουμε πιο πολύ ανάγκη από ποτέ. Πώς να το ονομάσω; Ίσως διπλωματική πολιτιστική πολιτική. Και θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί όχι με χρήματα της πολιτείας -αφού δεν υπάρχουν- αλλά με ιδιωτικά χρήματα. Το ερώτημα που αναβλύζει σ’ αυτήν την περίπτωση είναι ένα και καυτό. Ποιοι και γιατί θα δεχτούν να χρηματοδοτήσουν πολιτιστικές δραστηριότητες που η ίδια η πολιτεία απαξιώνει; Πώς θα διαχωρίσουν το συμβατικό από το καινούριο; Με τι παιδεία; Με τι σθένος για αντίσταση στο ρεύμα; Φυσικά και υπάρχουν καλλιεργημένοι άνθρωποι στη χώρα που όλα θα μπορούσαν να τα βάλουν σε τάξη, αν δεν υπήρχε η γαμημένη νοοτροπία της αρπαχτής, της παρέας και του φόβου για τον καλύτερο.
Να γιατί η Ελλάδα τρώει συνέχεια τα καλύτερα παιδιά της.
Αλλά έστω και θεωρητικά μιλώντας θα άξιζε πραγματικά τον κόπο μια ιδέα υστερόβουλης αγάπης προς τον πολιτισμό. Θα λειτουργούσε σαν το πιο ισχυρό όπλο μας και θα δημιουργούσε καλύτερους όρους για την κατανόηση και τη θετική αντιμετώπιση της χώρας από τη διεθνή κοινότητα. Αλλά και στο εσωτερικό της χώρας ίσως θα σήμαινε ανάκαμψη του πεσμένου ηθικού.  

Thursday, May 13, 2010

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΙΝΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ

Είμαστε ρομαντικοί! Μεγαλώσαμε με κάτι ρόδινα όνειρα ότι μπορεί η εξουσία μιας χώρας να αποτελίται από τον ... μπαμπά μας και τη... μαμά μας. Αυτό δεν είναι κάτι που δεν μπορεί να συμβεί, ιδιαίτερα στη χώρα μας όπου υπάρχουν οι λεγόμενες πολιτικές δυναστείες. Αλλά όπως καταλαβαίνετε δεν εννοώ αυτό. Υπάρχουν μερικοί από μας που ακόμη -σαν αιθεροβάμωνες που είμαστε- περιμένουμε από την εξουσία -την όποια εξουσία- να μας φροντίσει, να μας αγαπήσει, να μας δικαιώσει αλλά και να μας μαλλώσει, αν είμαστε κακά παιδιά. Αλλά πάντα για το καλό μας. Έτσι μας μεγάλωσαν και μας γαλούχησαν μερικούς από μας. Και ξαφνικά μια ωραία ημέρα ξυπνάμε από το όνειρο. Μαθαίνουμε ότι υπάρχουν σχολεία που εκπαιδεύουν, από τις τάξεις του Γυμνασίου ακόμη, τα παιδιά τους για να γίνουν ηγέτες του κόσμου. Αυτά τα παιδιά δεν είναι από τις τάξεις των λαϊκών ηρώων που ακόμη κάπου -σαν παραμύθι μιας παλιότερης εποχής- κρύβονται στο πίσω μέρος του μυαλού μας και δεν μας αφήνουν να πάψουμε να ονειρεύομαστε ότι θα φροντίσουν για το καλό μας. Όμως η εκπαίδευση αυτών των ανθρώπων είναι απόλυτα συγκεκριμένη. Το να είσαι ηγέτης ενός κράτους δεν σε κάνει "πατερούλη". Από αυτή την άποψη ευτυχώς. Κάποιος "πατερούλης" εξολόθρευε τα παιδιά του. Βέβαια το κράτος, σαν περίπλοκη οντότητα, έχει τους δικούς του μηχανισμούς, τις δικές του παγκόσμιες διαπλοκές, τις δικές του φιλοδοξίες. .. Και ξαφνικά, εμείς οι ρομαντικοί, καταλάβαμε ότι άλλο είναι το κράτος κι άλλο είμαστε εμείς. Δεν υπάρχουν κοινοί στόχοι. Και επομένως δεν υπάρχει αυτή η "σχέση στοργής" που ονειρεύομαστε. όσοι την ονειρευόμαστε. Οι ηγέτες έχουν άλλα προβλήματα να λύσουν και γι' αυτά έχουν εκπαιδευτεί στα σπουδαία σχολεία. Μαθαίνουν οικονομικά, πολιτικές επιστήμες, διεθνές δίκαιο, τραπεζικό δίκαιο και άλλα σημαντικά. Μαθαίνουν ακόμη επικοινωνιακή πολιτική, δημόσιες σχέσεις, μάρκετινγκ και τρόπους χειρισμού των μαζών. Και ξαφνικά, εμείς οι ρομαντικοί, καταλαβαίνουμε ότι για όλους αυτούς τους πατερούληδες είμαστε "μάζες". Σκέτες, απλές, απρόσωπες μάζες! Εντάξει αυτό δεν το ανακαλύψαμε τώρα, απλώς τώρα, εμείς οι ρομαντικοί, το νιώθουμε στο πετσί μας. Γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί, επιχειρηματίες, νοσοκόμοι, καλλιτέχνες, δημιουργοί, διανοούμενοι, έμποροι, τεχνίτες είμαστε απλώς μάζες. Σπουδάσαμε να είμαστε μάζες. Αλλά τι μπορούν να κάνουν και οι πολιτικοί; Αυτό είναι το επάγγελμά τους. Και ελέγχονται αν το κάνουν καλά. Από τις απρόσωπες εκείνες αγορές και τους απρόσωπους εκείνουν κερδοσκόπους. Σαν κάτι από Καφκικό τοπείο δηλαδή. Αλλά το λάθος είναι δικό μας. Ορισμένων δηλαδή που πιστεύαμε ότι η εξουσία θα ήταν ...πατρική! Και γι' αυτό απογοητεύομαστε. Βέβαια μερικοί άλλοι, λιγότερο ρομαντικοί από μας, που έχουν καταλάβει και ξέρουν απ' αυτά, δεν ιδρώνει το αυτί τους. Αλλά τι ξέρουν αυτοί από ζωή; Χωρίς ψευδαισθήσεις, χωρίς απογοήτευση, χωρίς απόρριψη, χωρίς διαψεύσεις, χωρίς ταπεινώσεις, χωρίς αγάπη και μίσος, τι καταλαβαίνουν; Οι επαγγελματίες είναι εκπαιδευμένοι έτσι κι αλλιώς να μη νιώθουν. Κι όσο λιγότερο νιώθουν τόσο πιο επιτυχημένοι είναι. Αχ, πόσο τους λυπάμαι, που θα φύγουν απ' τη ζωή χωρίς να την έχουν ζήσει...

Tuesday, April 27, 2010

ΚΑΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ 3

Η Ελλάδα αλλάζει. Δεν είναι και τόσο δύσκολο πια να το συνειδητοποιήσει κανείς. Η Ελλάδα μετατρέπεται σε κάτι άλλο που δεν το γνωρίζουμε ακόμη, υβριδικό, και ίσως πρωτόγνωρο. Φοβάμαι πως αυτό που πρόκειται να συμβεί στην ελληνική κοινωνία δεν θα μοιάζει με καμία άλλη κοινωνία της Ευρώπης ή άλλου κόσμου, πρώτου, δεύτερου, τρίτου. Εδώ και χρόνια, ξενόφερτα επιτεύγματα όταν εισάγονται στη χώρα μας, μεταποιούνται σε κάτι διαφορετικό. Λειαίνονται με τις δικές μας νοοτροπίες και αφομοιώνονται στη ζωή μας με τον δικό μας τρόπο. Αυτό δεν ήταν πάντα κατ' ανάγκην κακό. Ενσωματώναμε πράγματα καινούρια, βολεύομασταν συγχρόνως με τα γνώριμα, πορευόμασταν αναλόγως. Καλώς ή κακώς ή και μετρίως επιβιώναμε. Φυσικά μέσα σ' αυτό ενυπήρχε και το "δαιμόνιο της φυλής", η "μαγκιά", η χαλαρότητα, η "τσαχπινιά". Κι ίσως η διαφθορά μας να έπαιζε μαζί μ' αυτά. Και εξ αιτίας τους. Το λάθος πάντα βρίσκεται στο μακρινό παρελθόν. Σ΄αυτό που διαιωνίζεται. Αυτό δεν είχαμε τα κότσια, τη γνώση, τη θέληση, τον μακρόπνοο σχεδιασμό να το αλλάξουμε. Και δεν θα το έχουμε ποτέ νομίζω. Οι τεχνοκράτες μας δεν ήταν "δικοί" μας. Δούλευαν, λένε κάποιοι, για άλλα αφεντικά. Και έμπαζε η χώρα από παντού. Ωστόσο αυτό που έρχεται ολοταχώς και τίνει να ανατρέψει τα πάντα, σε ποια υποδομή θα στηριχτεί; Και πώς θα φτιαχτούν τα θεμέλια αυτής της υποδομής; Μπορεί κανείς αυτό να μου το εξηγήσει σαν απλός πολίτης με απορίες για να το καταλάβω που δεν ξέρω απ' αυτά; Φοβάμαι ότι κάτι τρίζει δυνατά και ανατριχιαστικά κάτω από τα πόδια μας. Και αν όλα αυτά τα "φοβερά" της κας Μέρκελ δεν είναι παρά δηλώσεις για δική της εσωτερική κατανάλωση καθώς βρίσκεται προ εκλογών, μπορούμε και να την ανεχθούμε περιμένοντας να ξεμπερδέψει μ' αυτές. Αλλά αν σοβαρολογούν κάποιοι δικοί της, ότι χρειάζεται να στηριχτεί η Ελλάδα γιατί μ' αυτόν τον τρόπο κρατιούνται οι θέσεις εργασίας στη χώρας της, τότε ίσως δεν βγούμε από αυτό το τούνελ ποτέ. Ακόμη κι αν δεν θέλαμε πλέον να αγοράζουμε γερμανικά όπλα, καφέδες, αυτοκίνητα, μπίρες, κλπ, θα τα αγοράζουμε υποχρεωτικά με το πιστόλι στον κρόταφο; Ο Θεός να σε φυλάει όταν έχεις ανάγκη αυτούς που σε έχουν ανάγκη... .

Thursday, April 22, 2010

ΚΙ ΑΛΛΕΣ ΚΑΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ

"Μα γιατί το κάνεις αυτό Λεία;" με ρώτησε μια αγαπημένη φίλη. "Ποιό;" της λέω. "Να δημοσιεύεις δωρεάν ένα μυθιστόρημά σου!" Α, αυτό. Και κάποια άλλη αγαπημένη:  "Λεία, θα σε φάνε οι εκδότες!"  Α, είναι κι αυτό.  Σκέψου  τώρα όλοι οι συγγραφείς  να άρχιζαν  να δημοσιεύουν  τα παλιά τους δωρεάν. Μπορεί  να μειώνονταν οι πωλήσεις.  Δεν πιστεύω ότι  αυτό μπορεί να παίξει ρόλο σε μειώσεις πωλήσεων των βιβλίων.  Κάποια στιγμή μπορεί να παίξει ρόλο βέβαια  η αρκετά υψηλή τιμή των βιβλίων αλλά  αυτό πάντα σε σχέση με την ποιότητα που προσφέρεται.  Αν είναι χαμηλή η ποιότητα κατ' επανάληψιν τότε θα υπάρξει μείωση πωλήσεων. Όπως ισχύει γενικότερα στην αγορά. Ο κόσμος πλέον θα απαιτεί ποιότητα πριν δώσει τα χρήματά του, εάν έχει.  Ας πούμε λοιπόν πως είναι μια χειρονομία προς τους αναγνώστες σε περίοδο οικονομικής κρίσης. Αλλά αν θέλετε υπάρχει και μια άλλη αιτία. Τα μέσα όλο και περισσότερο μειώνουν την έκταση που δίνουν στις κριτικές και τις παρουσιάσεις των βιβλίων. Μπορεί για κάποια βιβλία -που ίσως είναι εξαιτερικά- να μη γραφτεί ποτέ τίποτα. Μ' αυτόν τον τρόπο δεν θα τα μάθουν ποτέ οι τελικοί αποδέκτες τους. Για το δίτομο έργο των Θεατρικών μου Απάντων δεν έχει γραφτεί τίποτα μέχρι στιγμής. Δεν παραπονιέμαι. Έχουν γραφτεί τόσα πολλά στο παρελθόν. Και να τώρα μια απάντηση γιατί δημοσιεύω δωρεάν το μυθιστόρημά μου. Να μη πάρω χώρο δημοσιότητος από άλλα νέα βιβλία!...Παρόλα αυτά κάποιοι εξετίμησαν την πράξη. Διαβάστε .

"Λεία Βιτάλη on line 
Είναι από τις λίγες γυναικείες φωνές του σύγχρονου ελληνικού θεάτρου με συνεπή δημιουργική πορεία. Αυτήν την περίοδο, ενώ άπαντα τα θεατρικά της έργα -από το «Ροστμπίφ» που μεταφέρει τα πάθη του οίκου των Ατρειδών σ' ένα βιτριολικό σήμερα μέχρι το πρόσφατο «Rock Story» (φωτό) με ήρωα έναν ροκ τροβαδούρο που θυμίζει τον Παύλο Σιδηρόπουλο- κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Αιγόκερως, η ίδια διαθέτει ελεύθερα στο Διαδίκτυο ένα παλιότερο μυθιστόρημά της, την «Κοιλιά της μεταφράστριας» (1988). Αντί δηλαδή να το επανεκδώσει, προτίμησε τη δωρεάν διάθεσή του στο blog www.ikiliatismetafrastrias.blogspot.com ως μια συμβολική χειρονομία κόντρα στην κρίση. Μακάρι να την ακολουθήσουν κι άλλοι συγγραφείς... "

ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ 22 αΠΡΙΛΊΟΥ 2010

Thursday, April 15, 2010

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ - ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ

Χθες, Τετάρτη, ανάρτησα το πέμπτο κεφάλαιο από το μυθιστόρημά μου "Η ΚΟΙΛΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑΣ" στο blog της. Είναι κάτι που μου αρέσει που το κάνω και το θεώρησα σαν μια χειρονομία καλής θέλησης προς τους αναγνώστες μου. Είναι ένα βιβλίο 22 ετών, που έχει κάνει την πορεία του στον εκδοτικό χώρο, έχει αποσπάσει θετικές αντιδράσεις από κοινό και ειδήμονες και έχει εξαντληθεί στα βιβλιοπωλεία. Προτίμησα να το διαθέσω δωρεάν στο διαδίκτυο αντί να το επανεκδόσω παρά τις τιμητικές για μένα προτάσεις που είχα. Η επιθυμία μου ήταν πέρα από την προσφορά να έχω και μια κοντινή επαφή με τους αναγνώστες, να συζητήσω το θέμα μαζί τους, να αισθανθούμε ο ένας πιο κοντά τον άλλον. Αυτό με μεγάλη μου χαρά πέτυχε.  Το ραντεβού της Τετάρτης για μερικούς από τους φίλους μου είναι κανονικό ραντεβού. Για μένα είναι κάτι περισσότερο. Δεν μετριούνται όλα στη ζωή μας, παιδιά, με τις οικονομικές απολαβές. Η κρίση μας δίνει ένα μάθημα γι' αυτό. Κάποιες μεγαλύτερες αξίες κυκλοφορούν μέσα μας και ίσως χρειάζεται να τις αφουγκραστούμε. Ξέρω ότι αυτό ίσως ενοχλήσει μερικούς. Ήδη ακούω τα πρώτα ειδοποιητήρια. Νικά αυτός που επιμένει. Έστω κι αν νιώθει ηττημένος. Καλή συνέχεια σε όλους.

Tuesday, April 06, 2010

Κακές σκέψεις

Μετά τις εφημερίδες που ξεκοκάλισα εκεί που πήγα το Πάσχα, έπεσαν στα χέρια μου 2 βιβλία πρόσφατης εσοδείας. Κι αφού δεν μπορώ να κρατηθώ χωρίς να διαβάζω, είπα να τους ρίξω μια ματιά. Δεν λέω τίτλους και ονόματα. Δεν λέω εκδοτικούς οίκους. Δεν τα παράτησα στη μέση εντελώς. Άντεξα μέχρις ενός σημείου. Μετά χαλάρωσα κι άρχισα να σκέφτομαι. Άλλη κακή συνήθεια που την έχω από παιδί και δεν ξέρω πώς να την κόψω. Σκέφτηκα λοιπόν ότι δεν υπάρχει πλέον, όπως υπήρχε παλιότερα, το "απολαμβάνω την τέχνη". Έχει αντικατασταθεί κατά ένα τεράστιο ποσοστό από το "κάνω τέχνη". Μα πότε έγινε αυτό και δεν το κατάλαβα; Ίσως από τότε που η αμερικάνικη νοοτροπία της εισαγωγής νέων καλλιτεχνών στον στοίβο για την μαζικοποίηση και εκβιομηχάνιση της τέχνης με σκοπό την ανάπτυξη μιας νέας αγοράς: της κατανάλωσης του πολιτισμού. Έτσι μπορεί ο κάθε πικραμένος να παράγει πολιτισμό. Και το "κάνω τέχνη" μετατράπηκε σε "παράγω πολιτισμό". Όπου παραγωγή εκεί και η κατανάλωση. Έτσι η μπρουτάλ Αμερική πήρε την εκδίκησή της από την κουλτουριάρα Ευρώπη. Κι αντί αυτό να οδηγήσει στο "τέχνη για όλο τον κόσμο" είχε σαν αποτέλσμα "καλέ, κάνω τέχνη κι εγώ". Έτσι φτάσαμε στη συρρίκνωση της τέχνης ως τέχνη. Μπροστά μας απλώνεται ένας ωραίος, παχύς, άμορφος και άγευστος χυλός. Ο καλλιτέχνης αποδυναμώθηκε. Η πρωτοτυπία και η βαθύτητα που ήταν τα χαρακτηριστικά της τέχνης εξανεμίστηκαν. Ποιος θα εκτιμήσει τον καλλιτέχνη και θα επηρεαστεί από τη σκέψη και τους προβληματισμούς του; Εδώ σας θέλω. Κανείς. Αφού κολυμπάνει η τέχνη στο χυλό. Το αποτέλσμα; Ο καλλιτέχνης έπαψε να είναι επικίνδυνος. Δώστε τροφή στους καλλιτέχνες, σαν ακούω να ψιθυρίζει πλέον η εξουσία. Αυτούς θέλουμε. Είναι ωραία εκεί μέσα στον χλιαρό μας πολτό. Κι αν σκάσει κανείς μύτη κάποτε κάπου, ε τότε παίρνουν θέση μηνύσεις, ντομάτες, γιαούρτια και εσπεριδοειδή. Κατά τα άλλα όλοι περιμένουμε τα κονδύλια για τον πολιτισμό!.. Συγχωρείστε τις κακές μου σκέψεις μέρες που 'ναι.

Wednesday, March 31, 2010

ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ

...όπως την αντιλαμβάνεται και την περιμένει ο καθένας μας.

Wednesday, March 24, 2010

ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Συνεχίζω την δημοσίευση του μυθιστορήματος ''Η κοιλιά της μεταφράστριας'' και καλή ανάγνωση. Ευχαριστώ τους φίλους για τις ευχές και τα καλά τους λόγια. Για την ανάγνωση πατήστε ΕΔΩ

Wednesday, March 17, 2010

AΡΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

Είναι Τετάρτη απόγευμα. Το σκανάρισμα έχει πετύχει. Η ανάρτηση του πρώτου κεφαλαίου από το μυθιστόρημα "Η κοιλιά της μεταφράστριας" είναι γεγονός. Όσοι δεν έχετε τίποτα καλύτερο να κάνετε πάμε μαζί ΕΔΩ.

Tuesday, March 16, 2010

Η κοιλιά της μεταφράστριας

Την Τετάρτη το απόγευμα θα αναρτηθεί στο μπλογκ "Η κοιλιά της μεταφράστριας" το πρώτο κεφάλαιο του μυθιστορήματος. Θα σας περιμένω εκεί.

Friday, March 12, 2010

Μια συνέντευξη στο Αίθριο του Πανδοχείου

Στο αίθριο του Πανδοχείου, 21. Λεία Βιτάλη



Αγαπημένοι σας διαχρονικοί και σύγχρονοι συγγραφείς.
- Όλοι όσοι γράφουν με το αίμα τους και δεν φοβούνται την αλήθεια όσο κι αν πονάει. Σ’ όσους μπορείς να διακρίνεις τις υπόγειες διαδρομές του νου και της σκοτεινής επιθυμίας. Όσοι κατορθώνουν να ξεφύγουν από τα όρια. Ντοστογιέφσκι. Καζαντζάκης. Άμος Οζ. Και πόσοι άλλοι.  
Αγαπημένα σας διαχρονικά και σύγχρονα βιβλία. 
- Έγκλημα και τιμωρία. Ο τελευταίος πειρασμός. Η ιστορία του ματιού. Ιστορία αγάπης και σκότους…
Αγαπημένα σας διηγήματα.
- Όλα του Βιζυηνού.
Σας έχει γοητεύσει κάποιος σύγχρονος νέος έλληνας λογοτέχνης;
- Τελευταία ο Νίκος Δαββέτας.
 Αγαπημένος ή/και ζηλευτός λογοτεχνικός χαρακτήρας;
- Ο Ρασκόλνικοφ καθόρισε την εφηβεία μου.
Σας ακολούθησε ποτέ κανένας από τους ήρωες των βιβλίων σας; Μαθαίνετε τα νέα τους;
- Κάποτε ένας φίλος με ρώτησε αν έχω κάνει έρωτα μ’ έναν ήρωά μου, τον Ιουβενάλιο. Απάντησα αυθόρμητα: Ναι! Νομίζω ότι το ίδιο συμβαίνει με όλους τους ήρωές μου. Ο ένας εμπεριέχεται μέσα στον άλλον αφού καθένας προέρχεται από τον άλλον όντας καρπός ενός έρωτα. Έτσι είναι όλοι τους πάντα πλάι μου και τα λέμε.
Έχετε γράψει σε τόπους εκτός του γραφείου σας/σπιτιού σας;
- Μ’ αρέσουν τα πάρκα, η θάλασσα, τα σκοτεινά υπόγεια, τα καράβια… Κι όταν είμαι στο γραφείο μου δεν κοιτάζω ποτέ έξω απ’ το παράθυρο. Μ’ αρέσει ο χώρος να με περιβάλλει ολοκληρωτικά, να μην έχω τρόπο διαφυγής.
Αγαπημένοι σας διαχρονικοί και σύγχρονοι συγγραφείς.
- Όλοι όσοι γράφουν με το αίμα τους και δεν φοβούνται την αλήθεια όσο κι αν πονάει. Σ’ όσους μπορείς να διακρίνεις τις υπόγειες διαδρομές του νου και της σκοτεινής επιθυμίας. Όσοι κατορθώνουν να ξεφύγουν από τα όρια. Ντοστογιέφσκι. Καζαντζάκης. Άμος Οζ. Και πόσοι άλλοι.  
Αγαπημένα σας διαχρονικά και σύγχρονα βιβλία. 
- Έγκλημα και τιμωρία. Ο τελευταίος πειρασμός. Η ιστορία του ματιού. Ιστορία αγάπης και σκότους…
Αγαπημένα σας διηγήματα.
- Όλα του Βιζυηνού.
Σας έχει γοητεύσει κάποιος σύγχρονος νέος έλληνας λογοτέχνης;
- Τελευταία ο Νίκος Δαββέτας.
 Αγαπημένος ή/και ζηλευτός λογοτεχνικός χαρακτήρας;
- Ο Ρασκόλνικοφ καθόρισε την εφηβεία μου.
Σας ακολούθησε ποτέ κανένας από τους ήρωες των βιβλίων σας; Μαθαίνετε τα νέα τους;
- Κάποτε ένας φίλος με ρώτησε αν έχω κάνει έρωτα μ’ έναν ήρωά μου, τον Ιουβενάλιο. Απάντησα αυθόρμητα: Ναι! Νομίζω ότι το ίδιο συμβαίνει με όλους τους ήρωές μου. Ο ένας εμπεριέχεται μέσα στον άλλον αφού καθένας προέρχεται από τον άλλον όντας καρπός ενός έρωτα. Έτσι είναι όλοι τους πάντα πλάι μου και τα λέμε.
Έχετε γράψει σε τόπους εκτός του γραφείου σας/σπιτιού σας;
- Μ’ αρέσουν τα πάρκα, η θάλασσα, τα σκοτεινά υπόγεια, τα καράβια… Κι όταν είμαι στο γραφείο μου δεν κοιτάζω ποτέ έξω απ’ το παράθυρο. Μ’ αρέσει ο χώρος να με περιβάλλει ολοκληρωτικά, να μην έχω τρόπο διαφυγής.
Ποιος είναι ο προσφιλέστερός σας τρόπος συγγραφής; Πώς και πού παγιδεύετε τις ιδέες σας;
- Στο κρεβάτι πριν κοιμηθώ έρχονται σκέψεις που με κρατούν ξύπνια μέχρι το πρωί. Αν συμβεί αυτό, έχω μια καλή ιδέα.
Επιλέγετε συγκεκριμένη μουσική κατά την γραφή ή την ανάγνωση; Γενικότερες μουσικές προτιμήσεις;
- Ακούω πολύ σιγανούς ήχους όταν γράφω, σαν να υπάρχουν και να μην υπάρχουν την ίδια στιγμή. Δεν ακούω μουσική. Στην πραγματική μου όμως ζωή λατρεύω το ροκ, την κλασσική μουσική, και τα ρεμπέτικα.
Μια μικρή παρουσίαση/εισαγωγή στο κάθε σας βιβλίο χωριστά [ή για όσα κρίνετε]. Είτε σε μορφή επιγραμματικής παρουσίασης, είτε γράφοντας για το πότε, πώς, υπό ποιες συνθήκες και ποιους πόθους συνεγράφησαν. Τυγχάνει κάποιο περισσότερο αγαπημένο των άλλων;
- Στο «Παραμύθι του Μεγάλου Φόβου» ο Ιουβενάλιος, ένας Βυζαντινός τρομοκράτης, πηγαίνοντας κόντρα στο ρεύμα του μεσαιωνικού σκοταδισμού και της εκκλησίας, καταλήγει παγιδευμένος στον πάτο της θάλασσας με μια πέτρα δεμένη στο κορμί του. Ένα βιβλίο από τα πιο αγαπημένα μου. Στην «Κοιλιά της Μεταφράστριας» μια γυναίκα, η Μαρία, στη σύγχρονη Αθήνα εγκυμονεί το παιδί που περιμένει να… υιοθετήσει. Έχω ματώσει μαζί της. Στην «Ιερή Παγίδα» με παρέσυρε ένας 14χρονος πανέμορφος πρίγκιπας που έγινε το ερωτικό αντικείμενο του πόθου του Μωάμεθ του Πορθητή. Το χαρακτήρισαν αιρετικό και λάγνο, εγώ απλώς ήθελα να γράψω για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης.   
Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα του τελευταίου σας βιβλίου;
- «Ο μικρός μου αδελφός δολοφονήθηκε πριν από πέντε χρόνια, δυο μήνες μετά που έγινε στην πατρίδα το κακό. Τώρα είναι πάλι ζωντανός!
Βενετία, το έτος 6966 από κτίσεως κόσμου». Έτσι ανοίγει η θύρα της «Ιερής Παγίδας» και υποδέχεται τον αναγνώστη της.
Τι διαβάζετε αυτό τον καιρό;
- Πάνω στο γραφείο μου, στις καρέκλες, και στο πάτωμα είναι ανοιχτά καμιά εικοσαριά βιβλία, ελληνικά και ξένα, που αφορούν τον Βενιζέλο και την εποχή του.
Τι γράφετε τώρα;
- Προετοιμάζομαι για τον καινούριο μου έρωτα. 
Ασχοληθήκατε με την συγγραφή θεατρικών έργων. Μπορείτε να ορίσετε με λέξεις τυχόν διαφορετικές ηδονές που προσφέρουν σε σχέση με των μυθιστορημάτων;
- Η ηδονή είναι μια: Δημιουργείς ανθρώπους! Κι όσο πιο πολύ ρουφάνε το αίμα σου, τόσο πιο ζωντανοί γίνονται. Και τότε έχεις την πιο μεγάλη ηδονή.
Θεατρικό έργο Rock Story. Περί τίνος πρόκειται; Με ποιο τρόπο αγκαλιάζει το ροκ;
- Είναι ένα έργο για το ροκ. Όχι απλώς το μουσικό είδος αλλά τη στάση ζωής. Η ροκ στάση ζωής είναι αντισυμβατική έτσι κι αλλιώς. Πρότυπό μου ήταν ο Παύλος Σιδηρόπουλος, αλλά μεγάλωσε σε διαστάσεις και ακολούθησε υπόγειες διαδρομές. Έτσι συναντηθήκαμε. Το ROCK STORY είναι το δέκατο θεατρικό μου έργο, αλλά είναι αυτό που αγάπησα πιο πολύ και που θα ‘θελα να το ξαναδώ στη σκηνή για ν’ αποκτήσει τις αληθινές του διαστάσεις. Μια φορά δεν ήταν αρκετή.
Οι εμπειρίες σας από το ιστολογείν.
- Μμμ… Έχω περάσει ωραίες στιγμές. Υπάρχουν μοναδικοί άνθρωποι εκεί έξω. Αλλά δεν βγαίνουν εύκολα οι μάσκες. Κατά τα άλλα ακολουθείται το πρότυπο της παραδοσιακής κοινωνίας με τα καλά της και τα κακά της αλλά σε γρήγορες ταχύτητες.
19/12/2009

Ποιος είναι ο προσφιλέστερός σας τρόπος συγγραφής; Πώς και πού παγιδεύετε τις ιδέες σας;
- Στο κρεβάτι πριν κοιμηθώ έρχονται σκέψεις που με κρατούν ξύπνια μέχρι το πρωί. Αν συμβεί αυτό, έχω μια καλή ιδέα.
Επιλέγετε συγκεκριμένη μουσική κατά την γραφή ή την ανάγνωση; Γενικότερες μουσικές προτιμήσεις;
- Ακούω πολύ σιγανούς ήχους όταν γράφω, σαν να υπάρχουν και να μην υπάρχουν την ίδια στιγμή. Δεν ακούω μουσική. Στην πραγματική μου όμως ζωή λατρεύω το ροκ, την κλασσική μουσική, και τα ρεμπέτικα.
Μια μικρή παρουσίαση/εισαγωγή στο κάθε σας βιβλίο χωριστά [ή για όσα κρίνετε]. Είτε σε μορφή επιγραμματικής παρουσίασης, είτε γράφοντας για το πότε, πώς, υπό ποιες συνθήκες και ποιους πόθους συνεγράφησαν. Τυγχάνει κάποιο περισσότερο αγαπημένο των άλλων;
- Στο «Παραμύθι του Μεγάλου Φόβου» ο Ιουβενάλιος, ένας Βυζαντινός τρομοκράτης, πηγαίνοντας κόντρα στο ρεύμα του μεσαιωνικού σκοταδισμού και της εκκλησίας, καταλήγει παγιδευμένος στον πάτο της θάλασσας με μια πέτρα δεμένη στο κορμί του. Ένα βιβλίο από τα πιο αγαπημένα μου. Στην «Κοιλιά της Μεταφράστριας» μια γυναίκα, η Μαρία, στη σύγχρονη Αθήνα εγκυμονεί το παιδί που περιμένει να… υιοθετήσει. Έχω ματώσει μαζί της. Στην «Ιερή Παγίδα» με παρέσυρε ένας 14χρονος πανέμορφος πρίγκιπας που έγινε το ερωτικό αντικείμενο του πόθου του Μωάμεθ του Πορθητή. Το χαρακτήρισαν αιρετικό και λάγνο, εγώ απλώς ήθελα να γράψω για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης.   
Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα του τελευταίου σας βιβλίου;
- «Ο μικρός μου αδελφός δολοφονήθηκε πριν από πέντε χρόνια, δυο μήνες μετά που έγινε στην πατρίδα το κακό. Τώρα είναι πάλι ζωντανός!
Βενετία, το έτος 6966 από κτίσεως κόσμου». Έτσι ανοίγει η θύρα της «Ιερής Παγίδας» και υποδέχεται τον αναγνώστη της.
Τι διαβάζετε αυτό τον καιρό;
- Πάνω στο γραφείο μου, στις καρέκλες, και στο πάτωμα είναι ανοιχτά καμιά εικοσαριά βιβλία, ελληνικά και ξένα, που αφορούν τον Βενιζέλο και την εποχή του.
Τι γράφετε τώρα;
- Προετοιμάζομαι για τον καινούριο μου έρωτα. 
Ασχοληθήκατε με την συγγραφή θεατρικών έργων. Μπορείτε να ορίσετε με λέξεις τυχόν διαφορετικές ηδονές που προσφέρουν σε σχέση με των μυθιστορημάτων;
- Η ηδονή είναι μια: Δημιουργείς ανθρώπους! Κι όσο πιο πολύ ρουφάνε το αίμα σου, τόσο πιο ζωντανοί γίνονται. Και τότε έχεις την πιο μεγάλη ηδονή.
Θεατρικό έργο Rock Story. Περί τίνος πρόκειται; Με ποιο τρόπο αγκαλιάζει το ροκ;
- Είναι ένα έργο για το ροκ. Όχι απλώς το μουσικό είδος αλλά τη στάση ζωής. Η ροκ στάση ζωής είναι αντισυμβατική έτσι κι αλλιώς. Πρότυπό μου ήταν ο Παύλος Σιδηρόπουλος, αλλά μεγάλωσε σε διαστάσεις και ακολούθησε υπόγειες διαδρομές. Έτσι συναντηθήκαμε. Το ROCK STORY είναι το δέκατο θεατρικό μου έργο, αλλά είναι αυτό που αγάπησα πιο πολύ και που θα ‘θελα να το ξαναδώ στη σκηνή για ν’ αποκτήσει τις αληθινές του διαστάσεις. Μια φορά δεν ήταν αρκετή.
Οι εμπειρίες σας από το ιστολογείν.
- Μμμ… Έχω περάσει ωραίες στιγμές. Υπάρχουν μοναδικοί άνθρωποι εκεί έξω. Αλλά δεν βγαίνουν εύκολα οι μάσκες. Κατά τα άλλα ακολουθείται το πρότυπο της παραδοσιακής κοινωνίας με τα καλά της και τα κακά της αλλά σε γρήγορες ταχύτητες.
19/12/2009

Wednesday, March 10, 2010

Mια καινούρια αρχή αναγνώσεων

Από την ερχόμενη εβδομάδα κάνω μια καινούρια αρχή σε ένα καινούριο ιστολόγιο. Δημοσίευση στο διαδίκτυο ενός μυθιστορήματός μου δωρεάν για τους αναγνώστες.  Ναι, το αποφάσισα! 
Για λεπτομέρειες  ΕΔΩ.

Sunday, March 07, 2010

Συνέντευξη στο ιστολόγιο varelaki


ARTMANIAC 23-ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ-ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΛΕΙΑΣ ΒΙΤΑΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ

VARELAKI: Για αρχή, θα ήθελα μια σύντομη αναφορά, ένα σχόλιο, για κάθε ένα βιβλίο σου...

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ: 1985, «Άννα Χ.», ένα βιβλίο με θέμα μια νέα γυναίκα που ψάχνει την ταυτότητά της μέσα από τη ρευστή αλήθεια του έρωτα και την προσπάθεια της επιβίωσης  μετά από ένα επώδυνο διαζύγιο. Τότε που όλα έμοιαζαν απλούστερα και συγκεκριμένα.
1988, «Η Κοιλιά της Μεταφράστριας», ένα ψυχογράφημα με μορφή θρίλερ για μια υιοθεσία που παίρνει τη θέση της πραγματικής γέννας. Τότε που θυμώναμε με όλα γύρω μας.
1993, «Η Τρομοκρατία της Μνήμης», μια απόπειρα κατάθεσης των γεγονότων του Πολυτεχνείου από διαφορετική σκοπιά, όπου η μνήμη παίζει… τρομοκρατικά παιχνίδια. Τότε που όλα έμοιαζαν ότι μπορούσαν να αλλάξουν.
1995, «Η Μυρωδιά του Μαύρου», μια συλλογή διηγημάτων, με άξονα τις φαντασιώσεις ιδιαίτερων ανθρώπων. Τότε που άρχισε να μπαίνει στο παιχνίδι της γραφής μου το υπέρ-ρεαλιστικό.
1996, «Το Παραμύθι του Μεγάλου Φόβου». Μια ιστορία για έναν υπέροχο Βυζαντινό τρομοκράτη. Τότε που ανακάλυψα τις ρίζες του κακού στο βάθος της Ιστορίας.
1998, «Σκοτεινές Μητέρες», τέσσερα διηγήματα που αποκαλύπτουν την άλλη πλευρά της τρυφερότητας. Μητέρα ήδη ενός αγοριού ενός έτους ίσως ξόρκιζα τη σκοτεινή πλευρά του εαυτού μου.
2000, «Ιερή Παγίδα», η ιστορία ενός 14χρονου αγοριού που τον ερωτεύτηκε ο Μωάμεθ ο Κατακτητής και πήρε για χάρη του την Κωνσταντινούπολή! Αληθινό; Ό,τι πιστεύει κάποιος είναι η αλήθεια. Το χαρακτήρισαν αιρετικό. Από τότε άρχισα να αποδέχομαι τη διαφορετική ματιά μου στα πράγματα χωρίς να νιώθω ενοχές…

VARELAKI: Θυμάμαι κάποια στιγμή ,πριν χρόνια, την συνεργασία σου με τον δάσκαλό μου, τον Τάσο τον Μπαντή...Ηταν το «Addio del passato», έτσι; Για πες λεπτομέρειες...

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ: Ο Τάσος ήταν πολύ καλός μου φίλος. Μπορούσα να του μιλήσω για όλα. Το «Addio del passato» ήταν στην αρχή ένας μονόλογος μιας κόρης προς τη νεκρή μητέρα της. Όταν του τον διάβασα μείναμε μέχρι το πρωί να μιλάμε ώρες. Το κείμενο ήταν πολύ προσωπικό. Θέλησε να το ανεβάσει. Και τότε του έδωσα άλλες διαστάσεις. Ήταν η περίοδος της υπερ-ρεαλιστικής μου γραφής. Έβαλα πάνω στη σκηνή και τη νεκρή μητέρα να συμμετέχει. Καθώς και μια κοπέλα που έπαιζε βιολί. Ήταν μια μοναδική παράσταση με την Σμαράγδα Σμυρναίου και την Αναστασία Πανταζοπούλου, που πολλοί έκλαψαν, ακόμη κι εγώ που την έβλεπα συνέχεια. Δυστυχώς ήταν η τελευταία δουλειά του Τάσου.

VARELAKI: Άλλα θεατρικά σου έργα που ανέβηκαν στη σκηνή;

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ: Το «Γεύμα», ένα έργο για την αμείλικτη νέα τάξη στο σύγχρονο κόσμο, ήταν το πρώτο που ανέβηκε το 2000 και παιζόταν 2 χρόνια. Αργότερα ανέβηκε και στην Κύπρο. Το 2002 ανέβηκε το «Μεγάλο Παιχνίδι», μια ιστορία εκπόρνευσης όλων των αξιών για χάρη του χρήματος, σαν ένα ριάλιτι. Το «Ροστμπίφ» μου, μια σύγχρονη μεταφορά του μύθου της Κλυταιμήστρας σε μορφή μαύρης κωμωδίας, ανέβηκε στο Λονδίνο από αγγλικό θίασο στο Riverside studio. Πρόπερσι ανέβηκε και στην Κύπρο. Μεσολάβησε το «Addio del passato» το 2005 και πέρσι ανέβηκε στο ΚΘΒΕ το τελευταίο μου έργο, το «Rock Story», εμπνευσμένο από την προσωπικότητα του Παύλου Σιδηρόπουλου, ένα έργο ιδιαίτερο, κοινωνικό δράμα με στοιχεία μιούζικαλ, με τραγούδια δικά του, των Ρόλλινγκ Στόουνς και των Ντορς. Φέτος κλείνουν 10 χρόνια από το πρώτο μου έργο στο θέατρο και βγήκαν τα Θεατρικά μου Άπαντα σε βιβλίο. Σύντομα θα γίνει η παρουσίασή του με μορφή αναλογίου.

VARELAKI: Tι σημαίνει για σένα το να γράφεις....; Ποιά άλλα πράγματα σε ευχαριστούν ..πέρα από αυτό;

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ: Τώρα πια δεν μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου χωρίς να γράφω. Κι αυτό που με ευχαριστεί, πέρα από το γράψιμο, είναι να φτιάχνω τους ήρωές μου και να συνομιλώ μαζί τους. Νιώθω μαζί τους ασφαλής, αν και αρκετές φορές μου τη σκάνε.

VARELAKI: Ποιες οι λογοτεχνικές σου επιρροές;

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ: Τρέχα γύρευε πια. Πάντως μπορώ να πω ότι με σφράγισε ο Ντοστογιέφσκι των εφηβικών μου χρόνων, η αστυνομική λογοτεχνία που καταβρόχθιζα ως παιδί και ο εφιαλτικός Κάφκα. Φυσικά δεν μπορώ να αγνοήσω τον αιρετικό Καζαντζάκη και τον ερωτικό Μπατάιγ. Αλλά είναι τόσες πολλές οι επιρροές στην πραγματικότητα. Ακόμη διαμορφώνω τη γραφή μου αλλά και διαμορφώνομαι σαν άνθρωπος. Και αυτή η ρευστότητα είναι ένα υπέροχο στοιχείο της φύσης του ανθρώπου. Εκεί στηρίζεται, πιστεύω, και το μεγαλείο της Τέχνης.

VARELAKI: Δεν ξέρω αν το ξέρεις… κάποιος έχει γράψει ένα <<ηλεκτρονικό μυθιστόρημα>> και το διαθέτει στον κόσμο μέσω Διαδικτύου... Πώς σου φαίνεται αυτό; Τι συμβαίνει... απειλείται το βιβλίο;

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ: Αυτή η απειλή αφορά τους εκδότες. Εμένα με ενδιαφέρει να υπάρχουν αναγνώστες. Είτε διαβάζουν βιβλία χάρτινα είτε ηλεκτρονικά, είτε τα πληρώνουν είτε όχι. Σκέπτομαι πολύ σοβαρά να διαθέτω κι εγώ τα βιβλία μου στο Διαδίκτυο και μάλιστα δωρεάν. Έτσι κι αλλιώς δεν είμαι συγγραφέας μπεστ σέλλερ για να τρέμω μήπως χάσω πωλήσεις.

VARELAKI: Μελλοντικά σου σχέδια; Μάθαμε ότι ασχολείσαι με τη βιογραφία του Βενιζέλου σε μορφή σεναρίου για την τηλεόραση, αληθεύει;

ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ: Εδώ και ένα χρόνο διαβάζω, συζητάω και μαζεύω στοιχεία για τη ζωή του αλλά με μια διαφορετική οπτική: την ανθρώπινη. Φυσικά δεν μπορεί να αγνοήσει κανείς τη σημαντικότατη συμμετοχή του στην Ιστορία. Πιστεύω ότι θα βγει κάτι πολύ ενδιαφέρον. Ο Βενιζέλος ο ίδιος, σαν ήρωας, έχει μεγάλο ενδιαφέρον σαν αντιφατική προσωπικότητα. Παράλληλα γράφω ένα μυθιστόρημα και ένα θεατρικό έργο. Με ξεκουράζει αυτή η εναλλαγή θεματολογίας και μορφής. Έτσι έκανα πάντα. 

Σάββατο, 06 Μαρτίου 2010

(www.varelaki.blogspot.com)

Monday, January 04, 2010

2010

Καλή Χρονια σε όλους
Με Υγεία Αγάπη Δημιουργία
Και ό,τι άλλο ποθεί βαθιά του καθένας

Wednesday, November 11, 2009

Κι άλλες φιλενάδες

Ο κόσμος δεν θα ήταν ο ίδιος χωρίς τις φιλενάδες, ούτε κι εγώ. Όταν αρχίσαμε αυτή την περιπέτεια που τη λένε γυναικεία ενηλικίωση, δεν είχαμε ιδέα πόσο απίθανες χαρές και λύπες θα βρίσκαμε μπροστά μας. Ούτε ξέραμε πόσο πολύ θα χρειαζόμαστε η μία την άλλη… Κάθε μέρα χρειαζόμαστε η μία την άλλη ακόμα. Είστε όλες πολύ σημαντικές για μένα, αλλιώς δεν θα έχανα το χρόνο μου να σας γράφω. Τι λέτε;

Sunday, November 08, 2009

ΦΙΛΕΝΑΔΕΣ

Εδώ και αρκετό καιρό τα μέιλ που παίρνω αλλά και τα μηνύματα στο facebook αφορούν παρουσιάσεις βιβλίων, πρεμιέρες θεατρικών έργων, αγορές και πωλήσεις ειδών, συναυλίες, εκθέσεις, προτάσεις να γίνω μέλος σε διάφορα κλαμπ με πολιτιστικές δραστηριότητες ή φαν κάποιων συγγραφέων, τραγουδιστών, κ.λ.π. Όλα με σκοπό κάποιος να διευρύνει το αναγνωστικό, το θεατρικό, το αγοραστικό ή όποιο άλλο κοινό του. Κι εγώ αναρωτιέμαι αν όλο αυτό το πανηγύρι του διαδικτύου, που το πήραμε πολύ στα σοβαρά, δεν είναι παρά μια τεράστια μηχανή άμεσης ή έμμεσης πώλησης εμπορικών ή πολιτιστικών προϊόντων. Κι αναρωτιέμαι ακόμη, αν απλώσω το χέρι μου, άραγε θα πιάσω το χέρι κάποιας φιλενάδας να πούμε τα δικά μας, χωρίς να θέλει να μου πουλήσει κάτι ή να με βάλει στο φαν κλαμπ κάποιου γνωστού της. Και μέσα σ’ αυτές τις σκέψεις θυμήθηκα τη Μαρία. Όταν –μιλάμε για πολύ παλιά- είχα ξυπνήσει το βράδυ κάθιδρη, αγχωμένη και ταχυπαλμιασμένη, που με πήρε στην αγκαλιά της και με γαλήνεψε, χωρίς να μου πουλήσει αγχολυτικό, αντικαταθλιπτικό ή αναλγητικό. Η Μαρία ήταν στ’ αλήθεια φιλενάδα. Μόνο που το συνειδητοποίησα πολύ αργότερα. Έχουμε ανάγκη τις φιλενάδες, φιλενάδες μου, περισσότερο από τα προϊόντα φαρμακείου ή ακόμη και τα προϊόντα πολιτισμού. Τώρα θυμάμαι όλο και περισσότερες περιπτώσεις, που γαλήνεψα κοντά σε μια φιλενάδα. Είτε κρεμασμένη στο τηλέφωνο, είτε κρατώντας την απ’ το χέρι, είτε μιλώντας η μια απέναντι απ’ την άλλη, είτε με τη φαντασία μου ανασύροντας τη μνήμη της. Γιατί μπορεί ο καιρός να περνά, κι η ζωή να ‘ναι κατά τύχη, μπορεί η απόσταση να χωρίζει τους ανθρώπους, μπορεί τα παιδιά μας, αν έχουμε, να μεγαλώνουν και να φεύγουν, κι οι δουλειές να έρχονται και να παρέρχονται, ακόμη κι οι αγάπες να σβήνουν και να λιγοστεύουν, κι οι άντρες να μην κάνουν πάντα όσα υποσχέθηκαν, κι οι καρδιές μας να σπάνε, κι οι καριέρες τελειώνουν… Αλλά… Οι φιλενάδες είναι εδώ. Δεν έχει σημασία πόσο πολύ χρόνο βρισκόμαστε ή πόσα χιλιόμετρα μας χωρίζουν. Μια φιλενάδα δεν είναι ποτέ τόσο μακριά που να μη μπορεί να έρθει όταν τη χρειάζεσαι. Ή κάνω λάθος;
Μ’ ακούει καμιά φιλενάδα; Θυμάται καμιά να τη βοήθησε κάποτε μια φιλενάδα όταν το είχε ανάγκη;